VII SA/Wa 2440/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi E. B. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) sierpnia 2011 r. nr (...) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr (...) wydanym (...) sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie PINB (...) z dnia (...) lipca 2011 r. wydane w przedmiocie nałożenia na E. B. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wobec tego, że E. B. nie wykonała obowiązku zlikwidowania szamba usytuowanego przy granicy działki przy ul. (...) w W. nałożonego decyzją Urzędu Dzielnicowego W. wydaną (...) maja 1990 r. - powiatowy organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie - mające na celu wyegzekwowanie obowiązku w oparciu o przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu (...).11.2003 r. do E. B. zostało skierowane upomnienie wzywające do wykonania obowiązku, a następnie w dniu (...).02.2004 PINB wystawił tytuł wykonawczy, którego doręczenie zobowiązanej w dniu (...).02.2004 r. wszczęło postępowanie egzekucyjne. Wobec niewykonania obowiązku przez zobowiązaną (po sprawdzeniu w dn. 8.07.2011 r.) organ egzekucyjny - PINB (...) w dniu (...) lipca 2011 r. postanowieniem wydanym na podstawie art. 119 §1 i art. 121 § 2 i 4 nałożył na E. B. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia. W ocenie organu odwoławczego postanowienie organu I instancji jest zasadne i zgodne z prawem (art. 122 § 2 w/w ustawy), zaś wysokość grzywny właściwie uzasadniona. Przy czym organ odwoławczy podkreślił, iż egzekwowana decyzja stała się ostateczna, a zobowiązana nie podjęła żadnych działań celem jej wykonania co potwierdziły oględziny dokonane (...).07.2011 r. Odnosząc się do zarzutów zażalenia E. B., iż jest współwłaścicielką nieruchomości na której usytuowane jest szambo, organ podał, że jako współwłaścicielka nieruchomości i adresatka egzekwowanej decyzji jest zobowiązana do wykonania nałożonego na nią decyzją z (...).10.1990 r. obowiązku. Wszyscy współwłaściciele ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania powstałe w związku z posiadanym prawem współwłasności. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E. B. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia skarżąca podała, że decyzja nakazująca likwidację szamba jest niemożliwa do spełnienia bowiem nie ma ona środków finansowych na przyłączenie nieruchomości do kanalizacji miejskiej, a wobec tego nałożona grzywna w celu przymuszenia jest nie zasadna a nadto rażąco wysoka. W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji czy też postanowień, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W rozpoznanej sprawie tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego skargę należy uznać za niezasadną. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu nadzoru budowlanego (wydane w postępowaniu egzekucyjnym) na podstawie art. 119 i 121 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z przepisem art. 119 ustawy § 1. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. § 2. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zaś przepis art. 121 w/w ustawy stanowi, że: § 1. Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. § 2. Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. § 3. Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200.000 zł. § 4. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. § 5. Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek oszczęd nościowych. Biorąc pod uwagę powyższą regulację należy w pierwszej kolejności podnieść, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w szczególności, w wypadku gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe. Grzywna ta nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Dowodem na to są postanowienia art. 125 i 126 ustawy, zgodnie z którymi, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte, podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w części, niekiedy za zgodą organu wyższego stopnia. Ustawodawca wprowadził tylko górne granice grzywien w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Nie jest to uznanie dowolne, ponieważ organ ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i zasady niezbędności (art. 7 § 3). Wynika z nich obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Nie można natomiast z treści art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wywodzić, że organ ma obowiązek uzasadnienia wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego. Tym bardziej, że zobowiązany może się uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że organ egzekucyjny nie przekroczył przy ustaleniu wysokości grzywny granic uznania administracyjnego, a okoliczności wskazane przez organ takie jak niewykonanie nałożonego obowiązku (a nawet nie podjęcie jakiejkolwiek czynności dla jego wykonania) przez 21 lat od daty jego nałożenia , a także nie podjęcie nawet próby działań dla realizacji decyzji, mimo wiedzy o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym (tytuł wykonawczy doręczony w 2004 r.) uzasadniają wymierzenie kary w ustalonej przez organ wysokości. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.