VII SA/Wa 2435/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-04

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje trudną sytuację materialną, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, może zostać zwolniony z kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego z urzędu radcę prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, ponieważ wykazał on, że przy jego dochodach z rent i ponoszonych wydatkach stałych nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego ani ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, co przekracza jego możliwości finansowe.
Stan faktyczny
H. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z rent o łącznej wysokości 2.131,99 zł netto miesięcznie, ponosząc stałe wydatki w kwocie 1.483,00 zł. Wnioskodawca wskazał, że oboje z żoną są osobami niepełnosprawnymi, a pozostała kwota na bieżące potrzeby wynosi 648,99 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano H.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. S. na Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie : skargi na działanie organu postanawia : przyznać H.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu 26 listopada 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu rent o łącznej wysokości 2.131,99 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 36 m ². Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych oświadczył, że nie posiada. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że oboje z żoną są osobami o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oświadczył, że dochód uzyskiwany z tytułu rent stanowi jedyne źródło utrzymania jego i żony. Wskazał, że z uzyskiwanego dochodu ponosi miesięczne wydatki stałe wynoszące : z tytułu opłat za czynsz w wysokości 350,00 złotych, gaz w wysokości 48,00 złotych, za energię elektryczną w wysokości 90,00 złotych, za telefony, Internet i TV w wysokości 195,00 złotych, na zakup lekarstw w wysokości 400,00 złotych, na leczenie, w tym na prywatne wizyty lekarskie w wysokości 400,00 złotych, co łącznie stanowi kwotę w wysokości 1.483,00 złotych. Wnioskodawca oznajmił, iż na zakup żywności i pozostałe bieżące potrzeby życia codziennego pozostaje mu na dwie osoby kwota w wysokości 648,99 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on, iż zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca przy wysokości uzyskiwanego dochodu z tytułu rent i ponoszonych miesięcznych wydatkach stałych nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie, jak również ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznano, że poniesienie powyższych kosztów przy pozostałej wnioskodawcy na bieżące potrzeby życia codziennego kwocie 648,99 złotych przekracza jego obecne możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło