VII SA/Wa 2410/15
WyrokWSA w Warszawie2017-01-31
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku, wydana z powodu rażącego naruszenia prawa, w tym niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i braku przeprowadzenia wymaganych kontroli, jest prawidłowa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na użytkowanie, jest prawidłowa. Wskazano, że pierwotna decyzja PINB z 2005 r. była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), ponieważ legalizowała samowolę budowlaną z lat 80-tych bez należytej weryfikacji zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i bez przeprowadzenia wymaganej kontroli, naruszając tym samym przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2005 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku usługowego (sklep spożywczy, sala bankietowa). Budynek ten został wybudowany w latach 80-tych bez pozwolenia na budowę. Organ I instancji (WIBN) stwierdził nieważność decyzji PINB, uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i 1994 r. oraz przepisów k.p.a., a także niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzuciła m.in. niewłaściwe doręczenia decyzji i uznanie za stronę osoby niebędącej inwestorem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej jako "skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektowa Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...], wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu wniosku [...]z dnia [...] listopada 2005 r. o legalizację budynku usługowego: sklepu spożywczego oraz sali bankietowej, zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] przy ul. [...] w miejscowości [...], gm. [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie ww. Budynku na podstawie art 42 ust 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art 59 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r.
W dniu 4 marca 2014r. do organu powiatowego wpłynęła skarga [...] w sprawie samowoli budowlanej, polegającej na budowie domu weselnego "[...]" na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Po dwukrotnej próbie przeprowadzenia kontroli, PINB w [...] postanowieniem Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2014r. wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył na [...]obowiązek przedstawienia odpowiedniej dokumentacji na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
W dniu 31 października 2014 r. zostały złożone wymagane dokumenty - projekt budowlany, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...].
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po dokonaniu analizy materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], po wszczęciu z urzędu, stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...]z dnia [...] grudnia 2005r. uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ powiatowy rażąco naruszył art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. oraz art. 59 Prawa budowlanego z 1994r. Organ I instancji zwrócił uwagę, że w omawianej sprawie budynek usługowy z salą bankietową oraz sklepem usytuowany na terenie działki o nr ew. [...] położonej przy ul. [...]w miejscowości [...] gm. [...] został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, a wydana decyzja Nr [...]zalegalizowała przedmiotową samowolę. Ponadto przepisy art. 59 Prawa budowlanego określają, iż organ nadzoru budowlanego wydaje pozwolenie na użytkowanie po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, której w omawianej sprawie organ powiatowy nie przeprowadził. W związku z powyższym zastosowany przepis art. 59 nie mógł się odnosić do samowoli budowlanej zrealizowanej w latach 80- tych ubiegłego wieku.
W ocenie organu I instancji w omawianej sprawie doszło również do rażącego naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż działka o nr ew. [...] położona w miejscowości [...] gm. [...] usytuowana jest na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej symbolem MN, co wynika z wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2003r., uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2004r. oraz uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]czerwca 2007r. (dalej jako "plan zagospodarowania"). Zdaniem organu I instancji PINB w [...] nie zweryfikował przedmiotowej samowoli budowlanej pod względem jej zgodności z przepisami planistycznymi, co wynika z samego uzasadnienia decyzji Nr [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...]wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła, że organ w sposób niewłaściwy dokonywał doręczeń w niniejszej spawie. Wskazała, że organ nie doręczył zaskarżonej decyzji stronie, ale jej pełnomocnikowi, co zdaniem skarżącej jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Jednocześnie, w ocenie skarżącej, organ nieprawidłowo uznał za stronę postępowania [...], gdyż osoba ta nie jest inwestorem, zatem status strony mu nie przysługuje. Skarżąca zarzuciła ponadto, że organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, gdyż pominął okoliczność, że sporna nieruchomość na dzień 16 kwietnia 1999 r., kiedy to skarżąca nabyła od likwidatora Wielickiej Spółdzielni [...], była już zabudowana budynkami przeznaczonymi na cele związane z prowadzoną przez Spółdzielnię działalnością. Skarżąca wskazała, że nie otrzymała od Spółdzielni dokumentów dotyczących budowy.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]sierpnia 2015 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. przywołano art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 listopada 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229) oraz art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207 poz. 2016 ze zm.). Wskazał przy tym, że zgodnie z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane "do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2." i "przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". Zdaniem organu odwoławczego z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że nie ma możliwości prawnych, aby w postępowaniu legalizacyjnym dopuszczalne było łączne zastosowanie przepisów ustaw Prawo budowlane z 1974 r. i z 1994 r. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że art. 59 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nie miał w sprawie w ogóle zastosowania.
Jednocześnie organ II instancji wskazał, że organ powiatowy prowadząc postępowanie w sprawie samowoli budowlanej w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. winien w pierwszym rzędzie dokonać oceny, czy nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., obligujące go do wydania nakazu rozbiórki. W sytuacji, gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego formą legalizacji jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności do użytkowania wykonanego obiektu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji, że organ powiatowy prowadząc postępowanie w sprawie samowoli budowlanej nie dokonał w ogóle oceny zgodności inwestycji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na danym terenie na dzień orzekania, pomimo, że jest to obligatoryjna część procesu legalizacyjnego prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z 1974 r.
Zdaniem organu odwoławczego z planu zagospodarowania wynika, że objęty przedmiotowym postępowaniem obiekt budowlany o charakterze usługowym znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej symbolem MN. Powyższe świadczy o tym, że zupełnie pominięto kwestie zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie przeprowadzając stosownego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. To w konsekwencji prowadzi do uznania, że decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r. jest obarczona wadą rażącego naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w z w. z art. 37 ust. 1 i art. 42 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie nie może mieć zastosowania art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. bowiem sprawa nie mogła być rozstrzygana w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W związku z powyższym interes prawny stron postępowania należało ustalić w oparciu o art. 28 k.p.a. Ponadto zarzuty dotyczące braku zasadności zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane z dnia 1994 r. w stosunku do kontrolowanego budynku również pozostają zdaniem organu odwoławczego bez znaczenia, ponieważ uchybienia organu powiatowego dotyczą innych kwestii.
Jednocześnie, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, doręczenie przez organ I instancji decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., pełnomocnikowi strony było prawidłowe i nie można traktować takiego doręczenia, jako skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, bowiem zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.
Skargę na powyższą decyzję złożyła [...]wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 28 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezgodne z prawem uznanie, że [...]jest stroną postępowania i skierowanie do niego decyzji, co skutkowało w jej ocenie nieważnością decyzji administracyjnej.
W dalszej kolejności skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 80 i art. 107 k.p.a. polegające na dokonaniu przez organ błędnych ustaleń faktycznych na skutek niewłaściwego i niepełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a także niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Skarżąca podniosła również, że doręczenia w niniejszym postępowaniu były przesyłane do pełnomocnika [...], który nie jest stroną postępowania, a ponadto w aktach sprawy brak było pełnomocnictwa udzielonego rzekomo przez [...].
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.).
W sprawie niniejszej tego rodzaju uchybienia nie wystąpiły co czyni skargę nieuzasadnioną.
Przedmiotem oceny Sądu w rozpatrywanej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015r. wydana w postępowaniu nieważnościowym prowadzonym w odniesieniu do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...]udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku usługowego: sklepu spożywczego oraz sali bankietowej, zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] przy ul. [...]w miejscowości [...], gm. [...], na podstawie art 42 ust 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art 59 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r.
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, ma charakter nadzwyczajny, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą nieważności. Przypadki te dotyczą zaś takich sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest obarczona tak poważną wadliwością, że jej trwałość i związana z tym pewność porządku prawnego musi ustąpić wymaganiom płynącym z zasady praworządności. Przesłanki stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 pkt 1 - 7 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady stabilności orzeczeń wyrażonej w art. 16 kpa i wymaga niekwestiowanego ustalenia, iż decyzja administracyjna jest obarczona jedną z wad wymienionych w powołanym przepisie.
Aby stwierdzić nieważność decyzji należy ustalić, że wada taka tkwi w samej decyzji, np. decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, mającej charakter rażący. Nie chodzi bowiem w tego typu przypadkach o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych wart. 156 § 1 kpa.
Zgodzić się należy z organem orzekającym w niniejszej sprawie, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja jest dotknięta kwalifikowaną wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż okolicznością niekwestionowaną jest, iż przedmiotowa zabudowa tj. budynek usługowy: sklep spożywczy oraz sala bankietowa, zlokalizowana na dz. nr ewid. [...] przy ul. [...] w miejscowości [...], została zrealizowana w latach 80-tych bez pozwolenia na budowę.
Z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), która w sposób odmienny niż poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) regulowała kwestię legalizacji samowoli budowlanej. Reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego zamieszczone zostały w przepisie przejściowym art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. W ustępie 1 tego artykułu przyjęto, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast w ustępie 2 wskazano, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (...). Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przyjęto zatem, że regułą podstawową wynikającą z ustępu 1 jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy wszczęte a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest sprawy będące w toku w dniu 1 stycznia 1995 r. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 103 ust. 2 omawianej ustawy. Wyjątek ten dotyczy wyłączenia stosowania Prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. w odniesieniu do przepisu art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona (od 14 sierpnia 1996 r. także wówczas, gdy w stosunku do takiego obiektu wszczęto postępowanie administracyjne). Oznacza to, że przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. odnosi się do sytuacji, gdy obiekt był budowany bez wymaganego pozwolenia przed dniem 1 stycznia 1995 r. Inaczej mówiąc, przepis ten ma zastosowanie, jeżeli samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy dopuszczono się przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zakończenie budowy obiektu nastąpiło również przed tą datą.
Konsekwencją ustalonego stanu faktycznego była konieczność wszczęcia wobec tej samowoli postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r.
Wskazać zatem należy, że - w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. – w postępowaniu legalizacyjnym zastosowanie znajdują art. 37, 40 i 42. A zatem, po wyeliminowaniu przesłanek wymienionych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 organ nadzoru, albo wydaje nakaz, o którym mowa w art. 40 cyt. ustawy tj. wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, albo w ich braku wydaje decyzję, na podstawie art. 42 cyt. ustawy tj. udziela pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, kończąc w ten sposób postępowanie legalizacyjne.
W rozpatrywanej sprawie organ nadzoru budowlanego nie dokonał żadnych ustaleń czy nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r., co prowadzi do rażącego naruszenia zastosowanego przez organ art. 42 Prawa budowlanego, finalizującego procedurę legalizującą.
Tymczasem analiza zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2003r., uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2004r. oraz uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]czerwca 2007r.( obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji) wskazuje, iż przedmiotowa inwestycja zlokalizowana została na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej symbolem MN, a więc pozostaje w sprzeczności z zapisami prawa miejscowego.
Należy przy tym podkreślić, iż przepis art. 37 ust. 1 cyt. ustawy wskazuje, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie, lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce (...). Dalej ustawodawca wymienia dwie przesłanki obligujące właściwy organ do wydania takiej decyzji: stwierdzenie, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1) oraz stwierdzenie, że obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2).
Z tych właśnie względów bezwzględnym wymogiem udzielenia pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 42 Prawa budowlanego z 1974r, jest wnikliwa analiza zgodności inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem ustawodawca wykluczył możliwość legalizacji samowoli z zapisami planu niezgodnej.
Wskazany w podstawie prawnej decyzji PINB Nr [...]z dnia [...] grudnia 2005r. art 59 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. rażąco narusza cytowana normę prawną , która nie może być przez organ stosowana w stosunku do samowoli budowlanej powstałej przed 1 stycznia 1995r.
Należy całkowicie podzielić twierdzenia organów nadzoru, iż nie ma możliwości prawnych, aby w postępowaniu legalizacyjnym dopuszczalne było łączne zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i z 1994 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy ocenić je jako chybione.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż ani zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ani poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015r. nie zostały skierowane do [...], choć organy obu instancji uznawały go za stronę postępowania nieważnościowego doręczając mu zapadłe decyzje ( pełnomocnikowi). Niezasadne jest twierdzenie skargi, iż decyzja zaskarżona jest dotknięta wadą o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Użyte w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. sformułowanie "osoba niebędąca stroną" powinno być interpretowane zgodnie z art. 28 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. wskazującym, że elementem obligatoryjnym decyzji jest "oznaczenie strony lub stron". Oznaczenie strony wiązać trzeba ze spełnieniem jednego z materialnoprawnych wymogów stawianych indywidualnemu aktowi administracyjnemu, którym jest skonkretyzowanie adresata rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Decyzja jako akt stosowania prawa ma, co do zasady, wskazywać jej adresatowi, jakie konsekwencje prawne wiążą się z zastosowaniem przepisu prawa materialnego. W tym znaczeniu, skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną polega na nieprawidłowym określeniu adresata rozstrzygnięcia, a więc wadliwym ustaleniu praw lub obowiązków zawartych w decyzji administracyjnej względem podmiotu, który nie dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. W świetle art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a., nieważność postępowania nie będzie zatem zachodzić w sytuacji, gdy organ administracji rozstrzygnął decyzją o prawach i obowiązkach strony postępowania, jednakże decyzję tę doręczył (równolegle) innemu podmiotowi (nieposiadającemu interesu prawnego). Wynika to z faktu, że kwestia doręczenia decyzji (wprowadzenia jej do obrotu prawnego) ma charakter wyłącznie procesowy. Wobec powyższego błędne określenie kręgu podmiotów, którym decyzja jest doręczana może być rozważane jedynie w kontekście naruszenia przez organ administracji art. 109 § 1 i 2 k.p.a. Nie wpływa ona natomiast na materialnoprawną poprawność decyzji w sytuacji, gdy decyzja ta zawiera "oznaczenie strony lub stron" (art. 107 § 1 k.p.a.). Takie znaczenie przesłanki nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., jest przyjmowane w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r. sygn. II OSK 1347/10; wyrok NSA z 25 sierpnia 2010 r. sygn. II OSK 1324/09; wyrok z dnia 15 stycznia 2008 r. sygn. I OSK 1931/06; wyrok NSA z 24 maja 2007 r. sygn. II GSK 400/06).
Doręczenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej pełnomocnikowi skarżącej radcy prawnemu [...]nastąpiło w zgodzie z wymogiem wynikającym z art. art. 40 § 2 k.p.a.
W postępowaniu administracyjnym strona może działać przez pełnomocnika (art. 32 k.p.a.) i wówczas - zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń - wszelkie pisma procesowe, w tym decyzje, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek doręczyć pełnomocnikowi strony (art. 40 § 2 k.p.a.). Zatem doręczenie decyzji stronie w sytuacji, gdy ustanowiła ona pełnomocnika byłoby bezskuteczne i nie wywoływałoby skutków prawnych - przede wszystkim procesowych. Nie można więc czynić zarzutu organowi, że działa zgodnie z przepisami prawa.
Powyższe uwagi nie pozostają w sprzeczności z twierdzeniem skargi, iż ustanowienie pełnomocnika nie oznacza, że wynikające dla strony obowiązki czy uprawnienia obciążają pełnomocnika.
W ocenie Sądu wyjaśnienia wymaga także sytuacja procesowa w której Sąd nie uwzględnił kolejnego już wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy w dniu 31 stycznia 2017r. Analogiczne wnioski skarżąca składała przed terminem rozprawy w dniach 27 października 2016r. oraz 15 grudnia 2016r. usprawiedliwiając nieobecność potwierdzoną dokumentem potwierdzającym konieczność wykonania badań i domagając się nie wyznaczania rozprawy w miesiącach luty, marzec i kwiecień i maj 2017r. bowiem w tym okresie spodziewa się skierowania do sanatorium. Uwzględniając wniosek skarżącej Sąd wyznaczył termin rozprawy na 31 stycznia 2017r. jednak i tym razem skarżąca wnioskowała o odroczenie rozprawy.
Przyczyna odroczenia rozprawy musi być nie tylko "znaną sądowi przeszkodą", ale i przeszkodą "której nie można przezwyciężyć".
Dopiero przy spełnieniu obu tych warunków zachodzi podstawa odroczenia rozprawyna gruncie art. 109 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oceniając, czy oba te warunki zostały spełnione należy mieć na względzie zarówno statuowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nakaz rozpatrywania spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, jak i wynikający z art. 183 § 1 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bezwzględny zakaz pozbawiania strony możności obrony jej praw. Jednocześnie należy dodać, że w tym ostatnim przepisie chodzi o realne pozbawienie strony możności obrony swych praw, a nie hipotetyczne. Taka sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, ponieważ odmowa odroczenia rozprawy nastąpiła w zgodzie z obowiązującymi przepisami (art. 109 i 110 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Termin pobytu w sanatorium wskazywany przez skarżącą był hipotetyczny, bliżej nie określony i uniemożliwiał procedowanie Sądu. Natomiast stan zdrowia skarżącej związany w wykonywaniem badań lekarskich ( zaświadczenie) uniemożliwiający jej uczestnictwo w rozprawie, wskazywał na możliwość ustanowienia pełnomocnika z wyboru ewentualne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu z czego skarżąca nie skorzystała. Tym samym skarżąca, nie wykazała, że okoliczność, na którą się powołuje, jest taką przeszkodą, której faktycznie i to ze względów obiektywnych, nie można przezwyciężyć. Zatem odmowa uwzględnienia kolejnego wniosku o odroczenie rozprawy była uzasadniona,
W tym stanie rzeczy, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło