VII SA/Wa 2398/09

WyrokWSA w Warszawie2010-03-08

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Joanna Gierak – Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za niezgodność obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki (brak drogi przeciwpożarowej) oraz z projektem architektoniczno-budowlanym (zmiany w elementach konstrukcyjnych) było zasadne, jeśli istnieje pozytywna opinia Państwowej Straży Pożarnej w zakresie ochrony przeciwpożarowej, a projektant zakwalifikował zmiany jako nieistotne?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając wystarczająco kwestii zgodności obiektu z projektem w zakresie ochrony przeciwpożarowej, mimo pozytywnej opinii Państwowej Straży Pożarnej, oraz nie uzasadniły, dlaczego zmiany w elementach konstrukcyjnych stanowią istotne odstępstwo od projektu. Niewystarczające ustalenia faktyczne i prawne uzasadniają uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 25 000 zł za niezgodność budynku magazynowego z projektem zagospodarowania działki (brak drogi przeciwpożarowej) oraz z projektem architektoniczno-budowlanym (zmiany w elementach konstrukcyjnych). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów kpa i Prawa budowlanego, w tym błędne ustalenia faktyczne i prawne oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących kar pieniężnych i istotnych odstąpień od projektu. Do skargi dołączono ekspertyzę techniczną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz spółki C. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2010 r. sprawy ze skargi "C." Sp. z o.o. w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz "C." Sp. z o.o. w W. kwotę 1010 (tysiąc dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009r. ([...]), na podstawie art. 59f, art. 59g ust. 1, art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej zw. Prawem budowlanym, oraz art. 123 z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, wymierzył C. Sp. z o.o karę w wysokości 25000 zł za nieprawidłowości w zakresie wskazanym w art. 59a ust. 2 pkt 1 i pkt 2b ww. ustawy w budynku magazynowym położonym w S., gm. Ż. Organ wskazał, że w dniu 10 sierpnia 2009 r. podczas kontroli stwierdzono brak zgodności ww. obiektu z projektem zagospodarowania działki tj. brak drogi przeciwpożarowej oraz brak zgodności z projektem architektoniczno - budowlanym w zakresie wykonania widocznych elementów układu konstrukcyjnego tj. w osi 13 zamiast słupów stalowych z dwuteownika PE 400 (8 szt) wykonano słupy PE 360, zmniejszając przekrój nośny, zmieniono rodzaj stężeń w dachu i ścianach (zamiast stężeń z dwóch prętów zamontowanych krzyżowo, zastosowano stężenia z jednej rury). Organ stwierdził brak zapisów w dzienniku budowy w powyższym zakresie. Inwestor nie okazał dokumentu potwierdzającego grubość ścianki okrągłych nośnych słupów podpierających konstrukcję dachową. Organ podniósł, że zgodnie z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego za stwierdzone w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości wymienione w art. 59a ust. 2 ww. ustawy wymierza się karę, którą oblicza się wg wskazanego w tym przepisie wzoru, odrębnie za każdą stwierdzoną nieprawidłowość, sumując tak obliczone kary. W związku z powyższym organ wymierzył karę 25.000 zł sumując kary za brak drogi pożarowej (12500 zł) oraz za zmianę elementów konstrukcyjnych (12500 zł). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2009r. ([...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt i w zw. z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia "C." Sp. z o.o. -utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy, podzielając argumentację prawną oraz sposób i wysokość wyliczenia kary przedstawioną w postanowieniu organu I instancji. Organ dodał, że argumenty zażalenia pozostają bez wpływu na prawidłowość ww. rozstrzygnięcia. Skargę na to postanowienie złożyła spółka C., wnosząc o jego uchylenie bądź stwierdzenie nieważności i zarzucając naruszenie: * art. 77 oraz art. 80 kpa poprzez błędne ustalenia oraz błędną ocenę stanu faktycznego sprawy poprzez stwierdzenie niezgodności ww. obiektu: z projektem zagospodarowania działki polegającą na braku drogi przeciwpożarowej oraz z projektem architektoniczno- budowlanym w zakresie wykonania widocznych elementów układu konstrukcyjnego, a także ustalenie, że dokonano zmian odbiegających istotnie od projektu budowlanego; * art. 138 § 1 pkt 1 w z. z art. 144, w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji, * art. 107 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności niewyjaśnienie podstawy prawnej; * art. 59a ust. 2 pkt 1 i pkt 2b w zw. z art. 59f ust. 1 w zw. z art. 59f ust. 6 w zw. z art. 59g Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię; * art. 36a ust. 1 w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 1 ww. ustawy poprzez stwierdzenie, że doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. * art. 57 ust. 2 w zw. z art. 57 ust. 4 ww. ustawy poprzez niewezwanie inwestora do uzupełnienia dokumentów; * art. 8 k.p.a. poprzez zakwestionowanie stanowiska organu działającego w ramach ustawowych kompetencji w zaufaniu do którego działał skarżący, art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy oraz art. 11 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie dlaczego organ uznał, że ww. zmiany stanowią zmianę widocznych elementów układu konstrukcyjnego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał przedstawione stanowisko i wniósł o jej oddalenie. W dniu 18 lutego 201 Or. do Sądu wpłynęło pismo skarżącej podtrzymujące argumentację przedstawioną w skardze wraz z ekspertyzą techniczną potwierdzającą wykonanie ww. obiektu zgodnie z projektem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...], którym organ ten wymierzył C. Sp. z o.o karę w wysokości 25 000 zł za nieprawidłowości w zakresie wskazanym w art. 59a ust. 2 pkt 1 i pkt 2b Prawa budowlanego w ww. budynku magazynowym. Na wstępie podkreślić trzeba, że przepisy art. 59a-59g Prawa budowlanego stanowią podstawę systemu obligatoryjnych kontroli przeprowadzanych przez organy nadzoru budowlanego po zakończeniu budowy. Ustawodawca przewidział w nich sankcje w postaci kar pieniężnych w przypadku stwierdzenia w trakcie takiej kontroli istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innego naruszenia warunków pozwolenia na budowę. Powyższe rozwiązania mają na celu ograniczenie dokonywanych naruszeń projektu budowlanego oraz warunków pozwolenia na budowę na etapie poprzedzającym oddanie obiektu budowlanego do użytkowania. Kontrolę, o której mowa w art. 59a Prawa budowlanego organ winien przeprowadzić z zachowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego wymienionych w art. 7, 77 i 80 kpa, a swoje stanowisko uzasadnić zgodnie z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 59 a ust. 2 pkt 1 i pkt 2b Prawa budowlanego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy przeprowadziły postępowanie z naruszeniem ww. zasad nakładając na skarżącą karę za naruszenia wymienione w art. 59a ust. 2 pkt 1 i pkt 2b Prawa budowlanego tj. brak zgodności ww. obiektu magazynowego z projektem zagospodarowania działki tj. brak drogi przeciwpożarowej oraz niezgodność z projektem architektoniczno -budowlanym w zakresie wykonania widocznych elementów układu konstrukcyjnego (w osi 13 zamiast słupów stalowych z dwuteownika PE 400 wykonanie słupów PE 360, zmianę rodzaju stężeń w dachu i ścianach - przewidziane stężenia z dwóch prętów zamontowanych krzyżowo zastąpienie stężeniem z jednej rury). Po pierwsze zauważyć należy, że tak w zażaleniu jak i w skardze skarżąca wskazywała na fakt wydania przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w G. w piśmie z dnia 21 lipca 2009r. pozytywnej opinii, w której organ ten potwierdził - na podstawie ustaleń kontrolno-rozpoznawczych - że obiekt został wykonany zgodnie z warunkami ochrony przeciwpożarowej zawartymi w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty G. z dnia [...] sierpnia 2008r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku magazynowego. Obowiązkiem organu było zatem wyjaśnienie tej kwestii. Organ winien mieć na uwadze, że stosownie do art. 56 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego uprawnionym do zajęcia stanowiska w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym w zakresie ochrony przeciwpożarowej są organy Państwowej Straży Pożarnej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2002r., Nr 147, poz. 1230 ze zm.) do podstawowych zadań Państwowych Straży Pożarnych należy nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych. Przepis art. 56 Prawa budowlanego stanowi zatem regulację szczególną w zakresie kompetencji przekazanych wymienionym w nim, wyspecjalizowanym organom. Pisemne wyrażenie stanowiska o spełnieniu wymogów ochrony przeciwpożarowej w wykonanym obiekcie budowlanym winno być zatem poddane ocenie organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie. Podobnie należało ocenić ustalenia organów odnośnie niezgodności przedmiotowego budynku magazynowego w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 59 ust. 2 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego. Organy nie uzasadniły swojego stanowiska, że wykonanie w osi 13 zamiast słupów stalowych z dwuteownika PE 400 słupów PE 360, jak i zmiana rodzaju stężeń w dachu i ścianach stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (jak i postanowienia organu I instancji) poza przytoczeniem ustaleń dokonanych podczas obowiązkowej kontroli oraz powołaniem treści art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego nie przedstawiono żadnej argumentacji w tej kwestii. Niewątpliwie tak przeprowadzone postępowanie oraz dokonane na jego podstawie ustalenia należało uznać za niewystarczające. Przedstawione wyżej okoliczności pozostały poza oceną organów nadzoru budowlanego, co w konsekwencji uzasadniało uchylenie tak zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia organu Instancji. Rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przedstawionej wyżej argumentacji Sądu. Przy ocenie, czy dokonane zmiany były zmianami istotnymi organy winny także odnieść się do oświadczenia z dnia 23 września 2008r., w którym projektant zakwalifikował stwierdzone odstępstwa jako nieistotne. Nadto, wobec uchylenia wydanych rozstrzygnięć, organy winny wziąć również pod uwagę złożoną do Sądu ekspertyzę techniczną z dnia 10 grudnia 2009r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło