VII SA/Wa 2394/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-06

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na roboty budowlane objęte zgłoszeniem, jeśli nie wykazał, że roboty te mogą naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub pogorszyć stan zachowania zabytku?
Ratio decidendi
Organ administracji może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na roboty budowlane objęte zgłoszeniem tylko wtedy, gdy wykaże, że roboty te mogą naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować pogorszenie stanu zachowania zabytku. Wydanie takiej decyzji wymaga konkretnego uzasadnienia wskazującego rodzaj i przesłanki zagrożenia. Brak takiego uzasadnienia stanowi naruszenie prawa i jest podstawą do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
M. M. i Y. W. zgłosili wykonanie robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym, obejmujących izolację piwnicy, docieplenie, remont tarasu, wymianę drzwi i okien oraz inne prace. Prezydent Miasta wniósł sprzeciw do zgłoszenia i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, powołując się na ochronę konserwatorską budynku i miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podnieśli, że organ nie wykazał, iż planowane prace mogą naruszać ochronę zabytku lub plan miejscowy, a decyzja nie została odpowiednio uzasadniona.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 r.; stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 760 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. M. i Y. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz M. M. i Y. W. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane po rozpatrzeniu zgłoszenia M. M. i Y. W. dotyczącego wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu izolacji piwnicy i fundamentów, dociepleniu budynku, remoncie tarasu, wejść do budynku, dachu garażu, wymianie drzwi wejściowych i wewnętrznych, remoncie łazienek, wymianie podłóg, dociepleniu poddasza, wymianie instalacji, wymianie niektórych okien w budynku mieszkalnym jednorodzinnym położonym na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] – wniósł sprzeciw do zgłoszenia i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie ww. robót budowlanych. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 23.05.2012r. inwestor - M. M. i Y. W. - zgłosiły zamiar wykonania ww. robót budowlanych. W opisie do projektu na złożonych szkicach projektowych, zaznaczono zamurowanie okna na pierwszym piętrze ww. budynku. Po analizie zgłoszenia organ wskazał, że zgodnie z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru Starych [...] (uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].11.2010r. Dz. Urz. Woj. [...] nr [...]) nieruchomość przy ul. [...] znajduje się w jednostce terenowej [...] - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i wielorodzinna z budynkami zawierającymi 3-5 lokali mieszkalnych, dla której obowiązują m.in. zapisy § 125 ust. 2 "Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego: 2) budynki, oznaczone na rysunku planu, są zabytkami objętymi ochroną ustaloną planem - obowiązują ustalenia zawarte w § 7 ust. 4 pkt 2-4; 3) cała jednostka terenowa jest objęta ochroną konserwatorską historycznego zespołu zabudowy wyróżniającego się jednorodnością układu architektonicznego i czasu jego powstania, określonego w § 7 ust. 5 pkt 10;". Budynek, będący przedmiotem robót wyszczególnionych w zgłoszeniu, jest zabytkiem objętym ww. planem zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo organ powołał się na pismo [...] Konserwatora Zabytków [...] z dnia 22.03.2012r. wraz z załączonymi opiniami prawnymi, w których stwierdza się, że [...] Konserwator Zabytków jest uprawniony do uzgadniania prac w budynkach objętych wykazem zabytków zarówno na zewnątrz jak i ich wnętrzach, np. remont klatki schodowej, wymiana lub montaż instalacji, remont lokalu użytkowego, mieszkalnego, itp. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że należy zastosować art. 30 ust. 7 pkt 2 Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków. M. M. i Y. W. wniosły odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...]. W jego uzasadnieniu podniosły, że w opisie do projektu nie zgłaszały zamiaru zamurowania okna na pierwszym piętrze budynku. Jeżeli organ I instancji podjął takie domniemanie to powinien dążyć do wyjaśnienia sprawy. Organ I instancji nie skorzystał z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, zatem sprawa nie została należycie wyjaśniona, a decyzja organu została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Dodatkowo wskazały, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie jest jasne. Nie wiadomo bowiem czy przyczyną wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie zgłaszanych robót budowlanych było domniemanie zamurowania okna na pierwszym piętrze, czy naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania, czy też pogorszenia stanu zachowania zabytków. Dalej wywodziły, że za jedną z form ochrony zabytku uznaje się ustalenie wskazane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ochrona taka musi być spójna z regulacją ustawową. Budynek mieszkalny przy [...] w [...] został objęty ochroną ustaloną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] (Uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...].11.2010). Stosownie do § 7 ust. 4 pkt. 1-4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ochrona ta jest następująca: 4. Ustala się ochronę budynków zabytkowych nie wpisanych do rejestru, dla których obowiązuje: 1) ochrona budynków o wartości historycznej i kulturowej, oznaczonych na rysunku planu, obejmująca ich funkcję, formę architektoniczną, strefę wysokości zabudowy, kształt dachów, linię zabudowy od ulicy i układ budynków na działce, następuje poprzez ustalenia planu stanowiące odpowiednie przepisy szczegółowe dla poszczególnych jednostek terenowych; 2) wszelkie prace przy budynkach, o których mowa w pkt 1, związane z przebudową, modernizacją, w tym dociepleniem oraz remontami, muszą być przeprowadzane w taki sposób, aby obiekt nie zatracił cech świadczących o jego wartościach zabytkowych, tj. przy zachowaniu podobnych do oryginalnych (pierwotnych) zasad i proporcji podziału bryły budynku, kompozycji elewacji, podobnych detali oraz przy użyciu tradycyjnych materiałów dostosowanych do elementów oryginalnych obiektu; 3) w zakresie działań, o których mowa w pkt 2, jeśli wymagają pozwolenia na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej podejmuje decyzję w uzgodnieniu z właściwym Konserwatorem Zabytków; 4) jeżeli ze względu na stan techniczny konieczna jest rozbiórka obiektu objętego ochroną, decyzja o rozbiórce wymaga uzgodnienia z właściwym Konserwatorem Zabytków, z tym że warunkiem rozbiórki może być uprzednie wykonanie karty ewidencyjnej lub inwentaryzacji zabytku, przekazywanej do archiwum Konserwatora Zabytków. W ocenie skarżących z treści powyższego zapisu nie wynikają uprawnienia dla organu I instancji które, upoważniałyby go do wnoszenia sprzeciwu do zgłaszanych prac remontowych czy docieplenia budynków objętych ochroną i żądania od właścicieli nieruchomości pozwolenia na budowę na prace, które enumeratywnie zostały wymienione w art. 29 ust.2 ustawy Prawo budowlane jako nie wymagające pozwolenia na budowę. Zaplanowane prace remontowe w żaden sposób nie naruszają funkcji budynku, jego formy architektonicznej, strefy wysokości zabudowy, kształtu dachu, linii zabudowy od ulicy czy układu budynków na działce czyli tych elementów które, podlegają ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli natomiast organ I instancji doszedł do wniosku, że w związku ze zgłaszanym dociepleniem budynku istnieje zagrożenie dla elewacji, jej detali, to powinien na podstawie art. 30 ust 2 Prawa budowlanego wezwać do uzupełnienia wniosku, a nie nakładać obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie wskazał w jaki sposób remont budynku oraz jego docieplenie wpływają na pogorszenie stanu zachowania zabytku. Obowiązujące przepisy prawa wskazują sytuacje, w których określone działania wobec obiektów i obszarów objętych ochroną konserwatorską wymagają uzgodnienia, opinii czy pozwolenia [...] Konserwatora Zabytków. W przypadku robót budowlanych w odniesieniu do obiektu znajdującego się w gminnej ewidencji zabytków, wyłączną podstawą działania Konserwatora Zabytków stanowi przepis art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, ale dotyczy to jedynie przypadku, w którym roboty budowlane realizowane będą w oparciu o pozwolenie na budowę. Powyższy przepis nie może prowadzić do nakładania dodatkowych obowiązków na inwestora. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. na podstawie przepisu art. 138 § 1 ust. 1 Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania M. M. oraz Y. W. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].06.2012r. wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych polegających na wykonaniu izolacji piwnicy i fundamentów, dociepleniu budynku, remoncie tarasu, wejść do budynku, dachy garażu, wymianie drzwi wejściowych i wewnętrznych, remoncie łazienek, wymianie podłóg, dociepleniu poddasza, wymianie instalacji, wymianie niektórych okien w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w W. i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...].06.2012 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że działka na której usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny przy ul. [...] w W., znajduje się na terenie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] (uchwała nr [...] Rady Miasta [...] opubl. w Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...], poz. [...]) w jednostce terenowej [...]. Zgodnie z § 125 ust. 2 pkt 2 i 3 ww. planu, ustalającym warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego: budynki, oznaczone na rysunku planu, są zabytkami objętymi ochroną ustaloną planem - obowiązują ustalenia zawarte w § 7 ust. 4 pkt 2-4. Stosownie do § 7 ust. 4 pkt 2 planu wszelkie prace przy budynkach, o których mowa w pkt 1 (tj. budynków o wartości historycznej i kulturowej, oznaczonych na rysunku planu, obejmująca ich funkcję, formę architektoniczną strefę wysokości zabudowy, kształt dachów, linię zabudowy od ulicy i układ budynków na działce), związane z przebudową modernizacją w tym dociepleniem oraz remontami, muszą być przeprowadzane w taki sposób, aby obiekt nie zatracił cech świadczących o jego wartościach zabytkowych, tj. przy zachowaniu podobnych do oryginalnych (pierwotnych) zasad i proporcji podziału bryły budynku, kompozycji elewacji, podobnych detali oraz przy użyciu tradycyjnych materiałów dostosowanych do elementów oryginalnych obiektu; Z treści zgłoszenia nie wynika, czy warunki określone w § 7 ust. 4 pkt 2 ww. planu będą spełnione przy wykonywaniu planowanych robót. Zamiar realizacji przedmiotowych robót budowlanych, mogących naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować pogorszenie stanu zachowania zabytku wymaga, w ocenie organu odwoławczego, przeprowadzenia procedury wydania pozwolenia na budowę, co potwierdza zasadność nałożonego na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Odnosząc się do pozostałych argumentów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że w świetle poczynionych ustaleń, pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie. M. M. i Y. W. wniosły skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].08.2012 domagając się jej uchylenia, zarzuciły: - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2012r., mimo iż stan faktyczny i prawny sprawy uzasadniał uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, - naruszenie art. 7, 8, 9, 11, 77 § 1, Kpa poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego, - naruszenie art. 107 § 3 Kpa, poprzez uzasadnienie decyzji w sposób niespełniający wymogów zawartych w tym przepisie, - naruszenie art. 139 kpa. za względu na pogorszenie sytuacji właścicieli, - naruszenie art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu skargi podniosły, że organ I instancji nie nałożył na nie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, czyli nie zgromadził całego materiału dowodowego i sprawa nie została należycie wyjaśniona. Wydał sprzeciw nie uzasadniając jakie konkretne prace remontowe są niezgodne z planem miejscowym lub zagrażają zabytkowi. Nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na prace objęte zgłoszeniem organ miał obowiązek dokładnego wyjaśnienia, które z zaplanowanych prac są niezgodne z zapisami planu miejscowego. Nakładanie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę powoduje poniesienie dodatkowych kosztów przez właścicieli oraz wydłużenie procesu inwestycyjnego. Zarówno organ I jak i II instancji jako podstawę swego rozstrzygnięcia wskazał art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków. Brak jest jakichkolwiek rozważań na ten temat. Z przepisu tego wynika, że wydanie decyzji nakazującej uzyskanie pozwolenia na budowę może nastąpić jeżeli roboty budowlane mogą spowodować pogorszenie stanu zabytków lub być niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania. Warunkiem koniecznym jest ustalenie, że roboty mogą ingerować w stan zabytków, zakres robót może spowodować zagrożenie stanu ich zachowania. Przy czym ochronie określonej w art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane podlegają jedynie zabytki wpisane do rejestru zabytków. Za poglądem takim przemawia fakt, że art. 30 Prawa budowlanego jest ściśle powiązany z art. 29 ww. ustawy, gdzie wprost jest mowa o ochronie obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Z uzasadnienia organu II instancji wynika że organ ten rozważał możliwość uchylenie decyzji z dnia [...] czerwca 2012r i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ale z niewiadomych powodów nie uczynił tego. Organ II instancji nie odniósł się do odwołania w części dotyczącej zakresu kompetencji [...] Konserwatora Zabytków. Z mocy ustawy Prawo budowlane i ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przy pracach remontowych ani przy docieplaniu budynku do 12 m nie ma obowiązku uzgadniania przedmiotowych prac z Konserwatorem Zabytków. Organ II instancji ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia że istnieje "prawdopodobieństwo" pogorszenia stanu zachowania zabytku bez merytorycznego uzasadnienia w jaki sposób realizacja prac remontowych doprowadzi do pogorszenia stanu zabytku. Z zapisu planu miejscowego nie wynikają uprawnienia do wnoszenia sprzeciwu co do prac remontowych budynków objętych wyżej wymienioną ochroną i żądania od właścicieli nieruchomości pozwolenia na budowę na prace budowlane które zostały zwolnione z uzyskania tego pozwolenia. Planowany zakres prac remontowych, w żaden sposób nie narusza funkcji budynku, jego formy architektonicznej, strefy wysokości zabudowy, kształtu dachu, linii zabudowy od ulicy czy układu budynków na działce czyli tych elementów które, podlegają ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan Miejscowy jednoznacznie dopuszcza docieplenie budynków istniejących (§ 2 pkt 15). Zakres kompetencji organu nadzoru konserwatorskiego oraz wymogi, które powinien spełnić inwestor prowadzący roboty budowlane przy zabytku lub też w otoczeniu zabytku, szczegółowo zostały określone w Prawie budowlanym (art. 2 ust. 2 pkt 3 oraz art. 39) jak też w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zwłaszcza w art. 36. W przypadku robót budowlanych w odniesieniu do obiektu znajdującego się w gminnej ewidencji zabytków wyłączną podstawą działania Konserwatora stanowi przepis art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, ale dotyczy to przypadku, w którym roboty budowlane realizowane będą w oparciu o pozwolenie na budowę. Organ II instancji powołał się na przepis art. 30 ust. 7 pkt 1-4 Prawa budowlanego nie przedstawiając konkretnego uzasadnienia, powołując się jedynie na domniemania konieczność przeprowadzenia postępowania z udziałem wszystkich podmiotów. Jedynym dodatkowym podmiotem w przypadku pozwolenie na budowę będzie [...] Konserwator Zabytków, który z mocy prawa nie opiniuje remontów i dociepleń budynków które nie są wpisane do rejestrów zabytków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga jest zasadna. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia organów był art. 30 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy, wydanie decyzji nakazującej uzyskanie pozwolenia na budowę mogło nastąpić poprzez uznanie, iż roboty budowlane mogą być niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub spowodować pogorszenie stanu zabytku. Podkreślenia wymaga, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Starych [...] (uchwała nr [...] Rady [...] z dnia [...].11.2010r. Dz. Urz. Woj. [...] nr [...]) co do zasady pozwalają na wykonywanie remontów oraz dociepleń budynków objętych ochroną konserwatorską. Plan miejscowy w § 2 pkt 15, jednoznacznie dopuszcza docieplenie budynków. W związku z tym warunkiem koniecznym do wydania zaskarżonej decyzji było ustalenie, że objęte zgłoszeniem roboty budowlane mogą ingerować w stan zabytku. Wbrew stanowisku organów, okoliczność, iż o zastosowaniu przepisu art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego decyduje istnienie choćby potencjalnego zagrożenia, nie oznacza, iż organy zostały zwolnione z obowiązku wyjaśnienia z jakiego rodzajem zagrożenia mamy do czynienia w danym przypadku, wskazania czynników zagrożenia czy powołania konkretnych norm prawnych, które mogą zostać naruszone. Wykazanie, iż w sprawie zachodzą przesłanki wydania decyzji na podstawie ww. przepisu należy do organu i nie może przebiegać dowolnie, z naruszaniem zasad postępowania administracyjnego. Wprawdzie chodzi o wykazanie nawet potencjalnego, ale jednak konkretnego zagrożenia. Należy zwrócić bowiem uwagę, że orzeczenie w tym zakresie w sposób istotny ogranicza uprawnienia inwestora w zakresie swobody inwestowania, wynikające z art. 4 ustawy Prawo budowlane, a zatem, także w tym zakresie za niezbędne należy uznać wykazanie przez organ przesłanek w oparciu, o jakie ingeruje w sferę praw inwestora. Nałożenie obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę zgodnie z art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego następuje na zasadzie uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ obowiązku takiego nie musi nałożyć, nawet gdy stwierdzi, że występują przesłanki określone w tym przepisie. Tym większe znaczenie ma właściwe uzasadnienie takiej decyzji. Zawarta w zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji argumentacja nie jest wystarczająca. Słusznie skarżące podnosiły, że w przedmiotowym stanie faktycznym elementem koniecznym było ustalenie, że roboty mogą spowodować zagrożenie stanu zachowania zabytku. Jednak w decyzjach brak jest jakichkolwiek rozważań na ten temat. Jednocześnie należy zauważyć, iż z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że organ ten miał przekonanie, że sprawa nie została rozpoznana przez organ I instancji w sposób należyty i zgodnie z wymogami procedury. Uzasadniając jednak utrzymanie decyzji w mocy, organ II instancji wskazał, że jeśli sprawa zostanie rozpoznana ponownie, to nie będzie można wnieść sprzeciwu w formie decyzji. Jednak ta argumentacja nie może być w sposób oczywisty skuteczna w odniesieniu do uprawnień jakie wynikają dla inwestora z art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego W przedmiotowym przypadku prace remontowe oraz docieplanie budynku, co do zasady nie wymagają uzgadniania z Konserwatorem Zabytków. Wydajecie się jednak, że brak tego uzgodnienia (elementu fachowej oceny merytorycznej) był w istocie podstawą do nałożenia przez organ obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro jednak plan miejscowy jest aktem prawa, który podlega bezpośredniemu stosowaniu przez organ architektoniczno-budowlany, to również spełnienie przez inwestora wymogów zapisu § 7 ust. 4 pkt 2 ww. planu powinno być przez ten organ oceniane. Zgodnie z § 7 ust. 4 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Starych [...] (Uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].11.2010), wszelkie prace przy budynkach, o których mowa w pkt 1 (również przedmiotowym budynku), związane z przebudową, modernizacją, w tym dociepleniem oraz remontami, muszą być przeprowadzane w taki sposób, aby obiekt nie zatracił cech świadczących o jego wartościach zabytkowych, tj. przy zachowaniu podobnych do oryginalnych (pierwotnych) zasad i proporcji podziału bryły budynku, kompozycji elewacji, podobnych detali oraz przy użyciu tradycyjnych materiałów dostosowanych do elementów oryginalnych obiektu. W tym kontekście organ II instancji ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że istnieje "prawdopodobieństwo" pogorszenia stanu zachowania zabytku bez merytorycznego uzasadnienia w jaki sposób realizacja prac remontowych doprowadzi do pogorszenia stanu zabytku. Co do zasady, dopiero gdy planowane roboty budowlane wymagają pozwolenia na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej podejmuje decyzję w uzgodnieniu z właściwym Konserwatorem Zabytków - § 7 ust. 4 pkt. 3 ww. planu. Z treści powyższych zapisów nie można wywieść obligatoryjnej podstawy do wnoszenia sprzeciwu do zgłaszanych prac remontowych czy docieplenia budynków objętych wymienioną ochroną planu. Iwestorki wykazywały, iż planowane przez nie roboty polegają na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie naruszają funkcji budynku, jego formy architektonicznej, strefy wysokości zabudowy, kształtu dachu, linii zabudowy od ulicy, układu budynków na działce czyli tych elementów które, podlegają ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy tu podkreślić, że zarówno organ I jak i II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie wskazały w jaki sposób zamierzony remont budynku oraz jego docieplenie wpływają na pogorszenie stanu zachowania zabytku. Działanie organu stanowiło naruszenie art. 7 , 77 §1 i art. 8 k p a. oraz wyrażonych w nich zasad prawdy obiektywnej, zasady uwzględnienia słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Ponadto organ II instancji mimo możliwości nie podjął żadnego postępowania wyjaśniającego w zakresie podnoszonych w obszernym odwołaniu zarzutów, wskazują, że "w świetle poczynionych przez wojewodę mazowieckiego ustaleń, pozostają one bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie". Rozpatrując sprawę organ powinien ocenić złożoną przez stronę dokumentacją techniczną, a w razie podjętych wątpliwości co spełnienia wymogów zachowania stanu zabytku, skorzystać z uprawnień wynikających z art. 136 k.p.a. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył dyspozycję przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a także art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. z uwagi na niewykazanie zasadności zgłoszenia sprzeciwu i zobowiązania inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o przepis art. 30 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego. Wskazane naruszenie nie tylko mogło mieć, ale w istocie miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem zdecydowało o utrzymaniu w mocy decyzji, którą organ stopnia podstawowego zgłosił sprzeciw i nałożył na stronę obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w zakresie planowanej inwestycji. Omówione powyżej okoliczności, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), stanowiły podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Przeprowadzone przez Wojewodę postępowanie odwoławcze wymaga uzupełnienia w zakresie ustalenia wskazanych powyżej okoliczności, z zachowaniem określonej przepisami ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego procedury, zasad postępowania określonych przez przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w tym również art. 30 ust. 5 ustawy. Sąd stwierdził również, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, do czego obligował go przepis art. 152 p.p.s.a., a na podstawie art. 200 orzekł o kosztach postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło