VII SA/Wa 2423/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-05

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną?
Ratio decidendi
Sąd przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb swojej ośmioosobowej rodziny. Uwzględniono niskie dochody, brak innych źródeł utrzymania, konieczność utrzymania licznej rodziny oraz dodatkowe koszty leczenia po wypadku przy pracy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, członek ośmioosobowej rodziny, utrzymuje się z niskich dochodów emerytur rolniczych rodziców oraz zasiłków rodzinnych na dzieci. Posiada gospodarstwo rolne, które nie przynosi dochodu pieniężnego, a plony są przeznaczane na potrzeby rodziny. Wnioskodawca doznał poważnego wypadku przy pracy, co wiąże się z dodatkowymi kosztami leczenia. Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Przyznał W.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W.S. na akt Rady Gminy K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : znieważenia organów i funkcjonariuszy publicznych Gminy K. postanawia : przyznać W.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu 25 listopada 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i czworo dzieci oraz rodzice. Ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez rodziców wnioskodawcy z tytułu emerytur rolniczych o łącznej wysokości 1.718,52 złotych netto miesięcznie oraz z zasiłków rodzinnych jakie wnioskodawca otrzymuje na dzieci o łącznej wysokości 501,00 złotych miesięcznie. Łączny miesięczny dochód ośmioosobowej rodziny wynosi 2.219,52 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 200 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha fizycznych, w tym 1,6 ha lasu. Oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. Wnioskodawca wskazał, że zarówno on jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnych oszczędności, rachunków bankowych, lokat dewizowych, akcji na giełdzie, kosztowności, antyków ani innych szczególnie wartościowych przedmiotów. Zaznaczył, że jedynie żona posiada konto bankowe, które założyła ze względu na wymogi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej dla wypłat przyznanych zasiłków na dzieci. Dodał, że konto to jest wykorzystywane wyłącznie do tych celów, w załączeniu przesyłając wyciąg z konta za ostatnie miesiące. Wnioskodawca wyjaśnił, że razem z żoną zajmują się prowadzeniem gospodarstwa rolnego, wychowaniem dzieci oraz opieką nad starszymi rodzicami. Oświadczył, że oboje z żoną nie są nigdzie dodatkowo zatrudnieni, jak również nie są zarejestrowani jako osoby bezrobotne i nie pobierają z tego tytułu zasiłków. Dodał, iż prowadzone gospodarstwo rolne nie przynosi żadnego dochodu, a uzyskiwane plony przeznaczane są wyłącznie na potrzeby licznej rodziny, jak również drewno pozyskiwane z własnego lasu. Oznajmił, iż do posiadanego gospodarstwa rolnego nie otrzymuje żadnych dopłat unijnych. Wskazał, że Wójt Gminy K. odmówił mu wydania zaświadczenia o wysokości dochodów uzyskanych z gospodarstwa rolnego za ostatnie trzy miesiące. Oświadczył, iż żadnych dochodów z gospodarstwa w tym roku nie uzyskał. Wnioskodawca nadesłał zaświadczenia o wysokości dochodów jakie uzyskał z gospodarstwa rolnego w 2010 r. Z nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawca w 2010 r. uzyskał roczny dochód z gospodarstwa rolnego posiadanego na terenie Gminy K. w wysokości 9.305,55 złotych (tj. 5.998,70 złotych + 1.993,00 złotych, + 1.313,85 złotych) z tytułu gospodarstwa rolnego położonego na terenie Miasta i Gminy w R. w wysokości 2.484,16 złotych, co łącznie stanowi roczny dochód w wysokości 11,789,71 złotych. Wnioskodawca wyjaśnił, że rozbieżność w powierzchni gruntów wskazana w formularzu PPF i nadesłanych zaświadczeniach jest pozorna, gdyż wynika z zastosowania przez Gminę tzw. hektarów przeliczeniowych dla ustalenia teoretycznej dochodowości gruntów dla celów podatku rolnego. Podkreślił, że ustalony dochód w wysokości 11,789,71 złotych nie jest więc czystym dochodem miesięcznym w środkach pieniężnych, lecz dochodem możliwym do uzyskania wg. urzędu w równowartości pieniężnej plonów. Wnioskodawca zaznaczył, że nie jest to dochód pieniężny, bowiem plony są w całości konsumowane przez liczną rodzinę. Wnioskodawca dodał, że w 2010 r. otrzymał kwotę o łącznej wysokości 4.000,00 złotych przyznaną wyrokami Sądu Okręgowego w W. jako przyznane odszkodowania z tytułu przewlekłości postępowań przed Sądem Rejonowym w W., jednak w jego ocenie kwoty te zostały niesłusznie zakwalifikowane jako dochód podlegający opodatkowaniu, na potwierdzenie czego wnioskodawca dołączył zaświadczenie z Urzędu Skarbowego z dnia 2 sierpnia 2011 r. Wnioskodawca podał, że ponosi miesięczne koszty stałe tytułem opłat za energię elektryczną w wysokości około 400,00 złotych, za gaz z butli około 100,00 – 150,00 złotych miesięcznie, a pozostała kwota przeznaczana jest na bieżące potrzeby życia codziennego. Wnioskodawca zaznaczył, że nie ponosi opłat za wodę, gdyż czerpie ją z własnej studni oraz kosztów związanych z zakupem opału, gdyż drewno ma z własnego lasu. Wnioskodawca dodał, że w dniu 28 lipca 2011 r. doznał poważnego wypadku przy pracy na roli, w którym o mało co nie stracił nogi. Zaznaczył, że doznane obrażenia będą wiązać się z długotrwałym i kosztownym leczeniem oraz rehabilitacją, co dodatkowo wpłynie niekorzystnie i pogorszy sytuację materialną jego rodziny. Wnioskodawca zaznaczył, że gwałtowne wiatry huraganowe i ulewne deszcze spowodowały podtopienia gruntów i poważne straty w uprawach dlatego zmuszony został wystąpić o pomoc w ramach Programu Rządowego, na potwierdzenie czego dołączył wniosek o oszacowanie szkód złożony do Urzędu Gminy w K, jak również zaświadczenie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, że wniosek o przyznanie zasiłku celowego w związku z wystąpieniem w 2011 r. huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych nie zostanie załatwiony w terminie określonym w art. 35 kpa, z powodu braku środków finansowych. Do nadesłanego formularza wnioskodawca dołączył następujące dokumenty : zaświadczenie Wójta Gminy K. z dnia [...] o dochodowości rocznej za 2010 r. na terenie tej Gminy, zaświadczenie z Urzędu Miasta i Gminy R. z dnia [...] o dochodach uzyskanych z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego na tym terenie za 2010 r., zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, fakturę VAT tytułem opłat za energię elektryczną z dnia 21 marca 2011 r. na kwotę w wysokości 180,51 złotych, wyciąg z konta bankowego małżonki za okres od 1 maja 2011 r. do 31 lipca 2011 r. z którego wynika, iż łączna suma obrotów na koncie w tym okresie wyniosła 1.499,00 złotych, oraz za okres od 1 lipca 2011 r. do 27 września 2011 r. z którego wynika, że łączna suma obrotów na koncie w tym okresie wyniosła 1.006,00 złotych, Kartę informacyjną z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o nie korzystaniu przez ojca wnioskodawcy z pomocy Ośrodka, decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] o przyznaniu dla czworga dzieci wnioskodawcy zasiłków rodzinnych, kserokopię odcinków emerytur rodziców za lipiec i sierpień 2011 r., kserokopię opłat za energię elektryczną za miesiąc kwiecień, maj, czerwiec 2011 r. o średniej wysokości około 400,00 złotych miesięcznie, kserokopię faktury VAT za gaz w wysokości 97,96 złotych, kartę informacyjną Samodzielnego Zespołu Publicznego Zakładów Opieki Zdrowotnej z dnia [...] potwierdzającą wypadek przy pracy na roli, kserokopię zwolnień lekarskich wnioskodawcy z których wynika, że wnioskodawca od 29 lipca do 29 listopada 2011 r. jest niezdolny do pracy oraz kserokopię wniosku o oszacowanie szkód złożonego do Urzędu Gminy w K. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art.199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on, iż zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy uwzględniono przede wszystkim fakt, iż ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez rodziców wnioskodawcy z tytułu emerytur rolniczych oraz przyznanych wnioskodawcy zasiłków na dzieci o łącznej wysokości 2.219,52 złotych netto miesięcznie. Uwzględniono także fakt posiadania przez wnioskodawcę czworga dzieci, co wiąże się z koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z ich wykształceniem, ubraniem czy wyżywieniem. Jak wskazał wnioskodawca z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego nie uzyskuje żadnego dochodu, a zebrane płody rolne w całości przeznaczane są na własne potrzeby licznej rodziny. Oświadczył, że oboje z żoną nie posiadają żadnych innych źródeł utrzymania poza wskazanym dochodem. Rozpoznając wniosek wzięto także pod uwagę fakt, iż w lipcu 2011 r. wnioskodawca uległ wypadkowi przy pracy na roli, co wiążę się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją. Stwierdzono zatem, że przy wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatkach, mając na utrzymaniu osiem osób wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego w całości jak również ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznano, że byłby to wydatek przekraczający znacznie możliwości finansowe wnioskodawcy. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło