VII SA/Wa 2425/22

WyrokWSA w Warszawie2023-02-28

Skład orzekający: Mirosław Montowski, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Michał Podsiadło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek strony, gdy przepisy prawa budowlanego stanowią, że postępowanie w danej sprawie wszczyna się z urzędu?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek strony, gdy przepisy prawa budowlanego (art. 72a Prawa budowlanego) stanowią, że postępowanie w danej sprawie wszczyna się z urzędu. W takiej sytuacji niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania na wniosek strony, a organ powinien orzec o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu zastosowania środków zabezpieczających na podstawie art. 69 Prawa budowlanego. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że art. 69 P.b. nie stanowi podstawy do wydania decyzji administracyjnej. Po wniesieniu zażalenia, spółka wniosła o zmianę podstawy prawnej na art. 66 P.b. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując, że postępowania w sprawach określonych w art. 66 P.b. wszczyna się z urzędu (art. 72a P.b.), co uniemożliwia ich wszczęcie na wniosek strony. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. [...] sp.k. w K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 września 2022 r. znak DON.7101.137.2022.RKR w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę 1. Zaskarżonym postanowieniem znak: DON.7101.137.2022.RKR z 21 września 2022 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 1 kwietnia 2022 r. nr 268/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. 2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach. 2.1. Pismem z 19 marca 2022 r. [...]Sp. z o.o. [...] Sp.k. z siedzibą w [...] (dalej: spółka, skarżąca) wystąpiła do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ I instancji) o wszczęcie na podstawie art. 83 ust. 3 oraz art. 69 ustawy – Prawo budowlane "postępowania administracyjnego w zakresie zastosowania niezbędnych środków zabezpieczających w związku z koniecznością podjęcia niezwłocznych działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, pochodzącego od działalności przepustu budowli hydrotechnicznej" – wnosząc "w tym zakresie o wydanie nakazu budowlanego". W uzasadnieniu tego wniosku podano, że wniosek dotyczy "działania przepustów zlokalizowanych na długości potoku [...], od ulicy [...]do ulicy [...]w [...]". 2.2. Postanowieniem z 1 kwietnia 2022 r. nr 268/2022, WINB – działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351; dalej: p.b.) – odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. 2.2.1. W uzasadnieniu tego postanowienie, organ I instancji stwierdził, że art. 69 p.b. nie może stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej. Ponieważ przepis ten nie stanowi materialnoprawnej podstawy do wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji nakazującej zastosowanie wskazanych jego treścią środków zabezpieczających, to przy braku materialnoprawnej podstawy do prowadzenia "postępowania administracyjnego na podstawie art. 69 prawa budowlanego", należy odmówić wszczęcia żądanego postępowania. 2.3. W zażaleniu na to postanowienie, skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 69 p.b. i wniosła o uchylenie postanowienia WINB z 1 kwietnia 2022 r. nr 268/2022. Następnie pismem z 11 lipca 2022 r. skarżąca wniosła "o zmianę podstawy prawnej wszczęcia postępowania administracyjnego z art. 69 prawa budowlanego, który stał się powodem odmowy wszczęcia postępowania przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na art. 66 ust. 1 pkt 2 pr. bud. w związku z naruszeniem przepisu art. 61 ust 1 pr. bud. i wydanie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości zagrażających życiu i zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia znacznych rozmiarów, w drodze decyzji na podstawie art. 66 prawa budowlanego". 2.4. Zaskarżonym postanowieniem znak: DON.7101.137.2022.RKR z 21 września 2022 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ II instancji) utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. 2.4.1. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, GINB podniósł, że pierwotnie skarżąca wniosła do organu I instancji o wszczęcie postępowania na podstawie art. 69 p.b., motywując je w ten sam sposób, jak obecnie argumentuje konieczność wszczęcia postępowania w trybie art. 66 p.b. W obu tych sprawach identyczne są okoliczności faktyczne, które, zdaniem strony, mają uzasadniać wszczęcie postępowania oraz właściwy jest ten sam organ. Dlatego też GINB uznał, że w ramach postępowania odwoławczego dopuszczalna jest kontrola zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. również względem zmienionego przez stronę żądania. 