VII SA/Wa 240/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. A. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]listopada 2012 r. znak: [...]na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku M. A., reprezentowanego przez K. A., o stwierdzenie nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2005 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...].11. 2004 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki wiatrołapu, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...].01.2005 r., [...]WINB utrzymał w mocy decyzję PINB w [...]z dnia [...].11.2004 r., nakazującą K. A. dokonanie rozbiórki wiatrołapu tj. (ścian osłonowych przyziemia wraz z konstrukcją więźby dachowej i pokryciem) usytuowanego na istniejących schodach betonowych, prowadzących do budynku mieszkalnego od strony ul. wsi [...], usytuowanego na działce o nr [...]położonej we wsi [...]nr [...]. Decyzją z dnia [...].01.2008 r., znak [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania na wniosek K. A. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...].01.2005 r., utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...]z dnia [...].11.2004 r. Do GINBu wpłynął wniosek M. A., reprezentowanego przez K. A. o stwierdzenie nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2005 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...].11.2004 r. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie występują przyczyny przedmiotowe niedopuszczalności wszczęcia postępowania, ponieważ decyzja [...]WINB z dnia [...].01.2005 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB w [...]z dnia [...].11.2004 r., była już przedmiotem kontroli w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności. Jak wskazano bowiem powyżej, GINB decyzją z dnia [...].01.2008r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...].01.2005 r. Decyzja GINB z dnia [...].01.2008 r. jest decyzją ostateczną. Organ wskazał, że nie można ponownie skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której byt prawny był uprzednio badany w postępowaniu w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Żadna z okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 Kpa nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeśli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogły być ujawnione w poprzednim postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której ponownej weryfikacji w postępowaniu nieważnościowym żąda strona. Organ ponownie kontrolując przedmiotową decyzję wypełniłby przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, a mianowicie orzekałby w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie zasady res iudicate, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Niedopuszczalnym jest wszczęcie ponownego postępowania i wydanie decyzji przez organ administracji, a następnie decyzji ostatecznej, gdy zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, a nie uległ zmianie stan prawny, który uzasadniałby prowadzenie postępowania nadzorczego na nowo. Organ zauważył także, że organ administracji, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Z tych względów, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego z dnia [...].01.2005 r. M. A. pismem z dnia [...]listopada 2012 złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem GINB. Po ponownym przeanalizowaniu całości akt zgromadzonych w sprawie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]grudnia 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podtrzymał argumenty podniesione w postanowieniu z dnia [...]listopada 2012 r., ponadto wyjaśnił, że jeżeli już raz wszczęto postępowanie nadzorcze i odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji, nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie. Ponowne postępowanie jest bezprzedmiotowe dlatego, że ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została dokonana poprzednio. Natomiast jeżeli zostałoby wszczęte ponowne postępowanie nadzorcze, po czym - zamiast umorzenia takiego, wadliwie wszczętego postępowania - wydano by nową decyzję merytoryczną, decyzja ta, niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia - odmawiająca stwierdzenia nieważności lub stwierdzająca nieważność - byłaby obciążona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa i sama podlegałaby stwierdzeniu nieważności. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu nadzorczego zachodzi przeszkoda przedmiotowa do weryfikacji w trybie art. 156 § 1 Kpa, decyzji [...]WINB z dnia [...] stycznia 2005r. W tym stanie rzeczy GINB nie odniósł się do zarzutów skarżącego podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, które wykraczają poza zakres niniejszego postępowania. Skargę do sądu administracyjnego na ww. postanowienie złożył M. A. nie przedstawiając szerszego jej uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2012 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...]listopada 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanką wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania może być zatem nie tylko brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie (przesłanka podmiotowa), ale również inne uzasadnione przyczyny. Najczęściej będą to względy przedmiotowe, przy czym okoliczność zaistnienia przeszkody przedmiotowej musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści wniosku, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie (por. A. Plucińska-Filipowicz, LEX, Komentarz do art. 61a k.p.a.). W ocenie Sądu przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w cytowanym przepisie należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie zapadło w wyniku rozpatrzenia wniosku M. A. z dnia [...] października 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2005 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...].11.2004 r. Skutkiem tego wniosku było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Bezsporne jest, że składany był wcześniej wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]stycznia 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2005 r. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego prawidłowo uznał, iż żądanie M. A. zawarte w jego wniosku z dnia [...] października 2012 r. dotyczy sprawy, która została już ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta. Wniosek bowiem skarżącego dotyczył kwestii nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2005 r. a kwestia ta została już wcześniej rozstrzygnięta decyzja z dnia [...]stycznia 2008 r. Należy ponownie podkreślić, że jeżeli już raz, na żądanie skarżącego, wszczęto postępowanie nadzorcze i odmówiono stwierdzenia nieważności, nie można ponownie domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, chociażby skarżący powoływały się na inne przyczyny nieważności (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca). Ponowne postępowanie jest bezprzedmiotowe dlatego, że ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została dokonana już poprzednio. Skarżący zarówno we wniosku kierowanym do organu nadzoru budowlanego, jak również w skardze do sądu administracyjnego, nie zarzucał aby stan faktyczny na nieruchomości uległ zmianie ( poza przejściem prawa własności) od czasu wydania wskazanych wyżej rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego. W tych okolicznościach uznać więc należy, że prawidłowa jest dokonana przez organ nadzoru budowlanego ocena wniosku M. A. z dnia [...]października 2012 r. -jako dotyczącego sprawy, w której zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie. Efektem powyższego, oraz przedstawionych na wstępie poglądów prawnych, jest także konkluzja, iż wydane w sprawie orzeczenie jest trafne. Mając powyższe na uwadze, sąd uznał skargę M. A. za nieuzasadnioną i dlatego na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.