VII SA/Wa 2415/06

WyrokWSA w Warszawie2007-03-26

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mariola Kowalska, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne w sprawie lokalizacji budynku na gazociągu, jeśli gazociąg został wyłączony z eksploatacji, a budynek wybudowano na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne, ponieważ wyłączenie gazociągu z eksploatacji wyeliminowało stan zagrożenia dla ludzi lub mienia, a tym samym brak było przedmiotu do rozstrzygnięcia w ramach kompetencji organów nadzoru budowlanego. Sąd nie jest władny do kwestionowania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę ani do rozpatrywania kwestii odpowiedzialności za powstałą sytuację czy naprawy szkody, które należą do właściwości sądów powszechnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie lokalizacji budynku na gazociągu. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów k.p.a. i wydanie decyzji z naruszeniem prawa, wskazując na niezgodność pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie z przepisami oraz popełnienie samowoli budowlanej. Domagała się stwierdzenia nieważności decyzji organów nadzoru budowlanego oraz stwierdzenia naruszenia prawa przez Wójta Gminy i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie lokalizacji budynku na gazociągu skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. działając na podstawie art. 105 § 1 kpa, po rozpatrzeniu sprawy lokalizacji budynku na gazociągu średniego ciśnienia Ø 65 na działce przy Al. [...] w J., gmina R. – umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie w zakresie objętym właściwością organów nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż kolizja została usunięta poprzez wyłączenie z eksploatacji odcinka gazociągu biegnącego pod budynkiem. Wobec braku przedmiotu sprawy, w ocenie organu nie było podstaw do podejmowania działań w przypisanym ustawowo zakresie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. Spółki [...] Sp. z o.o. w [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż do właściwości organów nadzoru budowlanego należą sprawy określone w art. 84 Prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie ustalono, że budynek położony w J. przy Al. [...] został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę oraz że z uwagi na wyłączenie odcinka gazociągu z eksploatacji w sprawie nie występuje stan zagrożenia dla ludzi lub mienia. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wyjaśnił, iż kwestie odpowiedzialności za powstałą sytuację oraz naprawy szkody są zagadnieniami, które winny być rozpatrywane przez Sądy powszechne. Skargę na powyższą decyzję wniosła M. Sp. z o.o. w [...] podnosząc, iż decyzje organów obu instancji z naruszeniem art. 7, 77 kpa i art. 105 § 1 kpa nie uwzględniły następujących kwestii: – decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] zezwalała na budowę wiaty magazynowej z częścią socjalną na czynnym gazociągu; – wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja nr [...] pozwalająca na użytkowanie budynku jest niezgodna z wydaną decyzją o pozwoleniu na budowę, a nadto nie uwzględniała sprzeciwu w sprawie zakończenia budowy wiaty magazynowej z częścią socjalną zgłoszonego decyzją Wójta Gminy R. nr [...]. Skarżąca zarzuca, iż decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku została wydana z naruszeniem prawa, pomimo popełnienia przez inwestora samowoli budowlanej i wydania sprzeciwu. Ostatecznie skarżąca domaga się: 1) stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako wydanych z naruszeniem prawa, tj. Rozporządzenia Ministra Przemysłu z dnia 24.06.1989 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 1989 r. Nr 45, poz. 243); 2) stwierdzenia naruszenia prawa przez Wójta Gminy R., który zatwierdził plan realizacyjny i zezwolił na budowę wiaty magazynowej z częścią socjalną na czynnym gazociągu; 3) stwierdzenia naruszenia prawa przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], który udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku posadowionego na czynnym gazociągu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie,. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem i trafności jego wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i naruszenia nie wystąpiły. Na wstępie należy zauważyć, iż postępowanie w sprawie niniejszej toczyło się z urzędu, o czym świadczy treść zawiadomienia z dnia [...].06.2003 r., a jego przedmiotem była "lokalizacja budynku na gazociągu średniego ciśnienia na działce przy Al. [...] w J.". W toku tego postępowania ustalono, iż budynek wiaty magazynowej z częścią socjalną został wybudowany w oparciu o ostateczną decyzję Wójta Gminy R. nr [...] z dnia [...] września 1994 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i zezwoleniu na budowę. Roboty budowlane wykonano zgodnie z zatwierdzonym projektem. Te okoliczności wykluczają, jak zarzuca to skarga, iż inwestor zrealizował inwestycję w warunkach samowoli budowlanej. Ustalenia te również determinują działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego prowadzącego niniejszej postępowanie, bowiem w jego kompetencji, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie leży kontrola legalności decyzji nr [...] z dnia [...].09.1994 r., a wręcz przeciwnie treścią tej decyzji jest związany. Wzruszenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę może nastąpić jedynie w trybie nadzwyczajnym, w postępowaniu prowadzonym przez właściwy organ architektoniczno-budowlany. Dopiero jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, dawałoby podstawy do dalszego działania organów nadzoru budowlanego, zobowiązanych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jeśli natomiast skarżąca kwestionuje legalność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, to winna wszcząć w tym przedmiocie stosowne postępowanie, którego przedmiotem byłaby kontrola prawidłowości udzielenia takiego pozwolenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku niniejszego postępowania nie miał kompetencji do kwestionowania wydanych w sprawie inwestycji przy Al. [...] w J. ostatecznych decyzji administracyjnych. Zgodnie z zakresem kompetencji organów nadzoru budowlanego określonych w art. 84a pkt 1 ust. 1 Prawa budowlanego, do zadań tych organów należy między innymi kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego poprzez kontrolę zgodności wykonanych robót z projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. W zakresie legalności zlokalizowania przedmiotowego budynku prawidłowo więc organy uznały, iż nie ma przedmiotu postępowania, co skutkowało umorzeniem postępowania. Z ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy wynika, iż na skutek wyłączenia odcinka gazociągu z eksploatacji w przedmiotowej sprawie nie występuje stan zagrożenia dla ludzi lub mienia. W aktach sprawy organu I instancji znajduje się fax M. Sp. z o.o. w [...], z którego wynika, iż w dniu [...].05.2002 r. dokonano odcięcia i zablokowania gazociągu na odcinku A-B (przedmiotowa nieruchomość. Ze względu na upływ czasu, trudno uznać za zasadne twierdzenie o tymczasowości tego rozwiązania. Powyższa okoliczność pozwalała organowi na ustalenie, iż w sprawie nie zachodzi więc sytuacja, o której mowa w art. 66 pkt 1 ust. 2 Prawa budowlanego, tj. stwierdzenie, iż obiekt użytkowany jest w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu. Pomimo, iż organ odwoławczy nie przywołał wprost powyższej normy prawa materialnego, w jego właśnie aspekcie należy oceniać stwierdzenie braku zagrożenia. W tej sytuacji umorzenie postępowania w sprawie "lokalizacji budynku na gazociągu średniego ciśnienia Ø 65 ..." w świetle art. 105 § 1 kpa uznać należy za prawidłowe, zaś zarzuty skargi, iż postępowanie prowadzone zostały z naruszeniem zasad o których mowa w art. 7 i 77 kpa za nieuzasadnione. Decyzje administracyjne rozstrzygają sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 kpa). Decyzją "w inny sposób kończącą postępowanie w danej instancji" jest decyzja umarzająca postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 kpa. W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest jako brak przedmiotu postępowania. Przez przedmiot ten należy rozumieć konkretną sprawę, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozumieniu art. 105 § 1 kpa sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego. W świetle powyższych uwag oraz zakresu przedmiotu postępowania rozstrzygnięcia organów uznać należy za prawidłowe, co z oczywistych względów nie wyklucza prowadzenia innego postępowania (przy innym określeniu jego przedmiotu) w odniesieniu do budynku przy Al. [...] w J.. Odnosząc się do żądań skargi należy uznać, iż żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie znajduje uzasadnionych podstaw, zaś żądanie kontroli decyzji Wójta Gminy R. nr [...] z dnia [...] września 1994 r. w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacyjnego oraz zezwolenia na budowę oraz decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie, wykracza poza granice sprawy, której dotyczy skarga w rozumieniu art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 cytowanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło