VII SA/Wa 2442/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-20

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Daria Gawlak - Nowakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania może zostać wydane, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i nie doręczono jej decyzji, a jej pismo mogło być traktowane jako wniosek o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, 8 i 9 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Strona, która nie brała udziału w postępowaniu i której nie doręczono decyzji, może wnieść odwołanie do chwili wydania decyzji ostatecznej. W przypadku, gdy pismo strony nie zostało jednoznacznie zakwalifikowane jako odwołanie, a mogło stanowić wniosek o wznowienie postępowania, organ powinien pouczyć stronę o przysługujących jej środkach prawnych.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. i S. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającej postępowanie w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanego budynku. Organ uznał, że odwołanie zostało złożone po terminie, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi inwestorów w dniu [...]. Skarżący S. K. zarzucił naruszenie art. 129 § 2 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 7, 8 i 9 k.p.a., wskazując, że decyzja nie została mu doręczona i nie zbadano, czy jego pismo nie stanowiło wniosku o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie, stwierdzono, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. K. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r, Nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. stwierdził, że odwołanie M. i S. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., Nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie legalizacji budynku mieszkalnego samowolnie wybudowanego przez H. i B. K. na działce nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa. W uzasadnieniu podał, iż odwołanie M. i S. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., Nr [...] zostało złożone w dniu [...] lipca 2011r. Odwołujący się nie byli stroną postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., Nr [...] i decyzja ta nie została im doręczona. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż termin do wniesienia odwołania przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu w pierwszej instancji biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która w tym postępowaniu brała udział. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., Nr [...] została doręczona pełnomocnikowi inwestorów R. K. w dniu [...] kwietnia 2009r, a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] kwietnia 2009r. W ocenie organu odwołanie M. i S. K. złożone w dniu [...] lipca 2011r zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 129 § 2 kpa. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. K.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 129 § 2 kpa poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji gdy stronie postępowania nie uczestniczącej w postępowaniu decyzja nie została doręczona, a zatem termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu. Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 7, art. 8 i art. 9 kpa poprzez potraktowanie pisma M. i S. K. z dnia [...] lipca 2011r jako odwołania, pomimo nie zbadania czy w istocie ze względu na jego treść nie stanowiło wniosku o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną bowiem organ dopuścił się w toku postępowania naruszenia przepisów prawa procesowego ( art. 7, art. 8 i art. 9 kpa ), a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie bezspornym jest, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2009r, Nr [...] i decyzja ta nie została mu doręczona. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że osoba, której przysługuje przymiot strony, a która nie brała udziału w postępowaniu i której organ nie doręczył decyzji może wnieść odwołanie aż do chwili wydania decyzji ostatecznej. Ostateczny i nieprzekraczalny termin do złożenia odwołania przez osobę wskazaną wyżej jest taki sam jak termin do złożenia odwołania przez stronę, której jako ostatniej doręczono decyzję ( wyrok NSA z 13 lipca 1999r, IV SA 703/97, LEX 47299, wyrok NSA z 27 sierpnia 1999r, IV SA 1758/97, LEX 47876, wyrok NSA z 10 października 2006r, IIOSK 1209/05, LEX 289245 ). Po upływie terminu do wniesienia odwołania decyzja w myśl art. 16 kpa staje się ostateczna. W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego zostało zakończone decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., Nr [...]. Skarżący w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. nazwanym "odwołaniem" wskazuje, że nie miał możliwości zapoznania się z dokumentacją i nie był informowany o postępowaniu legalizacyjnym. Wnosi także o "uchylenie wydanej legalizacji samowoli budowlanej i rozpatrzenie sprawy od początku". Mając na uwadze treść pisma skarżącego oraz fakt, że decyzja od której skarżący składał odwołanie była w chwili jego składania decyzją ostateczną organ powinien rozważyć w trybie art. 235 § 1 kpa, czy pisma skarżącego nie potraktować jako wniosku o wznowienia postępowania ( wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1995r., II SA/Gd 1156/96, LEX nr 44089 ). Z art. 235 § 1 kpa wynika bowiem, że skargę w sprawie w której w toku postępowania została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. Organ mając wątpliwości czego w istocie dochodzi skarżący powinien pouczyć skarżącego w trybie art. 9 kpa o przysługującym mu środku prawnym. Zgodnie z dyspozycją art. 9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy winny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu powinny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Przepis ten wsparto regulacjami zawartymi w art. 7 kpa i art. 8 kpa dotyczącymi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz prowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa i kulturę prawną obywateli. Prowadzenie postępowania zgodnie z powołanymi przepisami ma dla ochrony interesu prawnego skarżącego istotne znaczenie z uwagi na treść art. 148 kpa zakreślającego miesięczny termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Ponownie rozpoznając sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną i zastosować wskazane przepisy postępowania administracyjnego, które zapewnią skarżącemu należytą ochronę jego interesów. Wskazane naruszenia uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło