VII SA/Wa 2407/15
WyrokWSA w Warszawie2016-09-21
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek żądać zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na rozbiórkę budynku, jeśli wnioskodawca jest jego właścicielem i budynek ten jest częścią większej całości, która została faktycznie i prawnie podzielona?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma obowiązku żądać zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na rozbiórkę budynku, jeśli wnioskodawca jest jego wyłącznym właścicielem. Zgoda właściciela sąsiedniej działki wymagana jest jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest właścicielem obiektu przeznaczonego do rozbiórki. Właściciel może decydować o zamierzeniach inwestycyjnych na terenie swojej nieruchomości zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a odpowiedzialność za projekt rozbiórki i bezpieczeństwo przyległych budynków spoczywa na projektancie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. G. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wojewoda zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia na rozbiórkę dla K. S. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyjaśnienia istotnych okoliczności, wadliwe ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności. Podnosił również obawy o uszkodzenie jego budynku podczas rozbiórki sąsiedniego obiektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant ref. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2015r., nr [...], Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] odmawiającej zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] obręb [...] przy ulicy [...] w [...] przy granicy z działką o nr geod. [...] obręb [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i na podstawie art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r. poz.1409 j.t. ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. - zatwierdził projekt rozbiórki i udzielił pozwolenia na rozbiórkę dla K. S. [...], gm. [...] budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] obręb [...] przy ulicy [...] w [...] przy granicy z działką o nr geod. [...] obręb [...].
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał, że Prezydent Miasta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., udzielił K. S. pozwolenia na: rozbiórkę przedmiotowego w sprawie budynku. Od tej decyzji odwołanie do Wojewody [...] złożyli I. i S. G. Wskazali m. in., że budynek został wybudowany przed ok. 100 laty, jako budynek jednorodzinny, a następnie został podzielony ścianą z cienkiej płyty, uzyskano w ten sposób dwa oddzielne mieszkania. Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że należało wyjaśnić sprawę dotyczącą cyt. "nazwy inwestycji".
Organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę wezwał K. S. do udokumentowania, że budynek objęty wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę jest budynkiem mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej, a jeżeli jest to część budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach o nr geod. [...] i [...] przedstawienia pisemnej zgody na rozbiórkę właścicieli całego obiektu. Ponieważ w zakreślonym terminie K. S. nie udzieliła odpowiedzi, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...] odmówił zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę ww. budynku.
W wyniku rozpoznania odwołania K. S. zapadła zaskarżona decyzja Wojewody [...]
Organ drugiej instancji podkreślił, że w świetle stanowiska skarżącej wyrażonego w odwołaniu żądanie pozwolenia na rozbiórkę dotyczy budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce o nr geod. nr [...] i nie wymaga w myśl art.33 ust.4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane pisemnej zgody właścicieli sąsiedniej zabudowanej działki. W dniu [...] sierpnia 2015 r. K. S. przedłożyła uzupełniony projekt budowlany (3 egz.), z którego jednoznacznie wynika, że przedmiotem rozbiórki jest budynek jednorodzinny zlokalizowany na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Następnie organ odwoławczy pismem z dnia [...] sierpnia 2015r. na podstawie art.10 § 1 K.p.a. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.
Organ drugiej instancji podniósł, że po nowelizacji w 2003r. ustawy Prawo budowlane wyłączną odpowiedzialność za projekt architektoniczno-budowlany ponosi projektant oraz osoby sprawdzającej projekt (art. 20 ustawy). Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska. Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 - Prawa budowlanego).
Do przedmiotowego wniosku o pozwolenie na rozbiórkę złożono dokumenty zgodnie z art.33 ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r. poz. 1409 j.t. z późn. zm.). Załączony projekt budowlany rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr geod. [...] obręb [...] wykonany został przez uprawnionego projektanta i zawiera między innymi jego oświadczenie o wykonaniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Z projektu rozbiórki wynika, że na działce nr geod. [...] obręb [...] przy ulicy [...] w [...], projektuje się rozbiórkę istniejącego budynku - bez ściany usytuowanej na granicy z działką nr [...], która stanowić będzie ścianę zewnętrzną budynku I. i S. G. Ściana ta do czasu realizacji nowego obiektu zostanie ocieplona styropianem gr.10 cm. Projekt zawiera opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. W tej sytuacji spełnione zostały wszelkie wymogi do udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.
Wojewoda [...] stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do żądania od inwestora pisemnej zgody na rozbiórkę właścicieli budynku znajdującego się na sąsiedniej działce, ponieważ zgoda, o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt. 1 dotyczy właściciela obiektu przewidzianego do rozbiórki. Właściciel może decydować o zamierzeniach inwestycyjnych na terenie swojej nieruchomości biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy prawa.
Ponadto organ wyjaśnił, że podnoszona przez I. i S. G. obawa poważnego uszkodzenia ich budynku podczas prowadzonej rozbiórki, nie podlegają ocenie w niniejszej sprawie. Za przyjęte rozwiązania architektoniczno-budowlane odpowiada projektant, a kontrola przepisów techniczno-budowlanych została przesunięta do postępowania dyscyplinarnego członka izby samorządu zawodowego.
Organ zawarł także stwierdzenie, że decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku instancji oraz pouczenie o sposobie wniesienia skargi do sądu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł S. G.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanej decyzji, tj.:- art. art. 7, 77 i 80 k.p.a. - poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i uchybienie obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie a nadto wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, - art. 15 k.p.a. - poprzez doprowadzenie w realiach sprawy w sytuacji, w której decyzja organu I instancji nie miała charakteru merytorycznego do faktycznie jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego,
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz o zasądzenie od organu II instancji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przedmiotem rozbiórki jest budynek cyt. "jednorodny złożony z dwóch lokali". Organ II instancji nie wziął pod uwagę wniosku skarżącego o przeprowadzenie wizji lokalnej na nieruchomości i wzbogacenia tym samym materiału dowodowego sprawy o ważne aspekty techniczne. Tym samym zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Skarżący stwierdził, że z uwagi na zasadnicze wątpliwości co do możliwości przeprowadzenia przedmiotowej rozbiórki, organ II instancji winien był przeprowadzić dowód w postaci ekspertyzy technicznej budynku stanowiącego własność I. i S. małżonków G., a w dalszej kolejności rozprawę administracyjną dla dogłębnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz ewentualnego uzgodnienia interesów stron.
Skarżący dla wykazania, że istnieją bardzo poważne zagrożenia dla konstrukcji budynku skarżącego w przypadku dokonania rozbiórki budynku stanowiącego własność małżonków S. dołączył do skargi "Ekspertyzę stanu technicznego w aspekcie planowanej rozbiórki częściowej drewnianego budynku jednorodzinnego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...]" autorstwa mgr inż. M. J. z września 2015 r.
Zdaniem skarżącego w sprawie doszło także do naruszenia wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego skoro nie można przyjąć, że sprawa była przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez dwie instancje w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Nie było podstaw do uwzględnienia skargi.
Sąd akceptuje stanowisko organu, zgodnie z którym przedłożony projekt rozbiórki budynku, zasługiwał na zatwierdzenie, a na jego podstawie zasadne było udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.
Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć zgodę właściciela obiektu. Dołączenie zgody właściciela obiektu wymagane jest tylko wtedy, gdy wnioskodawcą o wydanie pozwolenia na rozbiórkę jest inna osoba niż właściciel. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek dotyczył rozbiórki obiektu budowlanego, do którego prawo własności przysługiwało wnioskującej o udzielenie pozwolenia.
Ustawa Prawo budowlane nie określa definicji budynku w zabudowie bliźniaczej. Natomiast art. 3 pkt 2a ww. ustawy wskazuje, że przez jednorodzinny budynek mieszkalny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 procent powierzchni całkowitej budynku.
Bezsprzeczne jest to, że budynek objęty wnioskiem jest zlokalizowany na działce geodezyjnej o nr [...], stanowi przedmiot własności odrębnej od własności skarżącego zlokalizowanej na również zabudowanej działce [...]. Owszem budynek mógł być wybudowany, jak podaje skarżący, jako jednorodzinny ale następnie doszło do jego podziału tak faktycznego jak i prawnego. Wskazany w przedłożonej ekspertyzie brak dylatacji na rozdzielonych częściach budynku i niepoprawne rozdzielenie pierwotnie jednolitego budynku nie mogą zmienić powstałego następnie statusu prawnego. Ten zaś skutkuje, że do pozwolenia na rozbiórkę właściciel budynku na działce o nr ew. [...] nie musiał legitymować się zgodą właściciela budynku na działce o nr ew. [...].
Zdaniem Sądu, słusznie ocenił organ drugiej instancji, że za projekt rozbiórki oraz za bezpieczeństwo części bezpośrednio przylegającego budynku na działce nr [...] odpowiedzialność ponosi autor projektu, a organ ma obowiązek sprawdzenia czy posiada on wymagane przepisami prawa uprawnienia. Te, nie budzą zaś wątpliwości.
Na marginesie wskazać należy na wypowiedź skarżącego przed sądem po ogłoszeniu wyroku – rozbiórkę przeprowadzono pomyślnie, skarżył decyzję bo uważał, że powstrzyma jej wykonanie, ma żal do organu, że nie poinformował go o braku takiego skutku i naraził na wydatek uszczuplający skromy budżet emeryta.
Sąd stwierdza ponadto, nie ma racji skarżący, że w toku niniejszego postępowania z naruszeniem jego zasad opisanych w art. 7, 77 k.p.a. organ zaniechał przeprowadzenia koniecznych czynności dowodowych na nieruchomości.
Podkreślmy - przedmiotem oceny organu był li tylko projekt budowlany rozbiórki oraz to czy można na jego podstawie udzielić pozwolenia na rozbiórkę. Badanie, poza ww. dokumentacją projektową, stanu faktycznego i prowadzenie w związku z tym postępowania dowodowego byłoby nieuzasadnione.
Podobnie nie można ocenić za trafny zarzut skarżącego, zgodnie z którym w okolicznościach sprawy organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył opisaną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Postępowanie w sprawie wiązało się z wydaniem w dniu [...] kwietnia 2015r., decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę. Następnie decyzja ta została uchylona dla, jak postrzegał to wówczas organ drugiej instancji, potrzeby wyjaśnienia kwestii zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości. Wprawdzie, wobec braku odpowiedzi inwestorki na wezwanie w tym przedmiocie, organ pierwszej instancji z tej przyczyny odmówił w kolejnej ww. decyzji udzielenia pozwolenia, to jednak decyzji zaskarżonej nie można postrzegać jako wydanej przy li tylko formalnym orzeczeniu organu pierwszej instancji.
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wiąże się z obowiązkiem rozpoznania sprawy przed organami dwu instancji w jej całokształcie. Sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. W okolicznościach niniejszej sprawy, tak rozumiana zasada dwuinstancyjności postępowania została w zachowana.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło