VII SA/Wa 2388/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-29

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo wezwania sądu, może zostać uznana za niewykazującą swojej trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Strona składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek wykazać swoją trudną sytuację materialną. Niewykonanie wezwania sądu do uzupełnienia wniosku, dotyczącego istotnych okoliczności finansowych, skutkuje brakiem wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy, co uzasadnia odmowę.
Stan faktyczny
Skarżący K. i E. Ś. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z wniesioną skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawcy oświadczyli, że utrzymują się z wynagrodzenia jednej osoby, posiadają dom o dużej powierzchni i córkę. Sąd wezwał ich do uzupełnienia wniosku poprzez podanie szczegółowych informacji o wydatkach, dochodach, stanie majątkowym i rodzinnym. Wezwania te zostały dwukrotnie awizowane, ale nieodebrane i zwrócone. Skarżący nie udzielili odpowiedzi na wezwania sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono K. Ś. i E. Ś. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. Ś. i E. Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie postanawia: odmówić K. Ś. i E. Ś. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. K. i E. Ś. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosków złożonych na urzędowych formularzach wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącymi pozostaje córka. Skarżący posiadają dom o powierzchni 290 m2. Oświadczyli, że utrzymują się wraz z dzieckiem z wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez skarżącą w wysokości 2300 zł brutto (1630 zł netto) miesięcznie. Wskazali, że E. Ś. pozostaje bez pracy. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi więc uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na treść art. 255 powołanej ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie cytowanego przepisu art. 255 ustawy, pismami z dnia 20 grudnia 2013 r. wezwano skarżących do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: podanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem oraz przeznaczanych na utrzymanie domu; nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; wskazanie, czy uzyskują dochody z tytułu najmu pomieszczeń w posiadanym domu; nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy; wskazanie, czy E. Ś. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek oraz wskazanie, czy podejmuje prace dorywcze, sezonowe. Pisma te zostały dwukrotnie awizowane - w dniu 27 grudnia 2013 r. i 7 stycznia 2014 r., a zwrócone (jako niepodjęte w terminie) – w dniu 13 stycznia 2014 r. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 73 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Stosownie zaś do § 4 powołanego art. 73, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W niniejszej sprawie przyjąć więc należy, iż pisma z dnia 20 grudnia 2013 r. zostały doręczone skarżącym w dniu 10 stycznia 2014 r., a zatem termin do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku upłynął z dniem 17 stycznia 2014 r. K. i E. Ś. nie udzielili odpowiedzi na pisma z dnia 20 grudnia 2013 r. Jak już wcześniej wskazano, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Tak więc to na skutek wskazanych przez wnioskodawcę dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie K. i E. Ś. składając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wykazali, że ich sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. Skarżący nie udzielili odpowiedzi na pisma z dnia 20 grudnia 2013 r. wzywające do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, dotyczące istotnych okoliczności, które mogą kształtować ich sytuację finansową. Tymczasem to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 ustawy, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy bowiem jedynie ogólnikowe twierdzenie strony o trudnej sytuacji finansowej czy o niskich dochodach. Brak informacji, których dotyczyły pisma z dnia 20 grudnia 2013 r. nie pozwala na ustalenie rzeczywistych możliwości płatniczych K. i E. Ś.. Uznać zatem należy, iż skarżący nie wykazali, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło