VII SA/Wa 2400/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-22
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Joanna Gierak – Podsiadły, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jest zobowiązany do zbadania wszystkich przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a., nawet jeśli strona wnioskująca wskazała tylko niektóre z nich?Ratio decidendi
Organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest związany zakresem trybu, ale nie zarzutami strony. Obowiązkiem organu jest zbadanie wszystkich przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie tylko tych wskazanych przez wnioskodawcę. Niewywiązanie się z tego obowiązku stanowi istotne naruszenie przepisów procesowych, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji jako co najmniej przedwczesnej.Stan faktyczny
Skarżąca J. J. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej nakazującej jej przemieszczenie barki. Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej odmówił stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Skarżąca zaskarżyła decyzję Ministra, domagając się jej uchylenia i stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając postępowanie organów za wadliwe.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2017 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...]czerwca 2016 r. znak [...]
Przedmiotem skargi wniesionej przez J J jest decyzja Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...], wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.
Postępowanie to wszczęte zostało na wniosek skarżącej, która pismem z dnia [...] marca 2016 r., wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...]. W żądaniu tym skarżąca podała, że kwestionowana decyzja dotknięta jest wadą z art. 156 § 1 pkt 5 i pkt 6 k.p.a.
Powyżej wskazaną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., Dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...], działając z urzędu, na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 i 3 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1458), nakazał J J skierowanie barki [...] o nr rej. [...] z miejsca postoju w [...] w km 80+000 do najbliższego miejsca postoju znajdującego się w porcie [...] w km 81+300 na prawym brzegu rzeki [...]. Organ orzekł nadto, że podczas przemieszczania ww. barki należy zachować szczególną ostrożność z zastosowaniem następujących zasad bezpieczeństwa:
1. barkę [...] należy wyposażyć w pompę zęzową spalinową o wydajności min. 96m3/h,
2. statek dokonujący przeholowania barki [...] powinien posiadać ważne dokumenty bezpieczeństwa oraz skład załogi powiększony o jednego marynarza,
3. poinformować pracowników portu [...] o dacie i godzinie przemieszczenia barki [...] z co najmniej dwudniowym wyprzedzeniem.
Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., po rozpatrzeniu ww. wniosku J J, na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.), odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że wniosek J J nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew twierdzeniom strony kwestionowana decyzja jest wykonalna, a jej wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą. Organ podał dalej, że zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o żegludze śródlądowej, w przypadku braku dokumentu dopuszczającego statek do żeglugi (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), inspektor w drodze decyzji może zatrzymać lub skierować statek (tj. nakazać jego przemieszczenie) do najbliższego portu. W takiej sytuacji przemieszczenie statku pomimo braku dokumentów, odbywać się będzie w ramach wykonywania władczego oświadczenia woli uprawnionego organu administracji żeglugi śródlądowej, wydanego w oparciu o przepisy ustawowe. Tym samym osoba stosująca się do powyższego nakazu nie będzie mogła zostać pociągnięta do odpowiedzialności za wspomniane wykroczenie. Za chybione organ uznał również twierdzenie strony, jakoby decyzja kwestionowana była trwale niewykonalna od momentu jej wydania w związku z faktem, iż nie istnieje jednostka organizacyjna o nazwie "port [...]". Wyjaśnił, że w decyzji określono w ten sposób port w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, a więc akwen i grunt oraz związaną z nimi infrastrukturę, a nie konkretną jednostkę organizacyjną.
Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, J J ponownie wskazała, iż decyzja Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., nadto – dotknięta wadą z pkt 6 tego przepisu oraz wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca podniosła m. in., że nakazując jej umieszczenie barki na terenie stanowiącym własność innych podmiotów, bez zgody tych podmiotów, organ naruszył w sposób rażący "nie tylko przepisy, ale działał też bez umocowania ustawowego, wymaganego w takich wypadkach przez Konstytucję RP". Podniosła także, że okoliczności sprawy nie uzasadniały zastosowania art. 11 ustawy o żegludze śródlądowej, a to powoduje, że nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność z art. 60 ww. ustawy.
Decyzją wskazaną na wstępie, z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...]., Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku J J o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2016 r. W podstawie prawnej tej decyzji organ wskazał na przepis art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 i 6 oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., zaś argumenty przedstawione przez J J we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są nietrafne.
Organ podał, że na wykonalność decyzji nie wpływa fakt użycia w niej pojęcia "pracownicy portu [...]", biorąc pod uwagę łatwość ustalenia, że określenie to odnosi się do pracowników przedsiębiorstwa "[...]", zarządzającego częścią portu, w której możliwe jest cumowanie statków. Z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika przy tym, że strona miała pełną świadomość, jakiego przedsiębiorstwa tyczy się to pojęcie, zważywszy na fakt, że pełnomocnik J J zwracał się do przedsiębiorstwa "[...]" w sprawie zacumowania w porcie dwóch statków należących do strony. Podkreślił, że strona w przypadku powzięcia wątpliwości co do określenia "pracownicy portu [...]" mogła złożyć wniosek do Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] w trybie art. 113 § 2 k.p.a. o wyjaśnienie treści decyzji, czego nie uczyniła.
Błędny jest też, jak wskazał organ, argument strony, jakoby wykonanie decyzji naruszało prawo własności wspomnianego przedsiębiorstwa. Decyzja nakazująca przemieszczenie barki oraz poinformowanie o tym pracowników portu ze stosownym wyprzedzeniem nie nadaje bowiem stronie prawa do cumowania w porcie, lecz nakłada na nią jedynie pewne obowiązki. Prawo do cumowania statku w porcie zależne jest od zawarcia między armatorem statku a właścicielem portu umowy, oraz ponoszenia przez armatora stosownych opłat z tego tytułu. Strona - będąc armatorem - winna mieć tego świadomość i nie oczekiwać poinformowania jej o takiej konieczności przez organ sprawujący nadzór nad żeglugą.
Odnosząc się do twierdzenia strony o niewyrażeniu zgody przez przedsiębiorstwo "[...]" na zacumowanie w porcie w [...] jej dwóch statków organ wskazał, że jest ono niepoparte jakimikolwiek dowodami i ogólnikowe (nie wiadomo, w jakich okolicznościach faktycznych miało dojść do rzekomej odmowy). Uwzględniając powyższe, jak też mając na uwadze fakt, że przedsiębiorstwo "[...]" złożyło wobec Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] oświadczenie o wyrażeniu zgody na cumowanie w należącym do niego porcie statków wycofanych czasowo z eksploatacji (akta, k. 24), organ stwierdził, że brak jest jakichkolwiek okoliczności świadczących o niemożności zawarcia przez J J z przedsiębiorstwem "[...]" umowy umożliwiającej zacumowanie w porcie w [...] należącej do strony barki, której przemieszczenie do portu zostało nakazane.
Ustosunkowując się do przedstawionej przez stronę interpretacji art. 11 ust. 2 ustawy o żegludze śródlądowej, Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej stwierdził, że jest ona błędna. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw by - jak strona - twierdzić, że przepis ten odnosi się wyłącznie do statków będących w ruchu. Przepis ten upoważnia bowiem organ nadzoru nad żeglugą do zatrzymania statku stanowiącego zagrożenie dla żeglugi lub skierowania go do najbliższego postoju. Zatrzymanie statku z oczywistych względów dotyczy wyłącznie statku będącego w ruchu (niemożliwym jest zatrzymanie statku stojącego). Natomiast skierowanie statku do najbliższego postoju odnosi się zarówno do statku będącego w ruchu, jak i statku stojącego w miejscu. Pojęcie "najbliższego postoju" użyte w ustawie oznacza bowiem miejsce, w którym postój statku nie stwarza - w. konkretnych okolicznościach - zagrożenia dla żeglugi oraz jest zgodny z przepisami żeglugowymi.
Organ stwierdził w efekcie, że uwzględniając fakt, iż należąca do J J barka zacumowana jest w miejscu, w którym obowiązuje zakaz cumowania, jak też - w razie zerwania cum - stanowić będzie bezpośrednie zagrożenie dla znajdującej się poniżej niej budowli hydrologicznej, nakazanie stronie przez dyrektora urzędu żeglugi śródlądowej przemieszczenie barki jest zgodne z prawem. Tym samym wykonanie przez stronę takiej decyzji - pomimo braku dokumentów dopuszczających barkę do żeglugi - nie będzie stanowić wykroczenia.
W skardze do Sądu na ww. decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] sierpnia 2016 r., skarżąca – J J wniosła o jej uchylenie w całości oraz o stwierdzenie nieważności decyzji dyrektora urzędu żeglugi śródlądowej z dnia [...] lutego 2016 r. z uwagi na wystąpienie przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 6 k.p.a., względnie: uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż w sprawie poczyniono błędnie ustalenia wskazujące na to, iż barka stanowiąca przedmiot postępowania została zacumowana w miejscu do tego zakazanym. To zaś rzutowało na prawidłowość zastosowania w sprawie art. 11 ustawy o żegludze śródlądowej. Skarżąca podkreśliła, iż w jej ocenie żadna z przesłanek wynikających z tego przepisu w tej sprawie nie wystąpiła. Wskazała w efekcie, że w sprawie bezpodstawnie przyjęto, iż zachodzi podstawa do zastosowania ww. art. 11. Kolejną okolicznością, która w jej ocenie nie została uwzględniona w sprawie jest to, że w celu wykonania decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. barka musi przejść śluzę, a to bez ważnego dokumentu bezpieczeństwa (a takiego barka nie posiada) nie jest możliwe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie i wskazując na niezasadność zarzutów podniesionych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, niemniej z przyczyn innych niż w niej podniesione, które to Sąd wziął pod uwagę z urzędu, na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.).
Na wstępie wskazać trzeba, iż Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzje wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie stwierdzenia nieważności. Postępowanie to uruchomione zostało na wniosek strony, tj. skarżącej, która zakwestionowała w tym trybie decyzję Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...], nakazującą skarżącej skierowanie barki [...] nr rej. [...] z miejsca postoju w [...] w km 80+000 do najbliższego miejsca postoju znajdującego się w porcie [...] w km 81+300 na prawym brzegu rzeki [...] (przy zachowaniu wskazanych warunków bezpieczeństwa).
Kwestionując to orzeczenie skarżąca powołała się na przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.
Organ orzekając w niniejszej sprawie, z wniosku skarżącej, był związany tym wnioskiem w zakresie trybu w nim podanego. Nie był natomiast związany zarzutami i argumentami w nim wskazanymi, co oznacza, że ocena jaką w sprawie dokonywał nie mogła ograniczać się tylko do kwestii podniesionych przez skarżącą. Stąd też niezależnie od treści wniosku skarżącej, po wykluczeniu kwestii formalnych i po wszczęciu postępowania nieważnościowego w ww. sprawie, obowiązany był przeprowadzić postępowanie nieważnościowe z uwzględnieniem wszystkich przesłanek uregulowanych w art. 156 § 1 k.pa. Cel tego postępowania nadzwyczajnego, prowadzonego na wniosek lub z urzędu, jest zawsze bowiem ten sam, tj. ustalenie, czy weryfikowana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kodeksu. Przedmiotem tego postępowania jest więc ustalenie, czy którakolwiek z przesłanek nieważności ma miejsce. Wynikiem takiego postępowania będzie albo ujawnienie istnienia przesłanek nieważności decyzji wymienionych wyczerpująco w art. 156 § 1, albo stwierdzenie, że przesłanki te nie występują i decyzja jest prawidłowa lub też dotknięta innymi wadami nie mającymi charakteru kwalifikowanych. Wyrazem tego jest natomiast rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, o czym stanowi art. 158 § 1 k.p.a.
Zatem, rolą organu administracji orzekającego w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji, jest zbadanie (ujawnienie) wszystkich wad decyzji, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś obliguje organ do dokładnego zbadania kwestii, czy oceniana decyzja nie jest dotknięta także inną wadą niż wskazana przez wnioskodawcę postępowania, stanowiącą podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższe oznacza więc, że badając decyzję pod kątem poszukiwania przesłanek stwierdzenia jej nieważności, organ zobowiązany jest do sprawdzenia wszystkich wad tej decyzji, rozumianych jako naruszenie prawa, popełnione w procesie jej wydawania, a następnie: dokonania ich kwalifikacji w kontekście przesłanek uregulowanych w art. 156 § 1 k.p.a. mając na uwadze, że ta sama okoliczność nie może równocześnie przesądzać o stwierdzeniu nieważności decyzji, w oparciu różne podstawy określone w ww. przepisie (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt II OSK 2806/14).
Kierując się powyższym Sąd stwierdza, że decyzje Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej wydane w niniejszej sprawie, nie mogą się ostać już tylko z tej przyczyny, iż nie odnoszą się w pełnym zakresie do przedmiotu sprawy. Organ orzekając skoncentrował się bowiem wyłącznie na przesłance z art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. (na które to wskazała we wniosku skarżąca), a poza swoim zainteresowaniem pozostawił pozostałe przesłanki wymienione w ww. przepisie art. 156. W efekcie, nie dokonał wyczerpującej oceny w sprawie i nie ustalił, czy badana decyzja nie jest dotknięta żadną z pozostałych wad nieważności. Działając w ten sposób dopuścił się istotnego naruszenia przepisów procesowych, w szczególności art. 7 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 do pkt 4 i 7 oraz w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. W konsekwencji zaś co najmniej przedwcześnie, bo bez przeprowadzenia pełnej oceny, stwierdził, iż badana decyzja nie jest dotknięta wadą nieważności i uzasadnione jest wydanie decyzji o odmowie wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Z tego też powodu Sąd za konieczne uznał uchylenie wydanych w badanym postępowaniu rozstrzygnięć, uznając je z przyczyn podanych powyżej za co najmniej przedwczesne. Sąd dostrzega przy tym, iż organ wszczynając postępowanie w niniejszej sprawie, o czym zawiadomił pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r., uruchomił postępowanie w pełnym zakresie wyznaczonym przesłankami uregulowanymi w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś obligowało ten organ do zajęcia się w sprawie nie tylko przesłanką z pkt 5 i 6 ww. artykułu, ale też pozostałymi. Tymczasem tak sentencje jak i uzasadnienia zapadłych w sprawie decyzji tego organu, nie pozostawiają wątpliwości co do zakresu przeprowadzonego przez ten organ postępowania. Poza oceną w kontekście przesłanek uregulowanych w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a., żadnych dodatkowych rozważań bowiem nie zawierają.
Jednocześnie Sąd orzekając w sprawie nie stwierdził, aby ocena organu dokonana w kontekście art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a., z uwzględnieniem okoliczności podnoszonych przez skarżącą w postępowaniu administracyjnym, była wadliwa.
I tak, zdaniem Sądu rację ma organ wskazują, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka nieważności uregulowana w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Wskazując na wystąpienie tej przesłanki skarżąca podała, że będąca przedmiotem postępowania barka nie posiada ważnych dokumentów bezpieczeństwa, a bez takich wykonanie decyzji i przemieszczenie barki wywoła czyn uregulowany w art. 60 ustawy o żegludze śródlądowej. W myśl tego ostatniego, kto uprawia żeglugę statkiem bez ważnego dokumentu bezpieczeństwa statku lub jednorazowego zezwolenia na określoną podróż, podlega karze grzywny. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż ponosi odpowiedzialność ten, kto uprawia żeglugę statkiem bez dokumentu bezpieczeństwa lub jednorazowego zezwolenia. Przepis ten nie będzie miał tym samym zastosowania w sytuacji wykonywania decyzji administracyjnej, w tym: wydanej na podstawie art. 11 ww. ustawy, nakazującej skierowanie statku do najbliższego postoju, której to wydanie ma miejsce m. in. w przypadku stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej inspekcji, iż statek nie posiada dokumentu dopuszczającego go do żeglugi. Jest to szczególny przypadek, kiedy statek, pomimo braku dokumentów, ale z uwagi na zachowanie bezpieczeństwa żeglugi, może być dopuszczony do jednorazowej podróży, przy czym - całkowicie niezwiązanej z jego eksploatacją, bo mającej na celu jego usunięcie z żeglugi, w efekcie: (tak jak w niniejszej sprawie) jego zacumowanie w miejscu do tego przeznaczonym. Zgodzić się więc należy z organem, iż we wskazanej sytuacji nie ma mowy o wystąpieniu przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 60 ustawy o żegludze śródlądowej, albowiem przemieszczenie statku, pomimo braku dokumentów, odbywać się będzie w ramach wykonywania władczego oświadczenia woli uprawnionego organu, wydanego w oparciu o przepisy ustawowe, a jako takie, nie jest uprawnieniem a obowiązkiem obciążającym stronę. Inna ocena i wykładnia ww. przepisów, prowadziłaby do stwierdzenie, iż zastosowanie art. 11 ust. 2 ww. ustawy materialnej, nie mogłoby mieć miejsca -poprzez orzeczenie skierowania statku do najbliższego postoju- z uwagi na przesłankę z pkt 1 dotyczącą braku dokumentu dopuszczającego statek do żeglugi. Tymczasem z regulacji tej wynika, że między innymi w takiej sytuacji, tj. z uwagi na brak ww. dokumentu, organ może (co więcej: jest zobligowany) orzec o przemieszczeniu statku.
Sąd podziela również ocenę organu dokonaną w kontekście przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Sąd zauważa, iż niewykonalność decyzji jako przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza, iż rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, przy czym niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jego wydania, zaś przeszkody powodujące niewykonalność trwają cały czas aż do czasu stwierdzenia jej nieważności. Niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Natomiast niewykonalność faktyczna decyzji to trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym. Ten nieusuwalny charakter niemożności wykonania decyzji ma niezwykle istotne znaczenie przy ocenie istnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie stanowią bowiem o faktycznej niewykonalności decyzji różnego rodzaju trudności w wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1089/10). W niniejszej sprawie, skarżąca powołując się na wskazaną przesłankę, podała, iż w decyzji kwestionowanej w sposób niejednoznaczny określono miejsce docelowego przemieszczenia barki poprzez użycie zwrotu port [...]; powołała się również na trudności związane z zacumowaniem barki w tymże miejscu wobec braku zawartej umowy z właścicielem portu. Wszystkie te kwestie prawidłowo zostały przeanalizowane w zaskarżonej decyzji (w której to m. in. zwrócono uwagę, że decyzja nakazująca przemieszczenie barki nie nadaje stronie prawa do cumowania w porcie, lecz nakłada na nią pewne obowiązki, jak również, że: brak jest jakichkolwiek okoliczności świadczących o niemożności zawarcia przez stronę umowy umożliwiającej zacumowanie w porcie w [...] należącej do niej barki). W efekcie, prawidłowo w orzeczeniu tym wskazano, że ewentualne trudności w wykonaniu decyzji o charakterze przejściowym, jeszcze nie stanowią o wystąpieniu wady nieważności. Prawidłowo także przyjęto, że użycie w badanej decyzji nazwy port [...] (a jednocześnie określenia miejsca położenia wskazanego akwenu), nie uniemożliwia wykonania decyzji, tym bardziej, że z pism skarżącej wynika, iż nie ma ona problemu z ustaleniem miejsca, do którego barka została skierowana.
W tym też zakresie Sąd nie stwierdził, aby ocena organu była wadliwa i rozważania organu w tej kwestii traktuje za własne.
Niemniej, Sąd ponownie stwierdza, iż skargę należało uwzględnić z przyczyn innych, niż w niej podniesione, powyżej już przedstawionych, czyniących odnoszenie się do zarzutów i argumentów skargi przedwczesne.
Dostrzeżone przez Sąd wady postępowania w niniejszej sprawie, obligują bowiem organ do ponownej oceny ważności kwestionowanej decyzji Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., w pełnym zakresie, tj. uwzględniającym wszystkie przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. (i okoliczności mogące mieć w tym zakresie znaczenie prawne), a przy tym: ww. ocenę Sądu dokonaną w kontekście dwóch z nich i okoliczności podniesionych dotychczas w postępowaniu przez skarżącą. W konsekwencji, to zadaniem organu będzie wyjaśnienie m. in., czy badana decyzja z dnia [...] lutego 2016 r. nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, tj. art. 11 ustawy o żegludze śródlądowej. Jak podnosi bowiem skarżąca w skardze, okoliczności faktyczne nie wypełniały żadnej z przesłanek uregulowanych w tym przepisie, a wobec tego nie było podstaw do jego zastosowania. Dokonując pełnej oceny w sprawie organ winien przy tym pamiętać, że decydujące znaczenie w postępowaniu nieważnościowym ma stan faktyczny oraz prawny z daty wydania badanej decyzji.
Z tych przyczyn, nie przesądzając końcowego wyniku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł, jak w sentencji.
Wobec braku wniosku skarżącej, Sąd uwzględniając skargę nie orzekł o zasądzeniu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło