VII SA/Wa 245/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-28
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Włodzimierz Kowalczyk, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznego rozpoznania odwołania, które zostało wniesione po upływie ustawowego terminu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli odwołanie zostało złożone po jego upływie. W takiej sytuacji organ nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania środka zaskarżenia, gdyż prowadziłoby to do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
A. Z. złożył odwołanie od decyzji Wojewody umarzającej postępowanie w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej. Organ odwoławczy (Minister Rozwoju i Finansów) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że zostało ono nadane w placówce pocztowej po upływie 14-dniowego terminu od doręczenia decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, Ordynacji podatkowej i Prawa budowlanego, w tym odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz błędne stanowisko co do możliwości umorzenia opłaty legalizacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, sędzia WSA Tadeusz Nowak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] Minister Rozwoju i Finansów, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez A. Z. odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej, ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. PINB w G. ustalił dla A. Z. opłatę legalizacyjną w wysokości 10.000,00 zł, z tytułu zmiany sposobu użytkowania części budynku gospodarczego (usytuowanego na działce nr [...] przy ul. K. w miejscowości S.) na budynek mieszkalny.
Pismem z 21 czerwca 2016 r. A. Z. zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o umorzenie ustalonej opłaty legalizacyjnej.
Decyzją z [...] października 2016 r. Wojewoda [...] umorzył w całości postępowanie w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej, z uwagi na brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania wniosku o umorzenie należności.
Od powyższej decyzji pismem z dnia 15 listopada 2016 r. A. Z. wniósł odwołanie do Ministra Rozwoju i Finansów.
Minister Rozwoju i Finansów odnosząc się do złożonego odwołania wskazał, że zgodnie z art. 129 § 1 i 2 Kpa odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Minister podkreślił, że organ odwoławczy jest obowiązany w pierwszej kolejności ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie i podniósł, że w analizowanym postępowaniu odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Minister wskazał, że jak wynika z akt sprawy, zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] października 2016 r. doręczono stronie 31 października 2016 r.
Powołując się na art. 57 § 5 pkt 2 Kpa, zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, Minister Rozwoju i Finansów stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 14 listopada 2016 r., natomiast odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej 16 listopada 2016 r.
W związku z powyższym organ, na podstawie art. 134 Kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
A. Z. złożył skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. zarzucając:
- naruszenie art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania,
- rażące naruszenie art. 67a Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania do możliwości umorzenia opłaty legalizacyjnej przewidzianej w art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane,
- rażące naruszenie art. 49c ust. 1 w związku z art. 71 a ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że przewidziane w tym przepisie odniesienie stosowania przepisów ustawy Ordynacja podatkowa nie ma zastosowania do umorzenia bądź rozłożenia na raty zobowiązań wynikających z ustalonej opłaty legalizacyjnej.
A. Z. wniósł o uchylenie postanowienia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r.
Skarżący wskazał, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Minister Rozwoju i Finansów stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2016 r. Pismem z dnia 16 grudnia 2016 r. skarżący wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powołując się na fakt przebywania w dniach 11-15 listopada 2016 r. w pracy poza granicami kraju, a także na samotne wychowywanie dziecka. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Minister Rozwoju i Finansów odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, powołując się na niezachowanie 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący podkreślił, że pomimo ustania przyczyny nieobecności nie miał możliwości złożenia wniosku w terminie, a okoliczność ta nie może pozostać bez wpływu na orzeczenie w niniejszej sprawie.
A. Z. podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem Wojewody [...], który decyzją z [...] października 2016 r. umorzył w całości postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego o umorzenie opłaty legalizacyjnej, z powołaniem na brak możliwości zastosowania art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa do należności przewidzianych w art. 49 ustawy Prawo budowlane. Skarżący wskazał, że wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o umorzenie opłaty legalizacyjnej, kierując się pouczeniem zawartym w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2016 r. ustalającym opłatę legalizacyjną i na skutek tego pouczenia nie zaskarżył postanowienia z dnia [...] czerwca 2016 r. A. Z. podkreślił, że został wprowadzony w błąd, tym samym nieświadomie doprowadził do uprawomocnienia się postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną. W takiej sytuacji stanowisko Wojewody [...] co do umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej jest błędne i dalece niesprawiedliwe dla skarżącego.
Skarżący podkreślił ponadto, że z przepisów art. 49c ustawy Prawo budowlane, art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa, art. 71 ust. 3 i art. 59g Prawa budowlanego wynika wprost, że miał podstawy do wystąpienia o umorzenie opłaty legalizacyjnej ustalonej postanowieniem z 14 czerwca 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r., którym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2016 r.
Podstawę wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślenia wymaga, że obowiązkiem organu właściwego do rozpatrzenia odwołania jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy odwołanie jest dopuszczalne, czy nie jest obarczone brakami formalnymi i czy zostało złożone w terminie. Zgodnie zaś z art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Zauważyć jednocześnie trzeba, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza", zawarte w art. 134 Kpa, oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności. Rozpoznanie odwołania pomimo złożenia go z uchybieniem terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), oznaczałoby bowiem weryfikację decyzji ostatecznej, korzystającej z ochrony trwałości w myśl art. 16 § 1 Kpa.
Z akt postępowania administracyjnego - ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. - wynika bezspornie, iż decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 31 października 2016 r. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem z dniem 14 listopada 2016 r. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nadał odwołanie w placówce pocztowej w dniu 16 listopada 2016 r.
Tym samym stwierdzić trzeba, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu określonego w art. 129 Kpa. Taka sytuacja obligowała zatem Ministra Rozwoju i Finansów do wydania w oparciu o art. 134 Kpa postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy, w razie ustalenia, że odwołanie złożone zostało po terminie, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 Kpa.
Zaskarżone postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. jest zatem prawidłowe, a zarzuty skargi okazały się niezasadne. Pozbawiony podstaw jest zarzut, że zaskarżone postanowienie narusza art. 58 Kpa poprzez błędną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podkreślenia wymaga, że postanowienie z dnia [...] grudnia 2016 r. wydane zostało w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący złożył już po wydaniu przez organ zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia z [...] grudnia 2016 r. i został on rozpoznany odrębnym postanowieniem organu (z dnia [...] grudnia 2016 r.).
Nie sposób też zarzucić Ministrowi Rozwoju i Finansów naruszenia art. 67a Ordynacji podatkowej czy też art. 49c ust. 1 w związku z art. 71 a ustawy Prawo budowlane, skoro Minister, wobec wniesienia przez skarżącego odwołania z uchybieniem terminu, nie miał możliwości merytorycznego kontrolowania decyzji Wojewody [...] z [...] października 2016 r.
Podkreślenia ponadto wymaga, że Sąd nie mógł dokonywać oceny zarzutów skargi dotyczących decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., gdyż zakres kontroli wyznaczony był zaskarżonym postanowieniem Ministra Rozwoju i Finansów i dotyczył wyłącznie kwestii uchybienia terminu.
Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło