VII SA/Wa 2405/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-24
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, emerytowany nauczyciel w wieku 82 lat, posiadający dom o powierzchni 108 m2 i miesięczny dochód 3500 zł, przy wydatkach 3350 zł (w tym 400 zł na pomoc domową), może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Dochód w wysokości 3500 zł przy wydatkach 3350 zł, uwzględniając możliwość ograniczenia wydatków na pomoc domową (400 zł) i fakt, że jedynym potencjalnym kosztem jest opłata od skargi kasacyjnej (100 zł), nie uzasadnia zwolnienia. Ponadto, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został uznany za próbę przerzucenia kosztów na państwo, zwłaszcza że strona wcześniej samodzielnie ponosiła koszty pełnomocnika.Stan faktyczny
J. K., 82-letni emerytowany nauczyciel, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca wraz z żoną osiąga miesięczny dochód w wysokości 3500 zł, a jego miesięczne wydatki wynoszą 3350 zł, w tym 400 zł na pomoc domową. Strona posiada dom o powierzchni 108 m2. Sąd rozpatrywał wniosek w kontekście planowanej skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : odmówić J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy. Wniosek został uzupełniony wyjaśnieniami strony złożonymi w dniu 19 września 2011 r. i 14 października 2011 r.
Skarżący podaje, że zamieszkuje razem z żoną. Strona wykazała posiadanie nieruchomości – domu – o pow. 108 m2, który jest wspólną własnością skarżącego i jego żony. W formularzu PPF strona ponadto zaznaczyła, że prawo pomocy jest konieczne z uwagi na potrzebę wniesienia skargi kasacyjnej. Wnioskodawca jest osobą schorowaną, emerytowanym nauczycielem. Dodał, że jest w podeszłym wieku – ma 82 lata. W formularzu zaznaczył, że dochód z emerytur i dodatków pielęgnacyjnych wnioskodawcy i żony wynosi łącznie 3 900 zł., co następnie zostało sprostowane i podano łączne dochody w wysokości 3 500 zł.
Na wezwanie sądu wnioskodawca złożył dodatkowe informacje, z których wynika, że stałe miesięczne wydatki wynoszą – gaz (ogrzewanie i kuchnia) 1000 zł., energia elektryczna i telefon 150 zł., woda i ścieki 200 zł., żywność 800 zł, pomoc domowa 400 zł., leki 300 zł., remonty 300 zł., ubrania, samochód – 200 zł.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym następuje gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy).
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. K. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca utrzymuje się wraz z żoną z dochodu w wysokości 3 500 zł. miesięcznie. Suma wszystkich podanych wydatków strony wynosi 3350 zł., jednakże należy zauważyć, że nie wszystkie wydatki wskazane przez stronę służą do zabezpieczenia podstawowych i niezbędnych potrzeb np. wydatek na pomoc domową, na którą miesięcznie strona przeznacza 400 zł. Ponadto należy mieć na uwadze okoliczność jakie koszty sądowe pozostały dla strony w sprawie i jakie mogą się pojawić. Na obecnym etapie strona nie jest zobowiązana do poniesienia jakichkolwiek kosztów. Natomiast jedynym ewentualnym wydatkiem jaki może się pojawić w sprawie to koszt skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł., jeżeli strona zdecyduje się ją wnieść oraz opłaty kancelaryjne za kserokopie akt (2 zł. za stronę). Dotychczasowe koszty strona ponosiła samodzielnie (200 zł. wpisu sądowego). Uznano w tej sytuacji, że stronę stać będzie również na poniesienie i wydatku związanego z wniesieniem skargi kasacyjnej. Odnośnie ustanowienia pełnomocnika, należy wskazać, że stronę reprezentuje w sprawie zawodowy pełnomocnik, a z pism składanych w sprawie wynika, że wnioskodawca chce by nadal ja reprezentował ten pełnomocnik, ale już jako pełnomocnik z urzędu. Uznano w tej sytuacji, że wniosek strony zmierza do przerzucenia wydatku związanego z opłaceniem pełnomocnika na Państwo. Strona pełnomocnika ustanowiła w dniu 11 marca 2011 r., natomiast wniosek na formularzu PPF został złożony po wydaniu wyroku z dnia 20 lipca 2011 r. Przez ten okres strona samodzielnie ponosiła koszty pełnomocnika. Powyższe okoliczności świadczą, że strona posiada środki nie tylko na bieżące utrzymanie, ale potrafi zgromadzić oszczędności, które może przeznaczyć na koszty związane ze sprawą sądową.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło