VII SA/Wa 2419/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-11
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca może uzyskać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, gdy jej dochody pozwalają na poniesienie kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane tylko wtedy, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku, gdy dochody strony pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez naruszenia minimum socjalnego, prawo pomocy nie przysługuje.Stan faktyczny
Skarżąca J. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nakazie rozbiórki. Skarżąca wraz z mężem posiadają łączne dochody emerytalne w wysokości 4110 zł netto miesięcznie oraz mieszkanie o powierzchni 60 m2. Wydatki stałe skarżącej obejmują m.in. opłaty za mieszkanie, energię, telefon i ubezpieczenie, pozostawiając jej około 2800 zł miesięcznie na inne potrzeby.Rozstrzygnięcie
Odmówił skarżącej J. C. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. [...] "[...]", J. i J. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić skarżącej J. C. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
J. C. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostaje mąż. Skarżąca wykazała, że posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni 60 m2. Jak wynika z nadesłanych kserokopii decyzji o waloryzacji emerytury J. C. wraz z mężem utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 4110 zł netto miesięcznie. W złożonym wniosku skarżąca wskazała, że dużą część dochodów przeznacza na zakup leków.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej uczestnictwem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 199 ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
Mając na uwadze powołane przepisy oraz sytuację finansową wnioskodawcy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania J. C. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak już wskazano, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Poniesienie przez J. C. kosztów postępowania w niniejszej sprawie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym nie spowoduje.
Skarżąca wraz z mężem uzyskują dochody w wysokości 4110 zł netto miesięcznie, nie mają innych osób na utrzymaniu. W odpowiedzi na wezwanie do wskazania wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem i utrzymaniem mieszkania skarżąca nadesłała kopie faktur i potwierdzeń uiszczenia opłat za: telewizję w firmie A. – 134 zł, mieszkanie – 558 zł, energię elektryczną – 320 zł, ubezpieczenie – 204 zł (za okres 11.2011 r. – 01.2012 r.), telefon – 173 zł. Zauważyć trzeba, że po odliczeniu tych stałych wydatków pozostaje skarżącej kwota ok. 2800 zł miesięcznie.
Mając na uwadze te okoliczności uznano, iż J. C. jest w stanie z uzyskiwanych dochodów uiścić wpis od skargi oraz ponieść ewentualne późniejsze koszty postępowania, a poniesienie tych kosztów nie uniemożliwi zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej męża.
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło