VII SA/Wa 2443/06
WyrokWSA w Warszawie2007-03-14
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę zjazdu z drogi krajowej, wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w pierwszej instancji, a następnie utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości organów, co stanowi przesłankę do stwierdzenia ich nieważności?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości organów, co stanowi przesłankę do stwierdzenia ich nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych, zjazd z drogi publicznej nie jest częścią drogi, a jedynie miejscem dostępu do niej. W związku z tym, organem właściwym do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy dotyczącej zjazdu jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, a nie wojewódzki.Stan faktyczny
Skarżący A. i A. J. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę zjazdu z drogi krajowej. Organ pierwszej instancji uznał, że budowa zjazdu została przeprowadzona w sposób istotnie odbiegający od ustaleń pozwolenia na budowę, polegający na jego wydłużeniu. Skarżący podnieśli, że poszerzenie zjazdu było konieczne i nie narusza przepisów, a organ nie wziął pod uwagę możliwości orzeczenia rozbiórki części obiektu. Sąd administracyjny stwierdził nieważność obu decyzji z powodu naruszenia przepisów o właściwości.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, oraz zasądzono od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. i A. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu z drogi krajowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. i A. J. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. i A. J. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nakazującą A. i A. J. wykonanie rozbiórki zjazdu z drogi krajowej Nr [...]– [...] w km. 270+445, strona prawa na działkę nr ew. [...] w miejscowości [...].
Postępowanie administracyjne w sprawie miało następujący przebieg.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy legalności wykonania robót budowlanych przy ww. zjeździe z drogi krajowej Nr [...][...] – [...] nakazał A. i A. J. wykonanie rozbiórki przedmiotowego zjazdu wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie oględzin robót budowlanych ustalił, iż budowa zjazdu została przeprowadzona w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Odstępstwo polegało na wydłużeniu przepustu z projektowanych 6 m. do 8,6 m. W następstwie powyższego nastąpiło zwiększenie szerokości zjazdu o 2,6 m. W konsekwencji negatywnego zaopiniowania przez zarządcę drogi zamiennego projektu budowlanego uwzględniającego dokonane zmiany, organ był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki.
Od ww. decyzji odwołanie złożyli A. i A. J. Wskazali, że poszerzenia zjazdu dokonali by zapewnić optymalne warunki wjazdu na działkę przez min. samochody ciężarowe, którymi dysponują. Podnieśli, że poszerzony zjazd nie narusza warunków określonych w § 113 ust. 7 oraz § 79 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430). Odwołujący się dodali, że organ nie wziął pod uwagę całości przepisu art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego zgodnie z którym można orzec rozbiórkę części obiektu bądź jego doprowadzenie do stanu poprzedniego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisem art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, gdyż odwołujący się nie wykonali nałożonego na nich obowiązku dostarczenia w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli A. i A. J. Skarżący dochodzili uchylenia decyzji organu II instancji oraz ewentualnie uchylenia również decyzji I instancji. Zarzucili naruszenie przepisów art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sad zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnoszono w skardze.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, a podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji zapadły z naruszeniem przepisów o właściwości organów, co stanowi przesłankę do stwierdzenia ich nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Jak wynika z akt administracyjnych postępowanie dotyczyło nakazu rozbiórki zjazdu z drogi krajowej nr [...] na działkę inwestorów. Prowadzone było w I instancji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Dla określenia jaki organ jest właściwy do prowadzenia postępowania istotne znaczenie ma określenie pojęcia "zjazdu".
Definicja zjazdu została wyprowadzona w ustawie z dnia 14 listopada 2003 roku o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 200 poz. 1953), obowiązującej od dnia 9 grudnia 2003 roku i określiła "zjazd" jako połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z definicji tej wynika, że zjazd nie jest częścią drogi a jedynie miejscem dostępu do drogi publicznej. Określenie pojęcia "zjazdu" zawarte w wyżej wymienionej ustawie o drogach publicznych jest obowiązujące również w sprawach z zakresu prawa budowlanego i ma znaczenie przy ustalaniu organu administracji właściwego do rozpoznania spraw w I instancji.
Właściwość wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji określona została w art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez odesłanie do art. 82 ust. 3 i 4 tej ustawy tj. do przepisu określającego kompetencję wojewody do działania w I instancji jako organu administracji architektoniczno-budowlanej. Do kompetencji tej należą więc między innymi sprawy dotyczące dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego.
Mając na uwadze wyżej wskazaną definicję "zjazdu" należy stwierdzić, że od dnia wejścia w życie w/w ustawy, to jest od dnia 9 grudnia 2003 roku organem nadzoru budowlanego właściwym do rozpoznania w I instancji sprawy dotyczącej przedmiotowego zjazdu jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego.
Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący a zatem organy z urzędu muszą przestrzegać swej właściwości (art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego)
Wydanie w niniejszej sprawie decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w pierwszej instancji i decyzji, Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postępowaniu odwoławczym nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności obu decyzji z art. 156 §1 pkt 1 kpa.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 2 ,art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło