VII SA/Wa 2382/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku rozbiórki postanawia: odmówić Z. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący w formularzu PPF podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną. Wskazał, że są z żoną emerytami, żyją skromnie, wiążąc "koniec z końcem". W komunikacji korzystają z roweru, kupują odzież na wagę, lub na sztuki w sklepach z używaną odzieżą. Wnioskodawca posiada dom o pow. 84 m2, pozostający w rozbudowie od kilku lat, grunty rolne 4,91 ha, leśne 1,13 ha, 4 budynki gospodarcze w gospodarstwie, ze zwierząt gospodarskich wnioskodawca posiada konia. Nie mają środków na meble kuchenne i pokojowe, które się rozsypują. Wnioskodawca ma 72 lata, żona 69 lat. Wnioskodawca choruje na serce, cukrzycę i kręgosłup. Wskazał, że otrzymuje emeryturę w wysokości 1 550 zł., jednocześnie wnioskodawca nie podał wysokości emerytury żony wskazując, że żona odmówiła podania jej wysokości z uwagi na ochronę danych osobowych. Podał, że posiada następujące stałe zobowiązania i wydatki: pożyczka żony 4 000 zł., podatek za mieszkanie 58 zł., ubezpieczenie PZU 186 zł., telefon 60-120 zł., koszty leczenia około 120 zł., opał 2 000 zł., woda 30 zł., szambo 108 zł., tv 22,70 zł., gaz 70 zł. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia wydanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - wskazania czy posiadane grunty rolne uprawia, dzierżawi, czy w inny sposób wykorzystuje do uzyskania dochodu, jeśli tak należało go wskazać, - wskazania czy z tytułu posiadania gruntów rolnych uzyskuje dopłaty w ramach funduszy unijnych, - wskazanie na jaki cel żona wnioskodawcy zaciągnęła pożyczkę w wysokości 4 000 zł., w jakiej wysokości została ona zaciągnięta, jaka kwota pozostała do spłaty i jaka jest miesięczna rata każdego z nich, - wskazania dochodów żony, - wskazania czy wnioskodawca z żoną posiadają pojazdy mechaniczne, jeżeli tak należało wskazać markę i rocznik, - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje pomoc od rodziny, ew. osób trzecich, jeżeli tak należało wskazać na czym ona polega, - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak to należało nadesłać kserokopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - nadesłania kopii dokumentu PIT rozliczenia podatku dochodowego za 2015 r., wnioskodawcy i osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, które dokonywały rozliczenia z urzędem skarbowym, - nadesłania kopii wyciągu bankowego wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą za trzy ostatnie miesiące, które posiadają rachunek bankowy. Wnioskodawca pismem z dnia 29 grudnia 2017 r. wskazał, że posiadane przez wnioskodawcę grunty stanowią w przeważającej części ugory od wielu lat, jedynie ponad 1 ha powierzchni stanowi łąka na wypas konia. Konia wnioskodawca czasami wykorzystuje do potrzeb w gospodarstwie. W 2016 r. wnioskodawca otrzymał 1 158, 49 zł. dopłat unijnych. Wydatki gospodarstwa w 2016 r. to nawozy 360 zł., zasiew (wynajem ciągnika) 150 zł., wynajem ciągnika z kosiarką i zgrabiarką 500 zł., wynajem ciągnika do siana 150-200 zł., wynajem robotników do prac 120-150 zł. Żona pożyczkę zaciągnęła na wykonanie procedury rozgraniczenia działki. Wnioskodawca z żoną nie posiadają samochodów, posiadają jedynie dwa wyremontowane rowery. Nie korzystają z pomocy społecznej. Wnioskodawca nie posiada dokumentu PIT, gdyż nie przywiązuje do niego wagi. Żona odmówiła przekazania wnioskodawcy dokumentu PIT zasłaniając się ochroną danych osobowych. Dodał, że poniósł w ostatnim czasie dodatkowe wydatki na remont szlifierki i wiertarki – około 230 zł., zakup ziemi (kilka wywrotek) i rozplantowanie jej spycharką – 600-650 zł., wykonanie remontu ogrodzenia działki (zakup żwiru, cementu bramy złomowej, słupków złomowych, siatki nowej) około 450 zł., robocizna elektryka 250 zł., koszty utrzymania psa i kota 50-80 zł. Do pisma dołączono kopię wyciągu z rachunku bankowego. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawczyni wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należało więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niepełne wykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia z dnia 15 stycznia 2016 r. i nieustosunkowanie się do wszystkich zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Wskazać należy w tym zakresie, że wnioskodawca nie przedstawił dochodów żony, które przy prowadzeniu wspólnego gospodarstwa z żoną konieczne są do oceny możliwości finansowych strony. Brak jest dokumentów PIT wnioskodawcy i żony oraz wyciągu z rachunku bankowego żony. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja materialna nie wskazuje by był on osobą ubogą, którą stać jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Posiada dom, który jest wg oświadczenia od kilku lat rozbudowywany, gospodarstwo rolne o pow. około 6 ha (ziemia rolna i las). Wnioskodawca wprawdzie wskazał, że ziemia rolna leży w większości odłogiem, jednakże przeczą temu okoliczności, iż wnioskodawca wydaje środki na jej zasiew, koszenie, zbiory i wynajem robotników. Okoliczności te świadczą, że wnioskodawca prowadzi normalne gospodarstwo rolne. Dodatkowo trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy przeczy fakt dokonywania w ostatnim czasie remontu ogrodzenia i prowadzenia wspomnianej wyżej rozbudowy domu. Nie można też wszystkich wskazanych wydatków uznać za konieczne jak wydatek 60-120 zł. na telefon, wydatków na remont i naprawę urządzeń mechanicznych (wiertarka, szlifierka), zakup ziemi (kilka wywrotek) i rozplantowanie jej spycharką - 600-650 zł. i stałe - 2 000 zł na opał (wydatek jednorazowy). Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.