VII SA/Wa 2414/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. M. i S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych postanawia: odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. H. M. i S. M. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący składając wnioski na urzędowych formularzach wskazali, że posiadają dom o powierzchni 248 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,45 ha. Wnioskodawcy jako osoby pozostające z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym wymienili córkę i wnuka. Oświadczyli, że S. M. otrzymuje rentę z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1838,38 zł, H. M. emeryturę w kwocie 1881,99 zł netto miesięcznie, natomiast córka nie uzyskuje żadnych dochodów. Wnioskodawcy wskazali na zadłużenie debetowe w banku wynoszące 5794,96 zł, zwrócili uwagę na zły stan zdrowia, zwłaszcza skarżącego. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienili m.in.: opłaty za wodę – 120 zł, za energię elektryczną – 750 zł, za gaz – 100 zł, odpady – 54 zł, wydatki związane z rehabilitacją skarżącego (łóżko i materac przeciwodleżynowy 2000 zł, chodzik, kule, piłki, taśmy ok. 1000 zł), wydatki na leki skarżącego – 350-500 zł, na leki skarżącej – 200 zł. Pismami z dnia 3 stycznia 2018 r. zobowiązano skarżących do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: - wskazanie, czy córka skarżących uzyskuje jakiekolwiek dochody, np. z działalności gospodarczej, z tytułu umów o dzieło, zlecenia, działalności wykonywanej osobiście itp.; jeżeli tak, w jakiej wysokości, - wskazanie, czy skarżący bądź ich córka uzyskują inne dochody, poza wymienionymi w złożonym wniosku, w szczególności związane z działalnością [...].; jeśli tak, w jakiej wysokości, - wskazanie, czy córka skarżących otrzymuje środki na utrzymanie dziecka od jego ojca; jeśli tak, w jakiej wysokości, - wskazanie, czy córka skarżących otrzymuje świadczenie wychowawcze na dziecko ("500 plus"). Skarżący udzielili odpowiedzi pismem z dnia 29 stycznia 2018 r. Z pisma wynika, że ani skarżący, ani też ich córka, nie uzyskują innych dochodów, poza wymienionymi w złożonym wniosku, w szczególności związanych z działalnością [...]. Wskazali, że córka skarżących (według jej oświadczenia), nie uzyskuje żadnych dochodów, nie otrzymuje środków na utrzymanie dziecka od jego ojca, a także świadczenia wychowawczego na dziecko ("500 plus"). Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy powinna wykazać w sposób wiarygodny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy, H. M. i S. M. nie wykazali bowiem w sposób wiarygodny, aby znajdowali się w trudnej sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie kosztów sądowych we własnym zakresie. Z treści wniosku wynika, że H. M. i S. M. posiadają dom o powierzchni 248 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,45 ha. Wnioskodawcy jako osoby pozostające z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym wymienili córkę i wnuka. Oświadczyli, że córka nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, cała rodzina utrzymuje się ze świadczeń skarżących (emerytalnego i rentowego) w łącznej wysokości 3720,37 zł. Odnośnie deklarowanych w złożonym wniosku wydatków dostrzec trzeba, że nie wszystkie z nich mają stały charakter, bowiem wydatki związane z rehabilitacją skarżącego w łącznej wysokości 3.000 zł zostały poniesione jednorazowo, a przy tym nie wiadomo nawet, jakiego okresu dotyczą. Z uwagi na niewystarczające, w ocenie referendarza sądowego, przedstawienie przez skarżących informacji na temat ich sytuacji finansowej, pismami z 3 stycznia 2018 r. zobowiązano H. M. i S. M. do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku. Zauważyć trzeba, że z udostępnianych przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości www.ems.ms.gov.pl danych z rejestru przedsiębiorców, wynika, że H. M. i S. M. oraz ich córka zasiadają w zarządzie i w radzie nadzorczej spółki [...]., której siedziba znajduje się pod adresem zamieszkania skarżących. Przedmiot działalności przedsiębiorcy został określony bardzo szeroko i obejmuje m.in. wykonywanie instalacji elektrycznych, sprzedaż hurtową pojazdów mechanicznych, działalność dochodzeniowo-detektywistyczną i ochroniarską, doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania. W związku z powyższymi informacjami ww. pismami z 3 stycznia 2018 r. wezwano wnioskodawców do wskazania, czy skarżący lub ich córka uzyskują jakiekolwiek dochody związane z działalnością [...]. W odpowiedzi na to pytanie skarżący zdawkowo oświadczyli, że ani oni, ani też córka, takich dochodów nie uzyskują. Warto wobec tego zauważyć, że z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie wynika, aby wobec [...]. prowadzone było postępowanie upadłościowe, nie wynika również jej rozwiązanie, czy choćby zawieszenie działalności gospodarczej. Skarżący równie lakonicznej odpowiedzi udzielili na zawarte w piśmie z 3 stycznia 2018 r. pytanie, czy ich córka uzyskuje jakiekolwiek dochody, np. z działalności gospodarczej, z tytułu umów o dzieło, zlecenia, z działalności wykonywanej osobiście itp. Oświadczyli jedynie, że córka nie uzyskuje żadnych dochodów, jednocześnie nie wyjaśnili, z jakich przyczyn nie podejmuje żadnej działalności zarobkowej (z akt sprawy nie wynika natomiast, aby córka skarżących była z uwagi na stan zdrowia osobą niezdolną do pracy). Zauważyć ponadto trzeba, że w internecie dostępne są informacje wskazujące na prowadzenie przez córkę skarżących (pod adresem ich zamieszkania) działalności gospodarczej w formie spółek cywilnych - w zakresie doradztwa gospodarczego (informacja na stronie internetowej www.firma.egospodarka.pl) oraz w branży: działalność ochroniarska (informacja na stronie www.money.pl). Podkreślić trzeba, że informacje powyższe znajdują potwierdzenie w dostępnej na stronie Głównego Urzędu Statystycznego bazie internetowej REGON. W odpowiedzi na kolejne zawarte w piśmie z 3 stycznia 2018 r. pytania skarżący oświadczyli, że ich córka nie otrzymuje żadnych środków na utrzymanie dziecka od jego ojca, a także nie uzyskuje świadczenia wychowawczego na dziecko ("500 plus"). Skarżący nie wskazali jednak przyczyn, z powodu których ich córka - mimo, jak twierdzą, nieuzyskiwania przez nią żadnych dochodów z działalności zarobkowej i mimo trudnej sytuacji rodziny - nie podejmuje nawet działań w celu uzyskiwania alimentów na dziecko czy świadczenia "500 plus". Wszystkie powyższe okoliczności powodują, że zachodzą wątpliwości co do rzetelności złożonych przez skarżących oświadczeń i co do ich rzeczywistej kondycji finansowej. Na podstawie złożonego wniosku i lakonicznej odpowiedzi na skierowane do skarżących w trybie art. 255 ustawy wezwanie nie jest możliwe bezsporne ustalenie ich sytuacji finansowej. Skarżący nie wyjaśnili w sposób wiarygodny i wyczerpujący wszystkich kwestii mających istotne znaczenie dla ustalenia ich możliwości płatniczych, wyjątkowo szczegółowo przedstawiając jedynie informacje na temat problemów zdrowotnych i leczenia (w szczególności w zawierającym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych piśmie z 7 listopada 2017 r.). Brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy, bowiem udzielone informacje nie mogą być postrzegane jako rzetelne, przekonujące i przedstawiające w sposób wyczerpujący sytuację finansową skarżących. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.