2.4.2. W ocenie GINB, nie ulega wątpliwości, że wniosek spółki o wszczęcie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b. postępowania dotyczącego działania ww. obiektów nie jest dopuszczalny, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 72a p.b., postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa m. in. w art. art. 66 ust. 1, wszczyna się z urzędu. Zdaniem GINB, uzasadnioną przyczyną uniemożliwiającą prowadzenie postępowania administracyjnego jest z pewnością okoliczność stanowiąca przeszkodę oczywistą, niewymagającą prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W orzecznictwie i piśmiennictwie jako tego rodzaju okoliczności wskazuje się takie sytuacje jak żądanie jednostki dotyczące sprawy rozstrzygniętej już decyzją, upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia lub brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Tego rodzaju oczywista przeszkoda zachodzi również, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało złożone w sprawie, która może być wszczęta tylko z urzędu. W sytuacji, gdy postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu, niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania na wniosek strony. Z tego względu zasadna jest odmowa wszczęcia postępowania w trybie art. 61 a § 1 k.p.a. Niezależnie od powyższego, GINB podniósł, że organ nadzoru budowlanego może rozważyć, czy okoliczności wskazywane przez spółkę stanowią uzasadniają wszczęcie postępowania z urzędu. 3. Pismem z 2 listopada 2022 r. spółka skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie GINB, zarzucając temu organowi naruszenie: 1) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie, podczas gdy znajduje on zastosowanie wyłącznie w przypadku postępowań wszczynanych na żądanie i zastosowanie go w przypadku postępowań wszczynanych z urzędu należy uznać za niedopuszczalne, 2) art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, poprzez przyjęcie przez organ II instancji, że sama treść przepisu art. 72a p.b. dot. wszczynania wymienionych w nim postępowań z urzędu uzasadnia odmowę wszczęcia takiego postępowania oraz brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i przekonujący, na jakiej podstawie organ II instancji przyjął, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wydania decyzji o takiej treści, 3) art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. oraz art. 144 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, w sytuacji gdy nie zachodziły przesłanki prawne i faktyczne do wydania przez Organ I instancji decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, a w szczególności nie wystąpiły "inne uzasadnione powody" warunkujące możliwość odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., co doprowadziło do przedwczesnego i arbitralnego wniosku organów obu instancji, że okoliczności opisywane przez skarżącą nie stanowiły odpowiedniej podstawy do podjęcia działań kontrolnych przez organy nadzoru budowlanego, 4) art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia rzetelnego, wyczerpującego i wszechstronnego postępowania dowodowego, brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy obu instancji, co skutkowało błędnym wydaniem, a następnie utrzymaniem w mocy decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, niezasadną odmową wszczęcia postępowania administracyjnego i uchyleniem się od obowiązków ustawowych organów nadzoru budowlanego wynikających z art. 66 oraz art. 69 p.b. 5) art. 69 ust. 1 p.b. poprzez niezastosowanie polegające na zaniechaniu podjęcia przewidzianych w tym przepisie środków, pomimo zaistnienia przesłanek uzasadniających konieczność zastosowania niezbędnych środków zabezpieczających w celu usunięcia niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, 6) art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 61 pkt 1, 2 p.b. oraz § 63 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz.U. 2007 Nr 86, poz. 579) poprzez niezastosowanie pomimo zaistnienia przesłanek do obligatoryjnego wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w sytuacji gdy obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia WINB, o rozpoznanie skargi na rozprawie, o zobowiązanie WINB do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie i weryfikację spełnienia przesłanek wskazanych w art. 66 ust. 1 oraz 69 p.b. oraz o wydanie przez Sąd postanowienia informującego właściwe organy lub organy zwierzchnie o uchybieniach polegających na nieuzasadnionej odmowie wszczęcia postępowań z urzędu w sprawie zgłaszanych przez Skarżącą naruszeń przepisów prawa budowlanego, w tym art. 66 ust. 1 i 60 p.b. oraz mając na uwadze wciąż występujące znaczne zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia oraz środowiska, jak również od zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. 4. W odpowiedzi na skargę, GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. Za podstawę wyrokowania Sąd przyjął stan faktyczny prawidłowo ustalony przez orzekające w sprawie organy. 5.2. Odnosząc się do wniosku skarżącej o rozpoznanie sprawy na rozprawie, Sąd wyjaśnia, że rozpoznał ją na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. 6. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie był sposób rozpoznania przez organy nadzoru budowlanego wniosku skarżącej spółki o wszczęcie postępowania administracyjnego. Początkowo skarżąca domagała się wszczęcia tego postępowania wskazując wyraźnie na podstawę z art. 69 p.b. 6.1. Należy zatem podnieść, że zgodnie z art. 69 ust. 1 p.b., w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, lub ingerencji lub naruszeń, o których mowa w art. 66 ust. 1a, organ nadzoru budowlanego zapewni, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających. Z ust. 2 tego przepisu wynika natomiast, że do zastosowania, na koszt właściciela lub zarządcy, środków przewidzianych w ust. 1 są upoważnione również organy Policji i Państwowej Straży Pożarnej. O podjętych działaniach organy te powinny niezwłocznie zawiadomić organ nadzoru budowlanego. 6.2. Odczytanie normy prawnej wynikającej z art. 69 ust. 1 p.b. sprowadza się do tego, że organ nadzoru budowlanego ma zastosować odpowiednie do sytuacji środki zabezpieczające w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Chodzi jednoznacznie o podejmowanie działań faktycznych, których celem jest odwrócenie istniejącego niebezpieczeństwa. Ustawa nie wskazuje jakie środki mogą lub powinny być zastosowane. Niewątpliwie muszą być one dostosowane do konkretnej sytuacji (por. Prawo budowlane. Komentarz. red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, wyd. IV, zamieszczone w systemie LEX, WKP 2021). Przy czym odpowiednie środki zabezpieczające muszą stanowić niezwłoczną reakcję właściwego organu na stwierdzony stan zagrożenia. Chodzi tu bowiem o natychmiastowe usunięcie faktycznego zagrożenia, a nie o podejmowanie czynności o charakterze formalnoprawnym. Adresatem omawianej normy nie jest ani właściciel ani zarządca nieruchomości, co do których konieczne byłoby zindywidualizowanie obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por. wyrok NSA w Gdańsku z 13.12.2001 r. II SA/Gd 2020/99). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przepisy nie przewidują wydania nakazu na podstawie art. 69 p.b. w trybie decyzji (zob. wyrok NSA z 28 kwietnia 2009 r. II OSK 634/08). W art. 69 ust. 1 ani ust. 2 p.b. nie określono formy działania organu w ramach czynności zabezpieczających, a to wskazuje na tezę, iż nie chodzi tutaj o administracyjnoprawną formę działania. Stosując w sytuacji nagłej doraźne środki zabezpieczające organ podejmuje czynności materialno-techniczne, a te nie podlegają kontroli sądowej. Innymi słowy, do czynności podejmowanych w trybie art. 69 p.b. nie dochodzi w reżimie postępowania administracyjnego – są to czynności faktyczne organu nadzoru budowlanego, który w sytuacji stwierdzenia niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi lub mienia podejmuje we własnym zakresie bliżej niesprecyzowane środki zabezpieczające w celu zażegnania tego niebezpieczeństwa (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2021 r. sygn. akt II OSK 2671/21, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 6.3. Tymczasem skarżąca spółka, reprezentowana wówczas przez radcę prawnego, złożyła do WINB wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu zastosowania art. 69 p.b. Jak wynika z przedstawionych wyżej rozważań, podjęcie czynności przewidzianych w art. 69 p.b. nie odbywa się w ramach postępowania administracyjnego. Wobec czego, organ I instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w celu podjęcia czynności z art. 69 p.b. Z art. 61a § 1 k.p.a. wynika bowiem, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym podnosi się, że do "innych uzasadnionych przyczyn" w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. należy sytuacja, w której zostało wniesione żądanie wszczęcia postępowania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej (zob. Z.R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211-212; wyrok NSA z 26.05.2022 r., III OSK 1406/21, LEX nr 3368859). 7. Już po wniesieniu zażalenia na odmowę wszczęcia postępowania, skarżąca zażądała od organu nadzoru budowlanego "zmiany podstawy prawnej" oraz wszczęcia postępowania i wydania decyzji na podstawie art. 66 p.b. Niemniej jednak, jak spółka przyznała w skardze do Sądu, pomimo pierwotnego powołania się na art. 69 p.b., we wniosku o wszczęcie postępowania "wskazała organowi również na możliwość wydania nakazu budowlanego (mając na myśli nakaz, o którym mowa w art. 66 pr. bud.)". 7.1. W związku z tym należy wskazać, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, GINB prawidłowo zwrócił uwagę na art. 72a p.b., zgodnie z którym: "postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 62 ust. 3, art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 1, art. 68 oraz art. 71a ust. 4, wszczyna się z urzędu". Sąd wziął pod uwagę, że art. 72a p.b. został wprowadzony do porządku prawnego na mocy ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). W uzasadnieniu projektu tej ustawy wyraźnie i jednoznacznie wskazano, że "przedmiotowa zmiana polega na dodaniu przepisu wskazującego, które postepowania przewidziane przepisami ustawy Prawo budowlane są wszczynane z urzędu. Doprecyzowanie tej kwestii było konieczne ze względu na brak jednolitego orzecznictwa w tym zakresie oraz różne praktyki organów nadzoru budowlanego w przypadku wymienionych w przepisie postępowań". Ponadto projektodawca zauważył, że "wprowadzenie przepisu art. 53a (a także art. 72a), który przesądza, że postępowania w sprawie naruszeń Prawa budowlanego wszczynane są z urzędu, było konieczne ze względu na pojawiające się w tej kwestii wątpliwości oraz rozbieżności w orzecznictwie". Zatem wprowadzenie art. 72a p.b. miało w intencji ustawodawcy przesądzić o tym, że postępowania prowadzone przez organy nadzoru budowlanego są wszczynane z urzędu, gdyż taka konieczność wynikała z pojawiających się wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie, a także nadużywania instytucji nadzoru budowlanego do rozwiązywania sporów sąsiedzkich. Projektodawca w uzasadnieniu wskazał, że: "Rozstrzygnięcia podejmowane w ramach postępowań dotyczących naruszenia ustawy – Prawo budowlane mają charakter nakazów lub zakazów. Podstawą wszczęcia tych postępowań jest naruszenie przepisów prawa. Dlatego postępowania takie powinny być wszczynane z urzędu (organ ma obowiązek podjąć działania w przypadku stwierdzenia naruszenia Prawa budowlanego), a nie na wniosek. W związku z prowadzeniem postępowań administracyjnych na wniosek pojawiają się liczne problemy, np. w zakresie ustalania przez organ, czy wnioskodawca jest stroną lub wycofywania wniosku przez stronę postępowania.(...)" (zob. uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, druk nr 121 Sejmu IX kadencji). Z treści uzasadnienia projektowanej, a następnie wprowadzonej w życie zmiany wynika wprost, że intencją ustawodawcy było jednoznaczne rozstrzygnięcie wątpliwości, co do inicjatywy wszczęcia postępowania legalizacyjnego i naprawczego poprzez wskazanie, że jest ono prowadzone z urzędu. Nie można również twierdzić, że stanowi to wyłącznie doprecyzowanie przepisów, bez jakiejkolwiek doniosłości prawnej, skoro już na etapie legislacyjnym, projektodawcy dostrzegali problemy związane z koniecznością ustalania przez organ, czy wnioskodawca jest stroną lub wycofywania wniosku przez stronę postępowania, a które to problemy miały zostać wyeliminowane właśnie w drodze analizowanej nowelizacji. 7.2. W ocenie Sądu, art. 72a p.b. stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 k.p.a. Jeśli przepisy szczególne wyraźnie określają przypadki wszczęcia postępowania na wniosek bądź też z urzędu, organ jest związany tymi regulacjami (za wyjątkiem art. 61 § 2 k.p.a.). Skoro znowelizowane przepisy Prawa budowlanego określają, że postępowanie administracyjne w takiej sprawie wszczynane są z urzędu, to znaczy, że PINB nie może prowadzić takiego postępowania na wniosek, będąc związany żądaniem wnioskującego podmiotu. Może natomiast uwzględnić uwagi obywatela i na ich podstawie wszcząć postępowanie z urzędu. Niemniej jednak, skoro został złożony wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, to w sytuacji, gdy postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu (tak jak w niniejszej sprawie), niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania na wniosek strony i zasadna jest wówczas odmowa wszczęcia takiego postępowania administracyjnego z wniosku strony. W takiej sytuacji organ powinien orzec na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku strony (zob. wyroki WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 827/22; z 1 września 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1194/22; z 19 października 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 820/22). Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. 7.3. Zatem organy obu instancji prawidłowo orzekły o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącej spółki. Zarówno podstawa prawna wskazana w pierwotnym wniosku (art. 69 p.b.) jak i informacje zawarte w tym wniosku (żądanie wydania nakazu), sprecyzowane o podstawę prawną (art. 66 p.b.) dopiero w piśmie spółki z 11 lipca 2022 r. nie dawały bowiem podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek skarżącej spółki. 8. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego aktu lub stwierdzenie jego nieważności. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło