VII SA/Wa 244/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-19
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Halina Emilia Święcicka, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji odwoławczej z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli odwołanie zostało złożone przez osoby, które skarżący uważa za niebędące stronami postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, który uchyla decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie narusza rażąco prawa, nawet jeśli skarżący uważa, że odwołanie zostało wniesione przez osoby niebędące stronami. Kluczowe jest ustalenie, czy te osoby miały legitymację do wniesienia odwołania, a także czy decyzja organu pierwszej instancji była dotknięta wadami uzasadniającymi zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Brak tych wad nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji odwoławczej.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję GINB odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB). WINB uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) stwierdzającą zdatność do użytkowania budynku drukarni i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że odwołanie wnieśli sąsiedzi, którzy powinni być stronami postępowania. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa, twierdząc, że sąsiedzi nie byli stronami postępowania, a decyzja WINB została wydana z naruszeniem art. 28 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi W. Sp. jawna w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], po wszczęciu na wniosek "[...]" sp. jawna w W. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], znak: [...].
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej zmiany sposobu użytkowania rozbudowanego budynku gospodarczego na nieruchomości przy ul. K. w W., użytkowanego obecnie jako drukarnia, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr - [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229), stwierdził zdatność do użytkowania budynku drukarni.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K. oraz P. K., uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2013 r. i z urzędu uchylił w całości poprzedzające ją postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], znak: [...] nakładające obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej powykonawczej oraz opinii technicznej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
"[...]" sp. jawna w W. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] zarzucając, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa polegało zaś na rozpatrzeniu odwołania złożonego przez osoby niebędące stronami w sprawie – M. K. i P. K. Wnioskodawca podniósł, że organ nie ustalił z jakiego przepisu prawa materialnego M. K. i P. K. wywodzą swój interes prawny do bycia stronami postępowania. Argumentując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wnioskodawca powołał się na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., adresowane do M. K. i P. K., w którym organ stwierdził, że nie są oni stronami postępowania dotyczącego nieruchomości przy ul. K. w W., ponieważ w myśl ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), stronami postępowania w sprawie użytkowania obiektu budowlanego jest wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, umożliwiającym wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Celem tego postępowania nie jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy a wyłącznie ocena, czy kontrolowana decyzja zawiera wady enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że kontrolowana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] nie jest dotknięta żadną kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., w tym zarzucaną przez wnioskodawcę wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Organ wyjaśnił, że rażące naruszenie prawa, stanowiące kwalifikowaną przesłankę stwierdzenia nieważności, ma miejsce wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz literaturze przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Przyjmuje się również, że o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze z którymi nie daje się pogodzić zasada praworządnego państwa.
Zdaniem organu powyższe przesłanki, świadczące o rażącym naruszeniu prawa, nie zaistniały. Badana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] została wydana w postępowaniu odwoławczym, w wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez M. K. i P. K. – współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości przy ul. K. w W. Byli oni stronami toczącego się przed organem I instancji postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania rozbudowanego budynku gospodarczego na drukarnię (aczkolwiek nie od samego początku) oraz została im doręczona decyzja organu I instancji. Zdaniem organu, uznanie M. K. i P. K. za strony postępowania przed organem I instancji legitymowało ich do złożenia odwołania do organu II instancji. Zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył prawa rozpatrując odwołanie M. K. i P. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2013 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, odnosząc się do pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., odmawiającego M. K. i P. K. przyznania przymiotu stron postępowania, stwierdził, że stanowisko wyrażone w tym piśmie zostało przyjęte przez organ I instancji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w związku z decyzją kasacyjną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]. Dokonana przez organ I instancji zmiana stanowiska w kwestii przymiotu stron M. K. i P. K. nie stanowi argumentu uzasadniającego stwierdzenie, że kontrolowana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że niezależnie od podniesionych przez wnioskodawcę zarzutów, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopuścił się rażącego naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym: "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy." Przepis art. 138 § 2 k.p.a. służy ochronie zasady dwuinstancyjności postępowania. Zgodnie z art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może bowiem przeprowadzić postępowanie dowodowe tylko o uzupełniającym charakterze. Gdy zostanie natomiast stwierdzona konieczność poczynienia dalej idących ustaleń faktycznych, organ odwoławczy winien skierować sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, aby zagwarantować stronie prawo do dwukrotnej oceny materiału dowodowego i dwukrotnego rozpoznania sprawy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr - [...] stwierdził, że organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy naruszył przepisy prawa materialnego jak i procesowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zarzucił organowi I instancji, że prowadził postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu na podstawie niewłaściwej ustawy Prawo budowlane, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, zamiast obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Organ wyjaśnił, że w myśl art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy, wyjątek dotyczący nie stosowania przepisów tej ustawy, dotyczy tylko przepisu art. 48 w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Art. 103 ust. 2 ustawy nie ma zastosowania w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Ponadto, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę na to, że sprawa samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku jest kwestią wtórną w stosunku do sprawy samowolnej rozbudowy tego budynku.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, dokonując kontroli decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] stwierdził, że organ dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i na tej podstawie wskazał, co należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przyczyny, z powodu których organ uznał za konieczne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. zostały przedstawione w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Zatem zachodziły przesłanki uprawniające organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ale także nie jest dotknięta pozostałymi wadami określonymi w art. 156 § 1 k.p.a.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. wniosła "[...]" sp. jawna w W.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku "[...]" sp. jawna w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], - utrzymał w mocy własną decyzję własną z dnia [...] lipca 2014 r.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji własnej z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] i wskazał, że będąca przedmiotem postępowania nadzwyczajnego decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] nie jest dotknięta żadną kwalifikowaną wadą określoną w przepisie art. 156 § 1 k.p.a., w tym zarzucaną przez skarżącą wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że kontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja organu II instancji została wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez osoby niebędące stronami postępowania. Wyjaśnił, że M. K. i P. K. są właścicielami budynku przylegającego do budynku drukarni, zlokalizowanego na sąsiedniej nieruchomości przy ul. K. w W. Byli oni stronami toczącego się przed organem I instancji postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania rozbudowanego budynku gospodarczego na drukarnię oraz została im doręczona decyzja organu I instancji. Wskazane okoliczności stanowiły o posiadaniu przez M. K. oraz P. K. legitymacji do złożenia odwołania do organu II instancji.
Ponadto, oceniając kontrolowaną decyzję organu II instancji z dnia [...] lutego 2014 r. z punktu widzenia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że jest ona zgodna z prawem, ponieważ podstawy do wydania decyzji kasacyjnej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji niewątpliwie zaistniały. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2013 r. wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego jak i procesowego, a w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, taki zakres naruszenia przepisów prawa stanowił podstawę do uchylenia przez organ wyższego stopnia i przekazania jej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego Reasumując stwierdził, że prawidłowo orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...].
Skargę do Sądu na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2014 r. wniosła "[...]" sp. jawna w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła obrazę przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy została wydana na skutek odwołania Państwa K., którym w tym postępowaniu nie służył przymiot strony zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. oraz na skutek niemal "kalkowego" powielenia przez organ II instancji za organem I instancji sprzeczności ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, to znaczy braku wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nierozpatrzenie zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a. w zakresie ustalenia stron postępowania we wskazanych przez skarżącą postępowaniach administracyjnych.
2. poprzez brak wskazania w treści zaskarżonej decyzji przesłanek jej wydania wobec konieczności szerokiego motywowania rozstrzygnięć w szczególności nie odniesienie się do zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a., co świadczy o szablonowym i "kalkowym", a nie merytorycznym rozpatrzeniu niniejszej sprawy.
3. art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez organ administracyjny, że w zebranym materiale dowodowym i prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, sąsiedzi skarżącej – P. K. i M. K., którzy są współwłaścicielami sąsiadującej nieruchomości, posiadają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego [...] w sprawie zakończonej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr - [...].
W uzasadnieniu skargi "[...]" sp. jawna w W. wskazała, że skarżąca jest jedynym właścicielem działki i budynku, którego dotyczy wskazane postępowanie administracyjne i to ona stała się samoistnie stroną postępowania legalizującego samowolę budowlaną i zmianę sposobu użytkowania, z wyłączeniem Państwa K., którzy są jedynie właścicielami sąsiedniej nieruchomości i nie mają przymiotu strony w tej sprawie, co potwierdził Powiatowy Inspektor Nadzoru Powiatowego [...] w piśmie z dnia 8 kwietnia 2014 r. W piśmie tym, adresowanym do P. K. i M. K., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] przyznał, że Państwo K. nie są stroną postępowania w ramach nadzoru budowlanego dotyczącego nieruchomości położonej w W. przy ul. K., argumentując swoje stanowisko tym, że Prawo budowlane określa, że stronami tego postępowania administracyjnego mogą być jedynie właściciel lub zarządca obiektu. Stroną jest wyłącznie wnioskodawca, czyli "[...]" Spółka jawna, jako właściciel tej nieruchomości.
Zdaniem skarżącej decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nie powinna zostać wydana, gdyż odwołanie Państwa K., jako podmiotów nie będących stronami postępowania, powinno zostać pozostawione bez rozpatrzenia. Wskazana decyzja jako naruszająca art. 28 k.p.a. winna być uznana za sprzeczna z prawem i stwierdzona jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.
Jednocześnie stosownie do art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa, które skutkowałoby uwzględnieniem skargi, a co za tym idzie uchyleniem zaskarżonej decyzji lub stwierdzeniem jej nieważności.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Sąd w niniejszym postępowaniu kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], znak: [...], uchylającej w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr - [...], znak: [...] stwierdzającą zdatność do użytkowania budynku drukarni przy ul. K. w W. i z urzędu uchylającej w całości poprzedzające ją postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], znak: [...] nakładające obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej powykonawczej oraz opinii technicznej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą nie jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a jedynie ustalenie, czy kontrolowana w tym postępowaniu decyzja jest dotknięta jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przy czym kontroli decyzji dokonuje się na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania kontrolowanej decyzji.
Na wstępie należy zatem wskazać, że stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnej będącym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji. Służy on wzruszeniu i wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu dotkniętego wadami prawnymi wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...].
Brak jest podstaw do dopatrywania się nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r., z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak podnosi skarżąca, lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Stwierdzenie nieważności o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w orzecznictwie określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisów prawa, a przy tym także które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Rażące naruszenie prawa stanowi więc kwalifikowaną postać naruszenia prawa. Jednocześnie w orzecznictwie zwraca się uwagę i podkreśla, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa, charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa traktowane są społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzję. Za rażące należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Przy zastosowaniu tych kryteriów organ skontrolowały decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] i w ocenie Sądu dokonana ocena prawa nie narusza.
Kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości m.in. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr - [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., stwierdzającą zdatność do użytkowania budynku drukarni przy ul. K. w W. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy naruszył przepisy prawa. Organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji, że prowadził postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, zamiast obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Ponadto, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę na to, że sprawa samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku jest kwestią wtórną w stosunku do sprawy samowolnej rozbudowy tego budynku.
Wobec powyższego należy zgodzić się z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że zasadnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2013 r. i z urzędu uchylił w całości poprzedzające ją postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]. Zgodzić się należy z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2013 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Postępowanie organu I instancji dotknięte było bowiem takimi wadami, które skutkować musiały ponownym jego przeprowadzeniem w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Zatem decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] nie narusza art. 138 § 2 k.p.a.
Prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że kontrolowana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że doszło do rażącego naruszenia prawa wskutek rozpatrzenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołania M. K. i P. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącej, że powyższe odwołanie M. K. i P. K. zostało wniesione przez osoby niebędącymi stronami w sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że M. K. i P. K. są właścicielami budynku przylegającego do budynku drukarni, zlokalizowanego na sąsiedniej nieruchomości przy ul. K. w W. Zostali oni uznani za strony toczącego się przed organem I instancji postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania rozbudowanego budynku gospodarczego na drukarnię oraz została im doręczona decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 2013 r. Zatem M. K. i P. K. przysługiwała legitymacja do złożenia odwołania od powyższej decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zmiana stanowiska organu I instancji, co do zasadności uznania M. K. i P. K. za strony postępowania nie stanowi przesłanki do uznania, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Uznać również należy, że rację ma Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego twierdząc, że kontrolowana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] - wbrew wywodom i argumentom skarżącej - nie jest dotknięta żadną kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., w tym zarzucaną przez wnioskodawcę wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał, iż skarga jest niezasadna i nie podzielił zarzutów w niej podniesionych.
W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło