VII SA/Wa 2396/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-09
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo ocenił oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji gdy projekt budowlany przewiduje ingerencję w cudzą własność (zamurrowanie istniejącego wejścia do sąsiedniego budynku) bez jednoznacznej zgody właściciela tej nieruchomości?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, w szczególności art. 4 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9. Organ II instancji nieprawidłowo ocenił oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością, gdyż brak było dowodów potwierdzających prawo inwestora do ingerencji w cudzą własność, a właścicielka sąsiedniego budynku nie wyraziła na to zgody. Ponadto, organ nie zbadał wystarczająco kwestii zapewnienia drogi pożarowej dla mieszkańców sąsiedniego budynku oraz nie odniósł się do zarzutów dotyczących uprawnień projektantów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące ingerencji w jej nieruchomość (posadowienie budynku, zamurowanie wejścia, zacienianie), braku uprawnień projektantów oraz usytuowania budynku na kolektorze kanalizacyjnym. Wojewoda uznał zarzuty za bezzasadne, utrzymując decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz J. G. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. G. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. O. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego w P., na działce nr [...] obręb [...], przy ul. [...],
– utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Po rozpoznaniu wniosku W. O. z dnia 23 kwietnia 2008 r., Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce o nr ewid. [...] obręb [...], przy ul. [...] w P.
Po rozpatrzeniu odwołania J. G. od wymienionej decyzji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2008 r., znak: [...] uchylił w całości decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę, Starosta [...] wydał decyzję z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce o nr ewid. [...] obręb [...], przy ul. [...] w P.
Od w/w rozstrzygnięcia odwołanie wniosła J. G., podnosząc m.in., że projektowany budynek będzie posadowiony znacznie głębiej, aniżeli jej budynek bezpośrednio graniczący z projektowanym oraz że będzie on posadowiony na kolektorze kanalizacyjnym. W odwołaniu wskazała, iż pozbawiona zostanie głównego dostępu do klatki schodowej w jej domu oraz że okna w jej budynku będą zacieniane przez projektowany budynek. Ponadto stwierdziła, iż dołączona do projektu analiza zacieniania pomieszczeń w jej budynku została opracowana niezgodnie z przepisami.
Po rozpatrzeniu wymienionego odwołania, zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. W jej uzasadnieniu organ przywołał treść art. 35 ust. 1 oraz ust. 4 i stwierdził, że dla planowanej przez W. O. inwestycji wydana została przez Burmistrza Miasta [...] w dniu [...] kwietnia 2007 r. decyzja nr [...] o warunkach zabudowy działki nr [...], która utrzymana została w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...]. Na podstawie tej decyzji i przy zachowaniu warunków w niej określonych opracowany został projekt budowlany, który w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy został uzupełniony i poprawiony. Została wskazana lokalizacja miejsca na gromadzenie odpadów stałych oraz lokalizacja miejsc parkingowych przy ul. [...] dla obsługi nieruchomości nr [...]. Projekt budowlany został uzupełniony o zasadnicze elementy wyposażenia technicznego, ogólnobudowlanego (elektrycznego, sanitarno-kanalizacyjnego i centralnego ogrzewania) umożliwiającego użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem wraz ze sposobem powiązania instalacji obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem oraz sprawdzony został przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Projekt zagospodarowania działki został uzupełniony o sposób powiązania instalacji obiektu budowlanego bezpośrednio z sieciami zewnętrznymi w formie odpowiednio opisanych schematów. Ponadto przedłożono: 1) kopie aktu notarialnego stwierdzającego zakup działki o Nr ewid. [...] z obrębu [...] w P. przez małż. A. i W. O. - rep. A nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., 2) szczegółową analizę nasłonecznienia i zacieniania lokali zaliczonych do pomieszczeń na stały pobyt ludzi w kamienicy należącej do J. G. przez projektowany budynek, 3) zgodę w formie pisma z dnia 12 września 2008 r. właściciela nieruchomości sąsiedniej - dz. nr [...] - TBS [...] Sp. z o.o. na ustawienie pojemnika na śmieci, 4) zgodę w formie pisma z dnia 7 marca 3007 r. właściciela ulicy [...] -Zakładu Usług Komunalnych w P. na lokalizację miejsc postojowych do obsługi nieruchomości na przedmiotowej ulicy, 5) dokumentację geotechniczną do projektu budowlanego budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] w P. opracowaną przez osobę posiadającą uprawnienia geologiczne.
Uzasadniając decyzję z dnia [...] października 2009 r., Wojewoda [...] zauważył, iż z dołączonego do akt sprawy aktu notarialny rep. A Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. wynika, że małż. A. i W. O. zakupili od Urzędu Miasta działkę nr [...] zlokalizowaną w P. przy ul. [...]. Działka ta oraz zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym działka nr [...] powstały z podziału działki nr [...]. Ponadto aktem tym ustanowiono dla działki [...] odpowiednią służebność gruntową przechodu i przejazdu na rzecz każdoczesnego jej właściciela, z zaznaczeniem, że należy również umożliwić swobodne korzystanie ze wszystkich urządzeń kanalizacyjnych i wodociągowych znajdujących się na działce nr [...], wchodzących w skład majątku Przedsiębiorstwa [...] Spółka z o.o. w P.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących pozbawienia J. G., właścicielki sąsiedniej nieruchomości, dostępu do głównego wejścia do jej klatki schodowej, organ II instancji wskazał, iż wejście to znajduje się w ścianie szczytowej budynku pomiędzy działkami nr [...] i dz. nr ew. [...]. Z uwagi na to, że decyzja o warunkach zabudowy, nie przewidywała tego wejścia, to zatwierdzony decyzją Starosty [...] projekt budowlany przewiduje likwidację istniejącego wejścia w ścianie szczytowej kamienicy J. G. Organ wskazał także, że z akt sprawy wynika, iż do budynku odwołującej się zapewnione są dwa wejścia, do części usługowej - od strony ul. [...] i jedno wejście do części mieszkalnej znajdującej się na pierwszym piętrze i poddaszu od strony ul. [...]. Wejście na klatkę schodową ze szczytu budynku, znajdującego się w granicy pomiędzy działką odwołującej się - nr [...] i działką inwestora - nr [...] stanowi czwarte wejście do budynku. Tak więc zarzut jakoby skarżoną decyzją naruszono w sposób ewidentny i drastyczny interesy właścicielki sąsiedniej nieruchomości, polegające na pozbawieniu jej dostępu do głównego wejścia do jej klatki schodowej organ uznał za bezzasadny.
Ustosunkowując się do kwestii posadowienia planowanego budynku znacznie poniżej fundamentów budynku J. G. i zagrożenia tym samym jej budynku, organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...], na mocy art. 136 k.p.a. zobowiązał Starostę [...] do przedstawienia opinii technicznej dotyczącej projektowanych stóp fundamentowych pod słupy na głębokości 3,4 m usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie istniejących fundamentów posadowionych na głębokości 1,1 m pod budynkiem na działce nr [...]. Z opinii dołączonej do projektu budowlanego w dniu 5 lipca 2009 r. wynika, że fundamenty sąsiedniego istniejącego budynku będą zabezpieczone przez nabicie w bezpośrednim sąsiedztwie pali stalowych do ścian szczelnych na szerokości ok. 1,3 m i głębokości 3,0 m w miejscu wykonania projektowanych stóp fundamentowych. Wszelkie prace budowlane wykonywane muszą zostać pod nadzorem kierownika budowy.
Zarzuty odwołania J. G. dotyczące przekroczenia zakresu posiadanych uprawnień budowlanych przez W. K. i L. Ś. dla opracowania projektu budowlanego organ II instancji uznał za nieuzasadnione, gdyż w ramach postępowania wyjaśniającego, Wojewoda [...] wystąpił do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa i [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z prośbą o ocenę zakresu uprawnień projektantów. Przewodniczący Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...] stwierdził, że budowniczy L. S. mógł być sprawdzającym dla tego projektu. Natomiast z pisma Przewodniczącego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] czerwca 2009 r. znak: [...] wynika, że technik W. K. mógł być projektantem i sprawdzającym dla tego obiektu, gdyż projektowany obiekt nie jest obiektem o skomplikowanej konstrukcji. Naniesione długopisem uzupełnienia do projektu w toku postępowania wyjaśniającego zostały podpisane przez upoważnione do tego osoby.
Argumentując swe rozstrzygnięcie organ II instancji zauważył, iż sprawę poruszoną przez odwołującą się, a dotyczącą usytuowania projektowanego budynku na kolektorze kanalizacyjnym przebiegającym pod projektowanym wjazdem na sąsiednią posesję wyjaśnia pismo Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w P. z dnia [...] czerwca 2009 r. Ldz. [...]. Pismo to ustala warunki techniczne i formalne w celu przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej projektowanego budynku na działce nr [...] obręb w miejscowości P., ul. [...]. Zgodnie z jego treścią inwestor zobowiązany jest opracować projekt przyłącza wodociągowego do budynku, który będzie uzgodniony z ZUD-em, PWIK-iem w P. i Zarządcą Drogi, a następnie zobowiązany jest wykonać przyłącze w oparciu o ten projekt i przepisy prawa budowlanego.
Odnośnie kolejnego zarzutu odwołania tj. sprawy bezpieczeństwa przeciwpożarowego mieszkańców kamienicy na działce nr [...] i działce nr [...] oraz zacieniania lokali, organ zauważył, iż w aktach sprawy znajduje się opracowanie pod nazwą "Warunki bezpieczeństwa pożarowego" podpisane przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. W związku z zabudową zwartą projektowany budynek posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego w ścianach szczytowych o klasie odporności ogniowej RE 160 bez otworów w tych ścianach. Ponadto projekt zagospodarowania działki nr [...] jest zaopiniowany, bez uwag, przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Do projektu budowlanego dołączona została szczegółowa analiza nasłonecznienia i zacieniania lokali zaliczonych do pomieszczeń na stały pobyt ludzi w kamienicy należącej do J. G. przez projektowany budynek. Z analizy tej wynika, że lokalizacja projektowanego budynku nie narusza wymagań dotyczących nasłonecznienia pomieszczeń usługowych budynku zlokalizowanego na sąsiedniej działce nr ewid. [...].
Wojewoda [...] podniósł, iż w sytuacji kiedy inwestor złożył: oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane (akt notarialny), wniosek o pozwolenie na budowę w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy, a projekt budowlany spełnia wymagania przepisów art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, to organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma podstaw prawnych do odmowy wydania pozwolenia na budowę, dlatego też w ocenie organu II instancji należało utrzymać w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą W. O. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego w P. na działce nr [...] obręb [...], przy ul. [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. złożyła J. G.
W skardze zakwestionowała uprawnienia osób sporządzających i sprawdzających projekt budowlany wykonany dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-usługowego w P. na działce nr [...] obręb [...], przy ul. [...] oraz wniosła uwagi co do jego zakresu i formy, powtarzając w zasadzie zarzuty podniesione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) .
Skarga jest zasadna.
Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Z przepisów powyższych wynika, iż inwestor aby otrzymać pozwolenie na budowę winien wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Środkiem dowodowym z mocy art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy jest oświadczenie inwestora składane pod rygorem odpowiedzialności karnej, iż posiada on takie uprawnienia. Oświadczenie to podlega ocenie organu w postępowaniu dowodowym w takim samym stopniu jak wszystkie pozostałe dowody składane w sprawie przez strony postępowania. Tymczasem organ II instancji oceniając powyższe oświadczenie zauważył wprawdzie, iż projekt budowlany zatwierdzany powyższą decyzją przewiduje zamurowanie drzwi znajdujących się w ścianie szczytowej budynku należącego do J. G., jednakże z niezrozumiałych przyczyn uznał to za prawnie dopuszczalne. W aktach sprawy brak jest natomiast dowodów potwierdzających prawo inwestora do ingerencji w cudzą własność. Wbrew przeciwnie, z pism J. G. wprost wynika, iż takiej zgody jako właścicielka sąsiedniego budynku nie udzielała. Z tego też powodu nie można było uznać, iż inwestor złożył prawidłowe oświadczenie o dysponowaniu gruntem na cele budowlane, a zatem zaskarżona decyzja narusza przepis art. 4 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Bez znaczenia jest to, iż decyzja o warunkach zabudowy zezwala na lokalizację budynku w ostrej granicy. Taką możliwość inwestor będzie posiadał na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, jednakże wówczas jedynie, jeżeli zgodnie z prawem drzwi wejściowe do budynku sąsiedniego zostaną zamurowane. Organ nie poczynił natomiast żadnych ustaleń czy powyższe drzwi zostały wybudowane zgodnie z prawem, a z dokumentów dołączonych przez skarżącą wynikać może, iż drzwi powstały na podstawie odpowiednich decyzji organu administracji.
Zaskarżona decyzja narusza również art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nakazujący takie projektowanie budynku aby poszanowane zostały występujące w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnione interesy osób trzecich. W niniejszej sprawie, na co nie zwrócił uwagi organ odwoławczy, klatka schodowa oraz drzwi w ścianie szczytowej budynku mają na celu nie tylko komunikację wewnętrzną obiektu, lecz również, jak twierdzi właścicielka, służą jako droga pożarowa dla mieszkańców pierwszego piętra jej budynku. Organ nie sprawdził, czy jest możliwe zapewnienie drogi pożarowej dla mieszkańców budynku w innym miejscu niż dotychczasowe.
Ponadto organ z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. nie odniósł się do zarzutów skarżącej dotyczących braku uprawnień projektanta budynku, jak również sprawdzającego projekt. Wątpliwości zgłoszone przez skarżącą w odwołaniu wymagały wyczerpującego wyjaśnienia zgodnie z zasadą określoną w art. 8 k.p.a. Zaniechanie przez organ w uzasadnieniu decyzji dokładnej analizy prawnej w tym zakresie narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. oraz umożliwia postawienie zarzutu przekroczenia granic art. 80 k.p.a. Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego to na organie administracji ciąży obowiązek sprawdzenia, czy osoba sporządzająca konkretny projekt budowlany posiada odpowiednie ku temu uprawnienia zawodowe. Z wydanych przez samorządy zawodowe zaświadczeń nie wynika natomiast czy przed ich wydaniem dysponowały one zatwierdzonym zaskarżoną decyzją projektem budowlanym, a zatem nie można ocenić na ile zaświadczenie może być przydatne dla oceny uprawnień zawodowych projektantów w niniejszej sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Koszty orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło