VII SA/Wa 242/12
WyrokWSA w Warszawie2012-08-22
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Paweł Groński, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę robót budowlanych wykonanych w ramach samowoli budowlanej została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności czy organ prawidłowo rozważył możliwość legalizacji wykonanych robót zamiast nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu nadzoru budowlanego została wydana zgodnie z prawem, ponieważ organ II instancji prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji nie rozważył możliwości legalizacji robót budowlanych, co było konieczne zgodnie z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Sąd oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość rozstrzygnięcia organu odwoławczego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę części robót budowlanych wykonanych przy remoncie drogi, uznając je za samowolę budowlaną. Inwestor posiadał zgłoszenie robót, ale wykonane prace przekroczyły zakres zgłoszenia, w tym budowę rowu zakrytego i umieszczenie rur w drodze. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu błędnej interpretacji przepisów prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zw. dalej k.p.a. - nakazał M. i S. B. rozbiórkę na długości 4,8 m rowu przydrożnego rów kryty z przepustami betonowymi ø 400mm oraz urządzenie obce w postaci dwóch rur ø 160 mm umieszczonych w poprzek drogi na działkach nr [...],[...],[...]położonych w miejscowości [...]gm. [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na wniosek T. S. wszczął postępowanie w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego wykonania robót związanych dokończeniem remontu istniejącej drogi na działce nr [...],[...],[...] położonej w miejscowości [...].
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2011 r. stwierdzono realizację robót budowlanych związanych z dokończeniem remontu istniejącej drogi. Wykonano rów przydrożny po prawej stronie drogi (patrząc od strony drogi publicznej [...] - [...]) oraz nawierzchnię z destruktu asfaltowego. Ponadto w poprzek drogi umieszczono urządzenie obce w postaci dwóch rur ø 160 mm (PCV i metalowa). Na wysokości bramy wjazdowej do swojej posesji - budynku mieszkalnego na długości 4,8 m rowu odkrytego wykonano rów zakryty z przepustów ø 400 mm. Szerokość drogi 3,9 m, rów odkryty szerokości 80 cm.
Organ wskazał, iż na wykonanie robót budowlanych inwestor posiada zgłoszenie z dnia [...] lutego 2010 r. złożone w Starostwie Powiatowym w [...]. Zgłoszenie robót obejmuje wykonanie nawierzchni z destruktu bitumicznego na podbudowie z chudego betonu, szerokość drogi 4,0 m, odprowadzenie wód deszczowych powierzchniowo do rowu przydrożnego po prawej stronie oraz po obydwu stronach na odcinku posesji, rów szerokości 80 cm.
W związku z wniesionymi uwagami T. S. dotyczącymi usytuowania rowu organ zwrócił się do projektanta o wyjaśnienie w sposób nie budzący wątpliwości usytuowania rowu przydrożnego wzdłuż drogi. Zgodnie ze złożonym wyjaśnieniem rów odwadniający zaprojektowano jednostronny na odcinku od 0+000 do 0+202,7 po stronie prawej (początek projektowanego odcinka przy drodze gminnej [...] -[...]). Na odcinku od 0+202,7 do 0+313 dł. 110,3 m zaprojektowano rów obustronny 2x0,80 m.
Stosownie do art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 ustawy obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając; spełnienie wymagań podstawowych dotyczących m.in. bezpieczeństwa użytkowania, poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich.
Organ podniósł, iż głoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych związanych z dokończeniem remontu istniejącej drogi nie obejmuje budowy rowu zakrytego jak też umieszczenia urządzeń obcych w drodze, a prawo budowlane nie normuje odstępstwa od zgłoszenia. Wykonane samowolnie przez inwestora roboty budowlane polegające na budowie rowu przydrożnego krytego oraz umieszczeniu urządzenia obcego w poprzek drogi w postaci dwóch rur stanowi przesłankę uniemożliwiającą doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołań T. S. i S. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] powinna być uchylona, ponieważ analiza materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wykazała, iż prowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie wyjaśniające narusza przepisy prawa materialnego.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, iż roboty budowlane przeprowadzone zostały w ramach samowoli budowlanej. Właściwym trybem do prowadzenia postępowania administracyjnego jest art. 50-51 Prawa budowlanego, który stosuje się w przypadku prowadzenia robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 1 i 49b ust. 1. Ratio legis przepisu art. 51 sprowadza się do doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego, w tym z przepisami techniczno - budowlanymi.
Art. 51 ust. 1 pkt 1 ma zastosowanie wyłącznie, gdy brak jest możliwości doprowadzenia wykonywanych prac do stanu zgodnego z prawem. Dopiero niedająca się usunąć niezgodność z przepisami skutkuje nakazem zaniechania dalszych robót bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części. Nakaz rozbiórki winien być poprzedzony wykazaniem, że nie istnieje inna możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Organ I instancji w żaden sposób nie uzasadnił braku możliwości zastosowania mniej restrykcyjnego środka prawnego wobec wykonanych prac, w tym nie rozważył możliwości doprowadzenia prac do stanu zgodnego z prawem.
Wobec niewątpliwego przekroczenia zakresu robót określonych w zgłoszeniu organ powiatowy był zobowiązany wdrożyć postępowanie naprawcze wobec wykonanych samowolnie prac na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, dokonać analizy stanu faktycznego sprawy w świetle przepisów szczególnych, w tym techniczno - budowlanych, jak też mając na uwadze treść art. 5 ust 1 Prawa budowlanego oraz w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję. Odstąpienie od treści zgłoszenia można rozważać w kontekście istotnego bądź nieistotnego odstąpienia od treści zgłoszenia. Przyjęte jest, że skoro w przypadku inwestycji podlegających reglamentacji w drodze pozwolenia na budowę, ustawodawca przewidział możliwość ich zaakceptowania w przypadku nieistotnych odstępstw od treści tego pozwolenia, to tym bardziej nie można wykluczyć takiej możliwości w przypadku inwestycji nie wymagających aktu administracyjnego.
W ocenie organu PINB w [...] wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. naruszył art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponadto organ I instancji ocenił stan prawny przedmiotowej sprawy bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego, czym naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7 i art. 77 k.p.a.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. S..
Skarżąca w obszernym uzasadnieniu odniosła się do nierzetelnego rozpatrzenia jej skargi przez organy nadzoru budowlanego. W ocenie skarżącej inwestor mataczył i fałszował plany budowy w konsekwencji dokonał realizacji robot budowlanych na części jaj nieruchomości.
Organy administracji nie zareagowały na liczne skargi i pisma skarżącej. Ponadto zdaniem strony skarżącej sfałszowane zostały dane dotyczące powierzchni jej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a., po jego zmianie w dniu 11 kwietnia 2011 r. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Organ II instancji wskazując na powyższy przepis jako podstawę rozstrzygnięcia powołał się też na przepis prawa materialnego, a to tryb określony w art. 50 i 51 Prawa budowlanego wskazując na jego błędną interpretację przez organ I instancji. Organ ten bowiem wyraził pogląd, że prawo budowlane nie normuje odstępstwa od zgłoszenia, co powoduje niemożność prowadzenia postępowania legalizacyjnego w przypadku zrealizowania robót budowlany w sposób odbiegający od warunków podanych przez inwestora w zgłoszeniu. W związku z takim stanowiskiem organ I instancji nie rozważał możliwości legalizacji wykonanych robót i to właśnie wytknął organ II instancji, oceniając powyższe uchybienie jako naruszenie przepisów postępowania, polegające na niepełnym wyjaśnieniu sprawy, które mogło wpłynąć na rozstrzygnięcie.
Oceniając te przyczyny uchylenia decyzji organu I instancji należy wskazać, że organ II instancji zasadnie wskazał na treść art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, z którego wynika, że postępowanie określone w tym przepisie prowadzi się również w przypadku nieobjętym zakresem art. 49b Prawa budowlanego (który dotyczy wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia). Norma zaś art. 50 ust. 1 odnosić się może zarówno do robót budowlanych podlegających zgłoszeniu (opisanych w art. 30 ust 1 pkt 2) jak i tych, które prowadzone na podstawie zgłoszenia naruszają art. 30 ust. 1, jak to wynika wprost z brzmienia art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). W przypadkach wymienionych w art. 50 Prawa budowlanego należy zatem poczynić ustalenia faktyczne odpowiadające na pytanie, który przepis ma zastosowanie w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego oraz przeprowadzić postępowanie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.
Zaniechanie dokonania takiej oceny i przeprowadzenia stosownych czynności zasadnie zatem wytknięto w zaskarżonej decyzji wskazując na potrzebę ponowienia postępowania przez organ I instancji, szczególnie iż w sprawie poprzedzającej obecnie rozpatrywaną wypowiedział się już w prawomocnym wyroku VII SA/Wa 950/10 z dnia 30 lipca 2010 r., oceniając dotychczasowe fazy sprawy przeprowadzenia robót związanych ze sporną drogą i wskazując na związanie organu nadzoru budowlanego. dotychczasowymi decyzjami ostatecznymi dotyczącym tej drogi.
Kwestie podnoszone przez skarżącą dotyczą spraw związanych z własnością gruntu i nie mają znaczenia dla rozpoznania sprawy sądowej, ponieważ sprawa sądowo administracyjna nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego, a zatem Sąd nie może odnosić się do okoliczności przedstawianych w załączonych do skargi pismach, zadaniem zaś Sądu jest skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja nie ma wad materialnych lub proceduralnych, a przedstawione wyżej rozważania Sądu nie dają podstaw do uznania, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo. Dopiero w ponownie przeprowadzonym postępowaniu przez organ I instancji, okoliczności te będą badane gdyż mogą mieć wpływ na ocenę interesu prawnego skarżącej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. .poz. 270, t.j.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło