VII SA/Wa 2424/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Protokolant ref. staż. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego skargę oddala. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wiaduktu zlokalizowanego w [...] na drodze krajowej nr [...] wraz z drogami dojazdowymi. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 26.05.2011 r. wpłynęło pismo A.K., w którym domagał się wydania decyzji rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego – wiaduktu wraz z drogami dojazdowymi na drodze krajowej nr [...] w L. Organ zauważył, że inwestor uzyskał pozwolenia na użytkowanie wiaduktu północnego i południowego wraz z dojazdami, stosownymi decyzjami nadzoru budowlanego. Wydanie tych decyzji było poprzedzone przeprowadzeniem obowiązkowych kontroli, które potwierdziły zgodność z prawem zrealizowanej inwestycji. W tej sytuacji organ I instancji uznał, że nie można uznać, aby przedmiotowy obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej. Skuteczne oddanie obiektu do użytkowania powoduje niemożność prowadzenia wobec takiego obiektu postępowań w przedmiocie samowoli budowlanej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenia A.K. postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania wskazał w jakich przypadkach ma zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm, zwana dalej Prawo budowlane). Następnie stwierdził, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzjami z dnia [...],[...] i z dnia [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie całej inwestycji polegającej na budowie wiaduktu na drodze krajowej nr [...] w L. Wobec powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego za uzasadniony uznał pogląd o przedmiotowej niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie nakazania rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z uwagi na skuteczne oddanie obiektu do użytkowania. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. K. Zarzucił w niej, że zaskarżone postanowienie jest lakoniczne i opisuje przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. bez jednoczesnego odniesienia się do wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia. W dalszej części skargi przytoczył argumentację mającą świadczyć o tym, że przeprowadzona przez inwestora budowa była samowolą budowlaną. Na poparcie swojego stanowiska przedstawił szereg okoliczności. Następnie skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. obligujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz szczegółowego uzasadnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia. Organ powinien odnieść się do zarzutów skarżącego, natomiast uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie dotyczy żadnych konkretnych okoliczności sprawy. Wskazał, iż rolą organu odwoławczego było nie tylko kontrola postanowienia wydanego w pierwszej instancji, ale rozpoznanie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu wydawanego rozstrzygnięcia. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego obowiązku winno znaleźć się w uzasadnieniu postanowienia. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy. Na koniec skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, że nie może być stroną postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wiaduktu zlokalizowanego w [...] na drodze krajowej nr [...] wraz z drogami dojazdowymi. W świetle postanowień zawartych w art. 61 k.p.a. przyjąć należy, że w sytuacji wszczęcia postępowania na zasadzie skargowości (na żądanie strony), rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, określa treść zgłoszonego żądania. Żądanie to wyznacza również stosowną normę prawa materialnego lub procesowego, która będzie miała znaczenie dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania. Organ administracji żądaniem tym jest związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania. Inaczej mówiąc, to żądanie strony, wyznacza granice sprawy administracyjnej, której załatwienie wyznacza cel postępowania administracyjnego. Skarżący domagał się orzeczenia rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego – wiaduktu wraz z drogami dojazdowymi na drodze krajowej [...] w [...] w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Należy stwierdzić, że żądanie A.K. zostało sformułowane w sposób nie budzący wątpliwości co do intencji jego autora. W związku z tak określonym wnioskiem należy wskazać, że inwestor realizował budowę przedmiotowego wiaduktu w oparciu o ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę (przebudowę) drogi krajowej nr [...] W. Z tego względu, nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 Prawa budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że inwestor, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej bądź jako osoba, która prowadzi roboty bez pozwolenia na budowę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1450/04 publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego chociażby powodu nie mogło być wszczęte postępowanie zgodnie z wnioskiem skarżącego. Poza tym nie można pominąć faktu, iż inwestor uzyskał ostateczne decyzje pozwalające na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Wydanie tych decyzji zostało poprzedzone przeprowadzeniem obowiązkowej kontroli, stosownie do przepisu art. 59a Prawa budowlanego, zgodności budowy z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji wszczynanie i prowadzenie postępowania w przedmiocie nakazania rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego oznaczałoby niedopuszczalne pominięcie decyzji kształtującej uprawnienia strony. W zaistniałej sytuacji faktycznej trafne jest zatem stanowisko wyrażone przez organy, że wydanie przez właściwy organ pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego powoduje, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, dotyczącej rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego – wiaduktu wraz z drogami dojazdowymi na drodze krajowej [...] w L. w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, nie może być prowadzone w trybie przepisów o samowoli budowlanej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela argumentację zawartą w wyrokach przytoczonych przez organ odwoławczy w skarżonym postanowieniu i odpowiedzi na skargę. Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na aprobatę zasługuje pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olszynie z dnia 13.12.2011 r. sygn. akt I SA/Ol 893/11. " Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym." Mając to wszystko na uwadze należało stwierdzić, że z przyczyn wskazanych wyżej istniały uzasadnione powody do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego – wiaduktu wraz z drogami dojazdowymi na drodze krajowej nr [...] w L. w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że dotyczą one przede wszystkim oceny legalności budowy, a pomijają przyczyny wydania przedmiotowego postanowienia. W zakresie zarzutu naruszenia art. 7, 77 §1 i 107 § 3 k.p.a. skarżący nie przytacza okoliczności uzasadniających te zarzuty, za wyjątkiem nie odniesienia się przez organ odwoławczy do treści zażalenia. W ocenie Sądu, zarzut ten nie może być skuteczny. Należy pamiętać, że przyczyną podjęcia rozstrzygnięcia przez organ I instancji było stwierdzenie przeszkód formalnych uniemożliwiających prowadzenie postępowania, a nie ocena legalności prowadzonej budowy. W związku z tym brak odniesienia się do argumentacji skarżącego nie mógł mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podkreślić też trzeba, że organ, wbrew twierdzeniom skarżącego nie odmówił mu przymiotu strony. Z uwagi na przedstawione ustalenia, w ocenie Sądu nie można było skutecznie zarzucić postanowieniu organu II instancji, że zostało wydane z naruszeniem przepisów. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.