VII SA/Wa 2446/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-14

Skład orzekający: Joanna Gierak – Podsiadły, Bogusław Cieśla, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, w przypadku samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie, powinien w pierwszej kolejności rozważyć możliwość legalizacji tych robót poprzez nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), czy też może od razu nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku samowolnie wykonanych robót budowlanych, które stanowią przebudowę, postępowanie legalizacyjne prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego ma charakter naprawczy i legalizacyjny. Organ powinien w pierwszej kolejności rozważyć możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem poprzez nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Dopiero w przypadku niemożliwości legalizacji, nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (likwidacja ścianki) będzie zasadny.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. W. likwidację ścianki działowej wykonanej w korytarzu parteru budynku mieszkalnego, uznając ją za samowolnie wykonane roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Organ stwierdził, że ścianka zwęża korytarz poniżej dopuszczalnej przepisami szerokości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący M. W. wniósł skargę do WSA, kwestionując zasadność decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia użytkowanej części obiektu do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 z późn. zm.) po rozpatrzeniu sprawy samowolnego prowadzenia robot budowlanych nakazał M. W. doprowadzenie użytkowanej części obiektu do stanu poprzedniego poprzez likwidację wykonanej w korytarzu parteru ścianki działowej długości ok. 1,5 m z obsadzonymi drzwiami szerokości 0,8 m w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ew. [...] położonej w W. przy ul. S. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że kontrola przeprowadzona w dniu 5 kwietnia 2012 r. wykazała, iż M. W. bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia budowy wykonał roboty budowlane polegające na wybudowaniu ścianki działowej wykonanej z płyt gipsowo-kartonowych o długości około 1,5 m z obsadzonymi drzwiami szerokości 0,8 m w korytarzu parteru tj. użytkowanej przez niego części budynku mieszkalnego. Wykonana ścianka w korytarzu, którego część stanowi jednocześnie spocznik klatki schodowej prowadzącej na piętro budynku użytkowane przez M. C. z rodziną spowodowała zwężenie i utrudnienia w przejściu gdyż szerokość pomiędzy wykonaną ścianą a skrajnym wysuniętym stopniem klatki schodowej prowadzącej na piętro wynosi aktualnie ok. 48 cm. Zwężone przejście nie spełnia minimalnej szerokości spocznika określonej w § 68 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690 ze zm). Po rozpatrzeniu odwołania M. W. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że jakkolwiek wybudowanie ścianki działowej nie podlega reglamentacji ustawy Prawo budowlane z 1994 r. to jednak w niniejszej sprawie lokalizacja spornej ścianki naruszyła § 68 w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W tej sytuacji w ocenie organu odwoławczego jedynie zasadnym było wydanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane nakazu likwidacji przedmiotowej ścianki działowej tj. nakazanie doprowadzenia w/w części budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. W. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej. Skarżący wskazał, że budynek mieszkalny przy ul. S. [...] w W. stanowi współwłasność jego i siostry M. C. Dla poprawy warunków użytkowych swej części budynku skarżący wybudował w części korytarza ściankę działową dla oddzielenia klatki schodowej od jego mieszkania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany jest skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 P.p.s.a. Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Skarga została uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nakazującą M. W. doprowadzenie użytkowanej części obiektu do stanu poprzedniego poprzez likwidację wykonanej w korytarzu parteru ścianki działowej dł. ok. 1,5 m z dosadzanymi drzwiami szer. 0,8 m w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ew. [...] położonej w W. przy ul. S. [...]. Podstawą materialno-prawną decyzji jest przepis art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego w przypadku wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia nakazuje zaniechanie dalszych robot budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Ten ostatni nakaz zastosował organ w sprawie. Ze względu na to, że roboty budowlane zostały wykonane , zastosowanie w sprawie miał także ust. 7 art. 51. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że do samowolnie zrealizowanych robót budowlanych ma zastosowanie przepis art. 51 Prawo budowlane. Zrealizowane roboty budowlane stanowiły przebudowę, o jakiej mowa w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Stosownie do tego przepisu ilekroć w ustawie jest mowa o robotach budowlanych należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przepis ten nie pozostawia wątpliwości, że roboty budowlane stanowiące przebudowę nie mieszczą sie w zakresie pojęcia budowa. Powyższe powoduje wyłączenie stosowania art. 48 Prawa budowlanego do tego rodzaju robót, natomiast uzasadnienia prowadzenia postępowania legalizacyjnego z art. 51 Prawa budowlanego. Przywołany przez organ przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ma uzasadnienie, gdy nastąpiło naruszenie prawa nie dające się usunąć, a wydana decyzja kończy postępowanie naprawcze. Jeżeli natomiast w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że jest możliwe doprowadzenie wykonanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem wówczas organ jest zobowiązany nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych określając termin ich wykonania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd doszedł do przekonania, że w tym zakresie sprawa nie została przez organy należycie wyjaśniona. Możliwość legalizacji robót przewidywała nawet współwłaścicielka budynku mieszkalnego M. C. inicjatorska postępowania, oświadczając że wyrazi ona zgodę na pozostawienie ścianki działowej pod warunkiem cofnięcia jej w głąb korytarza użytkowanego przez inwestora o 15 cm. Zgodnie z § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie szerokość spocznika winna wynosić 80 cm, natomiast jak wynika z załącznika graficznego do protokołu kontroli z dnia 25 kwietnia 2012 r. szerokość spocznika jest zmienna: w jednym miejscu wynosi 83 cm, zaś w drugim 48 cm. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy samowolnej przebudowy organ rozważy możliwość doprowadzenia wykonanych robot do zgodności z wymogami § 68 ust. 1 rozporządzenia o warunkach technicznych poprzez nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego. Należy bowiem mieć na uwadze, że postępowanie prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego ma charakter naprawczy i legalizacyjny. Dlatego też powinno się zakończyć rozstrzygnięciem, które pozwoli na merytoryczną ocenę zgodności wykonywanych robót z prawem, w tym takie pod kątem zbadania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi nie wyłączając bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Jedynie bowiem w przypadku niemożliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót nakaz doprowadzenia części obiektu do stanu poprzedniego poprzez likwidację ścianki działowej z obsadzonymi drzwiami będzie zasadny. Sąd dostrzegając naruszenie art. 7,77 i 107 kpa orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło