VII SA/Wa 2400/14

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lipca 2015r. po rozpoznaniu wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić E. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie strony skarżącej A. W. reprezentowanej przez E. S. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014r. w wysokości 200,00 złotych, E. S. złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca we wniosku przedstawił swoją sytuację finansową i majątkową. Pismem z dnia 15 grudnia 2014r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 11 grudnia 2014r. wezwano E. S. do wyjaśnienia czy z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych występuje w imieniu skarżącej A. W., czy też w imieniu własnym. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 12 stycznia 2015r. E. S. wyjaśnił, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył w imieniu własnym. Zarządzeniem z dnia 10 lutego 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie: - czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz wysokość uzyskiwanych dochodów, - czy uzyskuje dochody ze sprzedaży mleka, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości miesięcznie, - czy uzyskuje dochody ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców) bądź inwentarza żywego, jeśli tak należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany, - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało je wymienić i podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość, - czy zasądzono na jego rzecz tytułem spłaty za zniesienie współwłasności użytków rolnych określoną kwotę pieniężną, jeśli tak podać należało zasądzoną kwotę pieniężną i czy kwotą tą dysponuje, - czy zasądzone środki znajdują się w depozycie sądowym, - czy z zasądzonej kwoty pieniężnej komornik dokonał zajęcia określonej kwoty pieniężnej, jeśli tak to w jakiej wysokości, oraz do nadesłania: - wyciągów z wszystkich posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym lokat terminowych z okresu trzech miesięcy, - kserokopii postanowienia lub postanowień Sądu o zasądzeniu na jego rzecz tytułem spłaty za zniesienie współwłasności użytków rolnych określonej kwoty pieniężnej i podanie czy są one prawomocne, - kserokopii postanowienia Sądu na złożenie do depozytu sądowego zasądzonej kwoty pieniężnej. Odpowiedzi na powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca udzielił odpowiedzi na powyższe. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie dane przedstawione w formularzu oraz nadesłanych wyjaśnieniach uznano, że wnioskodawca nie wykazał w nich zaistnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z podanych danych w formularzu wynika, iż wnioskodawca jest rolnikiem samodzielnie prowadzącym gospodarstwo rolne, położone na bardzo słabych glebach. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że pola uprawne są oddalone 13 km od zabudowań gospodarczych, co utrudnia gospodarowanie i podnosi koszty. Orzeczeniem komisji lekarskiej z marca 2014r. skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym. Wskazał, iż powyższe spowodowało ograniczenie produkcji i konieczność wynajmowania pracowników w gospodarstwie. Wnioskodawca oświadczył, że posiada nieruchomość rolną o pow. 16 ha, drewniany dom o pow. 60 m ² oraz stare i niefunkcjonalne budynki gospodarcze. Nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Podał, że utrzymuje się z renty w wysokości 473,00 złotych miesięcznie (dodał, iż w miesiącu maju w całości zajęta przez Urząd Skarbowy). Dodatkowo wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawy w wysokości 1.000 złotych rocznie oraz uzyskał zwrot podatku akcyzowego w wysokości 1100 złotych rocznie, a także otrzymał kwotę 1.033 złotych rocznie tytułem dopłat unijnych. Wnioskodawca zaznaczył, że aktualnie wobec skarżącego prowadzone jest sześć postępowań egzekucyjnych. Ma zadłużenie na kwotę 15.000 złotych. W lutym 2015r. wnioskodawca doznał ostrego zawału serca. Nadto w piśmie wyjaśniającym wnioskodawca poinformował, że został uznany przez lekarzy za osobę niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, ze względu na poważną wadę serca. Jest osobą samotną. Wskazał, że aktualnie utrzymuje 5 sztuk bydła, w tym trzy krowy. Obecnie mleka nie sprzedaje. Oświadczył, że sprzedaż płodów rolnych miała miejsce w lecie 2014r. była to sprzedaż zboża na kwotę 500 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada ciągnik rolniczy Zetor z 1989r. Koszty zakupu paliwa do około 2000 złotych rocznie, naprawy i części zamienne to ok. 500 złotych rocznie. Wnioskodawca oświadczył, że posiada drobne oszczędności na bieżące wydatki w wysokości 300 złotych. Skarżący powołał postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] stycznia 2013r. sygn. akt [...] i Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] marca 2014r. sygn. akt [...] Podał, że "cała kwota znajduje się w depozycie sądowym i jest zajęta przez komornika". Oceniając przedstawiając wyżej sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że brak jest uzasadnionych powodów do przerzucenia kosztów sądowych do współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W nadesłanych wyjaśnieniach wnioskodawca nie przedstawił wyczerpujących informacji o uzyskanej spłacie. Podał ogólnikowe informacje w powyższym zakresie. Nie wskazał jaką kwotę pieniężną zasądzono na jego rzecz z tytułu spłaty. Nie wyjaśnił również czy z zasądzonej kwoty pieniężnej komornik dokonał zajęcia określonej kwoty pieniężnej, jeśli tak to w jakiej wysokości. Ponadto nie nadesłał kserokopii postanowień Sądu o zasądzeniu na jego rzecz tytułem spłaty za zniesienie współwłasności użytków rolnych określonej kwoty pieniężnej oraz postanowienia na złożenie do depozytu sądowego zasądzonej kwoty pieniężnej. Nie mniej jednak wnioskodawca poinformował, że "cała kwota znajduje się w depozycie sądowym i jest zajęta przez komornika". Z pisma wyjaśniającego wynika także, że wnioskodawca jest niezadowolony z zapadłych orzeczeń powołanych w piśmie. Nadto, że od orzeczenia Sądu wniesiona została skarga kasacyjna. Z załączonego do wyjaśnień pisma z dnia [...] lutego 2015r. Dyrektora Sądu Okręgowego w [...] wynika, że z depozytów złożonych przez T. M. w dniu [...] kwietnia 2014r. w kwocie 100.000,00 i w dniu [...] czerwca 2014r. w kwocie 17.779,25 złotych nie były wypłacane żadne środki na rzecz E. S. Z powyższych danych wynika, zatem że wnioskodawca posiada depozyt sądowy w kwocie wskazanej wyżej (w żaden sposób nie przeczy temu). Na ocenę sytuacji finansowej skarżącego nie ma wpływu kwestionowanie zasadności podjętych orzeczeń, kwoty zasądzonej spłaty oraz fakt, iż skarżący nie chce podejmować pieniędzy złożonych do depozytu. Zasadnicze znaczenia ma fakt, iż wnioskodawca jest dysponentem ww. kwoty, która niewątpliwie umożliwiałaby pokrycie kosztów postępowania sądowego. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że oceniając możliwości finansowe strony na potrzeby prawa pomocy bierze się pod uwagę nie tylko to jakim majątkiem faktycznie i rzeczywiście dysponuje, ale także jakie ma on możliwości finansowe. Chodzi o to jakim majątkiem mógłby rzeczywiście dysponować gdyby wykorzystał możliwości finansowe, które posiada. Przeciwko uwzględnieniu wniosku przemawia również fakt, iż wnioskodawca posiada areał użytków rolnych, inwentarz żywy co świadczy o możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Nadto zauważyć należy, że skarżący nie nadesłał wyciągów bankowych z trzech ostatnich miesięcy bądź nie złożył oświadczenia o nie posiadaniu rachunków bankowych i lokat bankowych. Mając powyższe okoliczności uznano, iż wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.