VII SA/Wa 2447/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie: sędzia WSA Renata Nawrot, asesor WSA Nina Beczek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi L. J. na postanowienie Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] kwietnia 2024 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Rada Doskonałości Naukowej postanowieniem z [...] znak: [...] utrzymała w mocy własne postanowienie z [...] . o tym samym numerze – wydane na podstawie art. 61a § 1 kpa – o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały o nadaniu stopnia doktora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne dr M. C. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podał, że wnioskiem z 16 października 2023 r. L. J. wystąpił "o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie pozbawienia tytułu doktora nauk prawnych Pani dr. M. C. ". We wniosku tym skarżący powołał się na popełnienie przez ww. osobę przestępstwa z art. 233 § 1 kk poprzez oświadczenie, że legitymuje się certyfikatem z języka angielskiego z listy zamkniętej Ministerstwa Szkolnictwa i Edukacji Narodowej zawierającej listy ośrodków szkoleniowych i placówek nauczania języka angielskiego, których certyfikaty ukończenia kursu języka angielskiego uprawniają do uzyskania tytułu (prawidłowo stopnia) doktora nauk prawnych. Organ wyjaśnił, że odmowa wszczęcia postępowania była podyktowana wniesieniem żądania przez osobę nieposiadającą legitymacji procesowej strony. W złożonym wniosku nie powołano się na jakikolwiek przepis prawa, na podstawie którego wnioskodawca mógłby skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jego potrzeby. Również organ nie doszukał się przepisu prawa, na podstawie którego działanie organu miałoby chronić jego interes prawny. Nie wskazał on i nie uprawdopodobnił, w czym upatruje swój interes prawny i na czym opiera swoje żądanie. Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia podyktowane jest wniesieniem żądania przez osobę nieposiadającą legitymacji procesowej strony. W złożonym do Rady Doskonałości Naukowej wniosku nie powołano się na jakikolwiek przepis prawa, na podstawie którego wnioskodawca mógłby skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jego potrzeby. Również organ nie doszukał się przepisu prawa, na podstawie którego jego działanie miałoby chronić interes prawny skarżącego. Nie uprawdopodobnił, w czym upatruje swój interes prawny i na czym opiera swoje żądanie. Zgodnie z art. 61 a § 1 kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wobec tego, że wnioskodawca nie posiada interesu osobistego, własnego, indywidualnego i mającego podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego, organ odmówił wszczęcia postępowania. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Rady Doskonałości Naukowej, L. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że z posiadanych przez niego informacji wynika, że M. C. w trakcie wizyt delegacji zagranicznych np. z Turcji, nigdy nie potrafiła rozmawiać z nimi w języku angielskim, poza słowami: "good morning", "good bye" i "thank you" oraz "bye, bye". Sama miała mówić do najbliższych pracowników, że kompletnie nie zna języka angielskiego, ponieważ "nie lubi tego języka i nigdy się go nie uczyła", natomiast uwielbia język rosyjski, tj. język, jak mówiła "naszych przyjaciół...", podobnie nigdy nie uczyła się i nie zdawała egzaminu z zasad etyki radcy prawnego, jak mówiła: "mi wystarczy egzamin prokuratorski i tytuł prokuratora, który otrzymałam od post komunistycznych władz, które rządziły w Polsce po 2000 roku." W odpowiedzi na skargę Rada Doskonałości Naukowej wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem, stosownie do postanowień przytoczonego przepisu, wszczęcie tego postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność, bowiem postępowanie nadzorcze ma szczególny charakter i złożenie organowi żądania stwierdzenia nieważności decyzji (w tej sprawie uchwały) nie powoduje automatycznego wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, ponieważ wszczęcie i prowadzenie postępowania zależy od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. W świetle art. 61a § 1 kpa organ po otrzymaniu żądania uruchamia postępowanie wstępne, w ramach którego zmierza do ustalenia istnienia podmiotowych podstaw do wszczęcia postępowania nadzorczego. Zatem we wstępnym etapie postępowania organ bada, czy podmiot występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji (uchwały) posiada legitymację procesową strony, której niewystąpienie wyklucza dopuszczalność merytorycznego rozpoznania żądania. W przypadku braku interesu prawnego podmiotu występującego z takim wnioskiem, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, stosownie do treści art. 61a § 1 kpa, nie przechodząc do drugiego etapu postępowania rozpoznawczego. Na tym etapie postępowania wstępnego organ nie dokonuje oceny, czy zaskarżona decyzja (uchwała) dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, powodujących jej nieważność, gdyż to może być dopiero przedmiotem postępowania rozpoznawczego. Podmiotem legitymowanym do żądania wszczęcia postępowania jest, zgodnie z art. 61a § 1 i art. 157 § 2 kpa, strona postępowania. Stroną postępowania jest zaś w świetle art. 28 kpa każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przywołany art. 28 kpa nie stanowi samoistnej normy prawnej, a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Uznanie zatem skarżącego za stronę postępowania wymaga wymienienia norm przepisów prawa materialnego administracyjnego, które wskazywałyby na jego osobisty, własny i indywidualny interes prawny. Tylko bowiem wskazanie takich przepisów mogłoby zdecydować o przyznaniu przymiotu strony. Zatem obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest sprawdzenie legitymacji procesowej osób zgłaszających swój udział w sprawie, bowiem dopuszczenie do takiego postępowania osób niebędących stronami narusza podstawowe zasady tego postępowania. W świetle powyższych rozważań, ustalenia organu nie budzą wątpliwości Sądu. Jak bowiem wynika z akt sprawy, skarżący zakwestionował uchwałę o nadaniu o nadaniu stopnia doktora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne dr M. C. . Zatem rację ma organ, że skarżący w świetle art. 28 kpa, nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu tej uchwały, a więc nie ma przymiotu strony. Żądać stwierdzenia nieważności inkryminowanej uchwały może jedynie organ, który nadał doktorantowi stopień doktora oraz osoba, której nadano stopień doktora. Z tych względów argumentacja skarżącego, który upatruje swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały w tym, że M. C. "kompletnie nie zna języka angielskiego", nie daje skarżącemu legitymacji prawnej do występowania w charakterze strony w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym uchwały o nadaniu M. C. stopnia doktora. Okoliczność ta nie daje skarżącemu uprawnień materialnoprawnych, a tylko posiadanie takich dawałoby możliwość skutecznego domagania się wszczęcia postępowania nadzorczego. W świetle powyższego, organ trafnie odmówił, w myśl art. 61a § 1 kpa, wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały o nadaniu stopnia doktora M. C. . Jeżeli skarżący, nie legitymował się przymiotem strony w postępowaniu o nadanie stopnia doktora, to wszczęcie postępowania nadzorczego z jego inicjatywy było w tej sytuacji niedopuszczalne. W związku z powyższym obowiązkiem organu, wynikającym z art. 61a § 1 kpa, było orzeczenie o odmowie jego wszczęcia i tak też organ orzekł. Z uwagi na powyższe, prawidłowo organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej uchwały. Konsekwencją takiej oceny jest nieuwzględnienie skargi. Z powyższych względów, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.). Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 tej ustawy.