VII SA/Wa 2397/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. skargę oddala W dniu [...] lipca 2003r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. wszczął postępowanie w sprawie choroby zawodowej, w związku ze zgłoszeniem podejrzenia u B. P. choroby zawodowej układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w W. przeprowadziła ocenę narażenia zawodowego, w wyniku której ustalono, iż B. P. zatrudniony był w latach [...]r. w kilku zakładach pracy na stanowisku operatora żurawia wieżowego. Praca na stanowisku operatora żurawia wieżowego wymagała wymuszonej pozycji ciała z ciągłymi ruchami zginania i prostowania rąk w łokciach i barkach. Stwierdzono, że sposób wykonywania pracy stwarzał możliwość powstania choroby zawodowej układu ruchu i obwodowego układu nerwowego. Po dokonaniu oceny narażenia zawodowego, skierowano B. P. do zakładu społecznej służby zdrowia właściwego do rozpoznania choroby zawodowej w celu wydania orzeczenia lekarskiego. Właściwą jednostką orzeczniczą I stopnia do orzekania o rozpoznaniu choroby był w tej sprawie [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we [...]. Po przeprowadzonych badaniach organ orzeczniczy w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...]. stwierdził u B. P. brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zespołu rowka nerwu łokciowego, mimo istnienia objawów tej choroby. Rozpoznał także inne schorzenia tj. dyskopatię, przewlekły zespól bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego oraz stawów barkowych. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że rozpoznania dokonano w oparciu o dokumentację medyczną oraz badanie pacjenta. Ujawniły one chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa z cechami dyskopatii odcinka szyjnego i lędźwiowego oraz stawów barkowych, a także uszkodzenie nerwu łokciowego, potwierdzone badaniem neurograficznym. Jednak biorąc pod uwagę charakter i sposób wykonywania przez skarżącego pracy, pozbawionej monotypii oraz miejscowego ucisku okolicy przedramion, organ wykluczył zawodową etiologię stwierdzonego schorzenia, wskazując na etiologię związaną z powszechnie występującymi w populacji nieprawidłowościami struktur kostnych odcinka szyjnego kręgosłupa. Z treścią orzeczenia lekarskiego nie zgodził się B. P. i złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce badawczo-rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy, które jednak w 2004r. nie zostało przeprowadzone ze względu na wyczerpanie środków finansowych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] oraz w oparciu o ocenę narażenia zawodowego, wydał w dniu [...] lutego 2006r. decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u B. P. choroby zawodowej zespołu rowka nerwu łokciowego, wymienionej w poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez B. P. od decyzji z dnia [...] lutego 2006r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podjęcie takiego rozstrzygnięcia organ odwoławczy uzasadnił tym, że należało umożliwić skarżącemu wyczerpanie dwuinstancyjnego trybu orzekania lekarskiego w zakresie rozpoznania choroby zawodowej. W wyniku badań przeprowadzonych przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] maja 2006r. nr [...] Instytut Medycyny Pracy w [...] stwierdził u B. P. zespół rowka nerwu łokciowego, zmiany zwyrodnieniowe obu stawów łokciowych, ograniczenie ruchu odwracania przedramienia, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i wielopoziomową dyskopatię, objawowy zespół korzeniowy szyjny. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że rozpoznany u B. P. zespołu rowka nerwu łokciowego wykazuje charakter objawowy w następstwie ujawnionych badaniem zmian zwyrodnieniowych w okolicy wyrostków łokciowych a szczególnie przyśrodkowej części nasady bliższej lewej kości łokciowej. Jednak zmiany zwyrodnieniowe nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych i nie mogą być rozpatrywane w aspekcie choroby zawodowej. Poza tym organ wskazał, że charakter wykonywanej pracy, podczas której kończyny górne były zgięte w stawach łokciowych, nie były podparte świadczy, że czynności te nie powodowały ucisku na pień nerwu łokciowego, co wyklucza zawodową etiologię powstania schorzenia. Dysponując orzeczeniami lekarskimi jednostek orzeczniczych I i II stopnia, oraz w oparciu o dokonaną ocenę narażenia zawodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał w dniu [...] lipca 2006r. decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u B. P. choroby zawodowej – zespołu rowka nerwu łokciowego. Odwołanie od tej decyzji wniósł B. P. kwestionując orzeczenia lekarskie oraz wnosząc o skierowanie go na ponowne badania do ekspertów medycy pracy. Podniósł, że przedstawione w orzeczeniu warunki wykonywanej przez niego pracy były niezgodne z prawdą. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2006r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] października 2006r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że lekarze orzecznicy rozpoznali u B. P. objawy zespołu rowka nerwu łokciowego to jest chorobę wymienioną w poz. 20.2 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. Jednak stwierdzili jednocześnie, że sposób wykonywania pracy nie wskazuje na zawodową etiologię tego schorzenia. Charakter pracy wykonywanej przez skarżącego pozbawiony był bowiem monotypii i miejscowego ucisku okolicy przedramienia. Natomiast charakterystycznym dla zawodowego uszkodzenia rowka nerwu łokciowego jest praca związana ze stałym ( ciągłym), w długich okresach czasowych, utrzymywaniem łokci w pozycji zgiętej, przy równoczesnym oparciu ich o podłoże. Według obowiązujących kryteriów diagnostyczno-orzeczniczych zespół rowka nerwu łokciowego jako choroba zawodowa może być rozpoznany w tych przypadkach, gdy czynnik zawodowy jest jedyny i dominujący oraz po wykluczeniu chorób samoistnych ( pozazawodowych). Jednostki orzecznicze stwierdziły występowanie zwyrodnieniowych objawów obu stawów łokciowych, które są przyczyną objawowego zespołu rowka nerwu łokciowego oraz zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa szyjnego z wielopoziomową dyskopatią. Natomiast rozpoznane zmiany zwyrodnieniowe stawów łokciowych oraz dyskopatia kręgosłupa nie są umieszczone w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, zatem nie mogły być rozpatrywane w aspekcie choroby zawodowej. Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył B. P. wnosząc o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ponieważ została oparta na orzeczeniu lekarskim, które jest niezgodne ze stanem faktycznym. Skarżący zaznaczył, że podczas badania laboratoryjnego w Instytucie Medycyny Pracy w [...] nie uwzględniono innych jego schorzeń, które znajdują się na liście chorób zawodowych. W odpowiedzi na skargę, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Oceniając przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne Sąd uznał, że jest ono zgodne z przepisami prawa zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zatem aby określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa wyżej, a po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo pozostawać w związku ze sposobem wykonywania pracy. Stosownie do § 5 wskazanego rozporządzenia właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są wyłączone jednostki orzecznicze tam wymienione. Przeprowadzone przez jednostki orzecznicze I i II stopnia badania oraz sporządzone przez nie orzeczenia lekarskie stwierdziły istnieniu u B. P. objawów choroby w postaci zespołu rowka nerwu łokciowego. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. stwierdził u B. P. chorobę w postaci – zespołu rowka nerwu łokciowego wykluczając jednocześnie zakwalifikowanie tego schorzenia jako choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych zawartego w powyższym rozporządzeniu. Także Instytut Medycyny Pracy w [...] jako jednostka orzecznicza II stopnia, w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] maja 2006r. stwierdził, iż mimo zmian nerwów łokciowych odpowiadającym objawom zespołu rowka nerwu łokciowego brak jest podstaw do rozpoznania u B. P. choroby zawodowej układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy ( poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych). Organy orzecznicze uznał bowiem, że schorzenie to nie posiada zawodowej etiologii, wobec czego nie był spełniony warunek prawny do stwierdzenia choroby, w postaci związku między sposobem wykonywania pracy a istnieniem choroby. Odnosząc się do charakteru i sposobu wykonywania przez skarżącego pracy, pozbawionej miejscowego ucisku okolicy przedramion, lekarze wykluczyli zawodową etiologię stwierdzonego schorzenia, wskazując na etiologię związaną z nieprawidłowościami struktur kostnych. Stwierdzony u skarżącego zespół rowka nerwu łokciowego wykazuje charakter objawowy w następstwie ujawnionych zmian zwyrodnieniowych w okolicy wyrostków łokciowych a szczególnie przyśrodkowej części nasady bliższej lewej kości łokciowej. Tego typu zmiany zwyrodnieniowe nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych i nie mogą być zakwalifikowane jako choroba zawodowa. Analiza narażenia zawodowego wykazała, że podczas wykonywanej pracy kończyny górne pracownika były zgięte w stawach łokciowych, nie były podparte. Wykonywane czynności nie powodowały ucisku na pień nerwu łokciowego, co wyklucza zawodową etiologię powstania schorzenia. W kontekście takich ustaleń lekarskich organ odwoławczy zasadnie podniósł, że charakterystycznym dla zawodowego uszkodzenia rowka nerwu łokciowego jest praca związana ze stałym (ciągłym), w długich okresach czasowych, utrzymywaniem łokci w pozycji zgiętej, przy równoczesnym oparciu ich o podłoże. Natomiast według obowiązujących kryteriów diagnostyczno-orzeczniczych zespół rowka nerwu łokciowego jako choroba zawodowa może być rozpoznany w tych przypadkach, gdy czynnik zawodowy jest jedyny i dominujący oraz po wykluczeniu chorób samoistnych ( pozazawodowych). Dlatego sposób wykonywania pracy przez skarżącego nie przemawia choćby za wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii stwierdzonego schorzenia. W tym kontekście należy stwierdzić, iż podnoszone przez skarżącego zagadnienie monotypii wykonywanych przez niego czynności ( przy braku ucisku na pień nerwu łokciowego) nie ma większego znaczenia dla możliwości pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy, że organa inspekcji sanitarnej były związane orzeczeniami lekarskimi o braku związku między istnieniem choroby ze sposobem wykonywania pracy. W szczególności nie mogły dokonać samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania. Sam fakt stwierdzenia objawów choroby wymienionej w załączonym do rozporządzeniu wykazie chorób zawodowych nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową, jeżeli nie pozostaje ona jednocześnie w związku z warunkami występującymi w środowisku pracy, bądź takiego związku nie można wywieźć z wysokim prawdopodobieństwem. Dlatego zarzuty podnoszone w skardze nie mogły być uwzględnione mimo wieloletniej, uciążliwej pracy skarżącego na stanowisku operatora żurawia. Z przyczyn podanych wyżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.