VII SA/Wa 24/09

WyrokWSA w Warszawie2009-04-02

Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego mógł uchylić lub zmienić ostateczną decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w budynku na podstawie art. 161 § 1 k.p.a., jeśli skarżący podnosili argumenty o zagrożeniu dla życia i zdrowia oraz niemożności wykonania nakazu z przyczyn technicznych i finansowych, a wcześniejsza skarga na tę decyzję została oddalona przez WSA?
Ratio decidendi
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł uchylić lub zmienić ostatecznej decyzji na podstawie art. 161 § 1 k.p.a., ponieważ nie zostały spełnione przesłanki tego przepisu. W szczególności, skarżący nie wykazali istnienia stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, który byłby niemożliwy do usunięcia w inny sposób niż poprzez uchylenie lub zmianę decyzji. Ponadto, wcześniejszy wyrok WSA oddalający skargę na ostateczną decyzję oznacza, że decyzja ta odpowiada prawu i jej ponowna kontrola pod kątem zgodności z prawem w trybie nadzwyczajnym jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Skarżący B. i Z. W. domagali się uchylenia decyzji nakazującej im usunięcie nieprawidłowości w budynku (podwyższenie kominów i instalacja ław kominiarskich), argumentując, że stanowi to zagrożenie dla ich życia i zdrowia, jest niemożliwe do wykonania z przyczyn technicznych i finansowych, a wynika z wadliwej opinii kominiarskiej i wpływu nowej inwestycji deweloperskiej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nie zaszły przesłanki z art. 161 § 1 k.p.a. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 161 § 1 k.p.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi B. i Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. skargę oddala VII SA/Wa 24/09 U Z A S A D N I E N I E Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2008 r. wydaną na podstawie art. 161 § 1 kpa odmówił uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] .08.2007 r., Nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [....] z dnia [...] .04.2007 r., Nr [...] . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] .04.2007r., Nr [...] nakazał B. i Z. W. usunięcie nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] w W. , stwierdzonych w opinii z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] sporządzonej przez J. M. przez podwyższenie 3 szt. kominów do wysokości zapewniającej właściwy ciąg powietrza w kanale kominowym, instalację ław kominiarskich (....) w wyznaczonym terminie. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 08.2007 r., Nr [...] , a skarga B. i Z. W. oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.01.2008 r., sygn. akt. VII SA/Wa 1902/07. Pismem z dnia 18 marca 2008 r. B. i Z. W. wnieśli o wzruszenie w trybie art. 161 kpa decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r., Nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] 04.2007 r., Nr [...]. W ocenie skarżących, w wyniku przyjęcia wadliwej opinii kominiarskiej oraz nie przeprowadzenia kontroli budynku będącego własnością skarżących i nie dokonania pomiarów wpływu nowej inwestycji na ich budynek organ wydał decyzję nakazującą skarżącym usunięcie nieprawidłowości przerzucając bezzasadnie na skarżących ciężar konsekwencji wybudowania przez dewelopera sąsiedniego wielorodzinnego budynku. Tym samym stworzył zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia skarżących oraz ogromne koszty i straty finansowe, których skarżący nie są w stanie udźwignąć. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego okoliczności podnoszone przez skarżących nie stanowią przesłanek do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 161 § 1 kpa. Organ wskazał, że ustawodawca w art. 161 § 1 kpa uzależnił możliwość zmiany lub uchylenia decyzji od zaistnienia wyjątkowej sytuacji, jaką jest wystąpienie poważnych szkód dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa, dodatkowo obwarowując tą przesłankę niemożnością uniknięcia w inny sposób wskazanych negatywnych następstw, niż poprzez zmianę lub uchylenie decyzji. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r., Nr [...] odpowiada prawu z uwagi na oddalenie skargi wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.01.2008 r., sygn. akt. VII SA/Wa 1902/07. Sytuacja związana z nakazem usunięcia nieprawidłowości w budynku przez podwyższenie 3 szt kominów do wysokości zapewniającej właściwy ciąg powietrza w kanale kominowym itp. może zdaniem organu niewątpliwie przyczyniać się do powstania sytuacji stresującej, co może wpływać na stan zdrowia B. i Z. W. jednakże przepis art. 161 § 1 kpa ma zastosowanie tylko w sytuacjach wyjątkowych, wywołanych nadzwyczajnymi zdarzeniami, które bezpośrednio zagrażają życiu lub zdrowiu ludzkiemu i pod warunkiem, że w inny sposób nie można usunąć tego zagrożenia. W związku z powyższym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż z analizy akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby w rozpatrywanym przypadku stan taki zaistniał. Po rozpatrzeniu wniosku B. i Z. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2008r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2008 r. Odnosząc się do podniesionych zarzutów, iż w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia ze zdarzeniem nadzwyczajnym, które jest konsekwencją podjętych błędnych decyzji w procesie inwestycyjnym i może się dla skarżących zakończyć tragicznie oraz przedstawionej opinii biegłego Sądu Okręgowego w W. R. F. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.01.2008 r., sygn. akt. VII SA/Wa 1902/07 oddalający skargę B. i Z. W. na decyzję ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości w budynku, a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku wiążą w sprawie sąd oraz organ administracji, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Z przedłożonej opinii wynika, że obecny stan może generować zagrożenie utraty życia lub ciężkiego rozstroju zdrowia dlatego w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego podnoszone przez skarżących okoliczności oraz analiza akt sprawy nie dowodzą aby w rozpatrywanym przypadku wystąpił stan zagrożenia o jakim mowa w art. 161 § 1 kpa i stanu tego nie można usunąć w inny sposób. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B. i Z. W. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 161 § 1 kpa przez błędne przyjęcie, iż nie zachodzi stan zagrożenia oraz naruszenie art. 7 i 77 kpa przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Zdaniem skarżących nałożenie obowiązku podwyższenia 3 szt kominów do wysokości zapewniającej właściwy ciąg powietrza w kanale kominowym oraz instalację ław kominiarskich "stwarza stan zagrożenia dla ich życia i zdrowia ponieważ techniczne możliwości są bardzo ograniczone, o ile w ogóle możliwe do wykonania z uwagi na istnienie kominów w ostrej granicy, wiek i konstrukcję budynku. Nakłady jakie należy ponieść (...) przerastają możliwości finansowe i fizyczne skarżących i są niemożliwe do zrealizowania. Wskutek czego wykonanie tej decyzji stoi pod znakiem zapytania, a to z kolei grozi zdrowiu i życiu". Skarżący zarzucili brak przeprowadzenia wnikliwego i szczegółowego postępowania dowodowego poprzez zaniechanie uwzględnienia opinii biegłego Sądu Okręgowego w W. R. F. z której wynika, że przyczyną nieprawidłowości funkcjonowania kominów w budynku skarżących jest nowo powstała inwestycja ( budynek wielorodzinny kilku kondygnacyjny ) oraz brak odniesienia się do postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 161 §1 kpa będącego podstawą żądania skarżących Minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. W świetle powyższego przepisu dla jego zastosowania muszą być spełnione łącznie dwa warunki, a mianowicie pojawienie się po wydaniu decyzji ostatecznej takich nowych okoliczności w stanie faktycznym sprawy, które w zestawieniu z treścią decyzji prowadzą do wniosku, że dalsze utrzymanie decyzji prowadzi do stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu, poważnym interesom gospodarki narodowej lub ważnym interesom Państwa oraz wykazanie, że nie ma innej możliwości przeciwstawienia się tym zagrożeniom. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 161 § 1 kpa zostały dopuszczone tylko w sytuacjach wywołanych zdarzeniami nadzwyczajnymi, które bezpośrednio zagrażają m.in. poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa i to pod warunkiem, że w inny sposób nie można usunąć tego zagrożenia ( wyrok NSA z dnia 10 maja 1984 r., II SA 1989/83, ONSA 1984/1/45, wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 1983r., II SA 12/83, ONSA 1983/1/22, wyrok NSA z dnia 26 marca 1987r., II SA 1553/86, OSP 1988/9/199, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1984r., III AZP 8/83, OSNC 1985/10/143). Zdaniem Sądu, wobec wynikającej z art. 16 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnej oraz sformułowania zawartego w art. 161 § 1 kpa ( niemożność usunięcia stanu zagrożenia w inny sposób ) należy przyjąć, że uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji w trybie art. 161 § 1 kpa może nastąpić dopiero po wykazaniu, iż strona z negatywnym skutkiem podejmowała próby wzruszenia ostatecznej decyzji na podstawie innych nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznej np. art. 155 kpa ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1997 r, III RN 52/96 ). W rozpoznawanej sprawie podzielić należy stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż argumenty podnoszone przez skarżących nie stanowią podstawy do wzruszenia ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] .08.2007 r., Nr [...] w trybie art. 161 § 1 kpa. Argumenty skarżących kwestionujące prawidłowość decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [....] z dnia [...] .04.2007 r, Nr [...] oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r., Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie mogą odnieść zamierzonego skutku ze względu na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.01.2008 r, sygn. akt. VII SA/Wa 1902/07 oddalający skargę B. i Z. W. na decyzję ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] .08.2007 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości w budynku. Oddalenie skargi oznacza, że decyzja ostateczna odpowiada prawu i ponowna jej kontrola przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pod kątem zgodności z prawem jest niedopuszczalna. Z tego względu za nieuzasadniony należy uznać zarzut braku przeprowadzenia wnikliwego i szczegółowego postępowania dowodowego poprzez zaniechanie uwzględnienia opinii biegłego Sądu Okręgowego w W. R. F. z której wynika, że przyczyną nieprawidłowości funkcjonowania kominów w budynku skarżących jest nowo powstała inwestycja (budynek wielorodzinny kilku kondygnacyjny) oraz braku odniesienia się do postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 161 § 1 kpa przez błędne przyjęcie, iż nie zachodzi stan zagrożenia o którym mowa w/w przepisie. Podnoszone przez skarżących okoliczności, iż "nałożenie obowiązku podwyższenia 3 szt. kominów do wysokości zapewniającej właściwy ciąg powietrza w kanale kominowym oraz instalację ław kominiarskich "stwarza stan zagrożenia dla ich życia i zdrowia ponieważ techniczne możliwości są bardzo ograniczone, o ile w ogóle możliwe do wykonania z uwagi na istnienie kominów w ostrej granicy, wiek i konstrukcję budynku. Nakłady jakie należy ponieść (...) przerastają możliwości finansowe i fizyczne skarżących i są niemożliwe do zrealizowania. Wskutek czego wykonanie tej decyzji stoi pod znakiem zapytania, a to z kolei grozi zdrowiu i życiu" wbrew zarzutowi skargi nie stanowią stanu zagrożenia przewidzianego w art. 161 § 1kpa. Zagrożenie, o którym mowa w art. 161 §1 kpa musi być realne, obiektywnie udowodnione i powinno wynikać z treści samej ostatecznej decyzji, a tylko wyjątkowo z jej wykonania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przyjął, iż skarżący nie wykazali aby takie zagrożenie wystąpiło i było niemożliwe do usunięcia w inny sposób niż w trybie art. 161 § 1 kpa. Przedstawiona przez skarżących opinia biegłego Sądu Okręgowego w W. R. F. stwierdza jedynie, że "obecny stan może generować zagrożenie utraty życia lub ciężkiego rozstroju zdrowia skarżących" dlatego nie odpowiada cechom zagrożenia o którym mowa w art. 161 §1 kpa. Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż podnoszone przez skarżących okoliczności oraz analiza akt sprawy nie dowodzą aby w rozpatrywanym przypadku wystąpił stan zagrożenia o jakim mowa w art. 161 § 1 kpa i stanu tego nie można usunąć w inny sposób. Mając na względzie wszystkie przytoczone okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1270 ) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło