VII SA/Wa 2453/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), sędzia WSA Izabela Ostrowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione skargę oddala Przedmiotem skargi A.D. jest postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...], oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, dotyczącej obowiązku poddania szczepieniom ochronnym małoletnią W.D., urodzoną [...] kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu ww. postanowienia Minister Zdrowia wskazał, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] Wojewoda [...] (zwany dalej Wojewodą lub organem egzekucyjnym) nałożył na A.D. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 420,00 zł (słownie: czterysta dwadzieścia złotych) z powodu uchylania się od poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z tytułem wykonawczym z dnia [...] lutego 2014 r., numer: [...], wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. i wezwał do jej uiszczenia w terminie do [...] września 2014 r. Jednocześnie Wojewoda w swoim postanowieniu wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym, również w terminie do [...] września 2014 r. Z zaskarżonego postanowienia wynika także, iż w przypadku niewykonania przez zobowiązaną obowiązku w wyznaczonym terminie, nakładane będą dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie. Dodatkowo ww. organ egzekucyjny obciążył A.D. opłatą w wysokości 42,00 zł (słownie: czterdzieści dwa złote) za czynności egzekucyjne. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu [...] lipca 2014 r. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. (data wpływu do Wojewody: [...] lipca 2014 r.), skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel obowiązku tj. PPIS w O. w swoim postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2014 r. zajmując stanowisko odnośnie zarzutów zgłoszonych przez skarżącą, uznał je za nieuzasadnione. Następnie, Wojewoda [...] swoim postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. oddalił wszystkie podniesione przez skarżącą zarzuty (data doręczenia postanowienia: [...] czerwca 2015 r.). Zażaleniem z dnia [...] lipca 2014 r. skarżąca zaskarżyła do Ministra Zdrowia za pośrednictwem Wojewody - ww. postanowienie Wojewody (zażalenie zostało wniesione w terminie). W skierowanym do Ministra Zdrowia zażaleniu A.D. podniosła, iż w sentencji zaskarżonego postanowienia cyt.: "(...) brak jest odniesienia jakiej decyzji dotyczą te zarzuty. Aktualnie podnoszę zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, która ma wpływ na toczące się postępowanie". I dalej, Minister Zdrowia mając na uwadze postanowienie Wojewody [...] w odniesieniu do zgłoszonych do niego przez skarżącą zarzutów, wskazał, iż uznał ww. akt administracyjny za zgodny z prawem. Rozwijając tę ocenę, organ II instancji podał, iż skarżąca w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. zarzuciła: 1) brak wymagalności obowiązku, 2) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 3) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wojewoda w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2015 r. po uzyskaniu stanowiska PPIS w O., oddalił ww. zarzuty A.D. Minister Zdrowia podał następnie, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 - 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 - 5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2 ww. ustawy, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie podstawę zarzutów zgłoszonych przez skarżącą stanowiły przepisy art. 33 § 1 pkt 2, 5 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (brak wymagalności, niewykonalność obowiązku, uciążliwość środka). Organ podkreślił przy tym, że zgodnie z treścią art. 34 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy, stanowisko wierzyciela wyrażone w ostatecznym postanowieniu jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. (II GSK 1490/10), stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 ustawy było wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Dodał, iż Sąd wskazał w ww. wyroku, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, Minister Zdrowia wskazał, że środek ten w postaci grzywny w wysokości 420, 00 zł (wynikający z ustawy) został ustalony zgodnie z zasadą celowości oraz zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Zastosowanie tego środka ma doprowadzić do realizacji obowiązku poprzez zagrożenie wyrządzenia zobowiązanej dolegliwości finansowej, co jest istotne w sprawie, gdyż nałożona na zobowiązaną grzywna nie stanowi jakiejkolwiek kary za niewykonanie obowiązku. Mając z kolei na uwadze wskazanie A.D. - zawarte w jej zażaleniu skierowanym do Ministra Zdrowia, iż Wojewoda poprzez niewskazanie w sentencji zaskarżonego postanowienia "decyzji", której dotyczą wniesione przez skarżącą do Wojewody zarzuty, dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, co miało wpływ na rozstrzygnięcie, organ II instancji stwierdził, iż w zaskarżonym postanowieniu brak jest błędów formalnych związanych z wymogami pisma procesowego. Celem wyjaśnienia, Minister Zdrowia wskazał, iż zaskarżone postanowienie Wojewody spełnia wymagania określone w art. 124 § 1 k.p.a., zgodnie z którym postawienie ma zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie (§ 2). Postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r. wbrew temu co wskazuje skarżąca w swoim zażaleniu, odnosi się wyraźnie do sprawy postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku poddania szczepieniom ochronnym małoletnią W.D. urodzoną w dniu [...] kwietnia 2013 r. oraz bezsprzecznie wskazuje na tytuł wykonawczy o numerze [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Organ dodał, iż zarzuty dotyczą czynności organów egzekucyjnych, zaś zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny odnosi się do badania zasadności nałożenia tego środka. W rozstrzygnięciu organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów wystarczy (oprócz wymogów dla postanowienia) powołanie się na wydany tytuł wykonawczy - który nie jest decyzją, ani postanowieniem, zaś w przypadku rozstrzygnięcia w przedmiocie zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny, organ odwoławczy powinien powołać się na zaskarżone postanowienie, gdyż tego właśnie rozstrzygnięcia postanowienie organu odwoławczego dotyczy. W skardze do Sądu na ww. postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżąca – A.D. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...]. Orzeczeniom tym zarzuciła naruszenie: -art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej – tytułu wykonawczego wystawionego przez PPIS w dniu [...] lutego 2014 r., oraz -art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 ww. ustawy, poprzez niewydanie postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, mimo że tytuł wykonawczy z dnia [...] lutego 2014 r. nie podlegał egzekucji administracyjnej. Skarżąca wskazała dalej na: -dotknięcie postanowienia wadą nieważności w postaci niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., -naruszenie art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieistnienie obowiązku w dniu wydania postanowienia, -naruszenie art 124 § 2 k.p.a. poprzez niewskazanie przez organ jakie fakty uznał za udowodnione, na jakich dowodach się oparł oraz jakie dowody odrzucił i dlaczego, oraz -naruszenie art. 77 § 1 Kodeksu - z uwagi na niezbadanie istotnego dla sprawy faktu, a także -naruszenie art. 10 § 1 i art. 80 Kodeksu z uwagi na niepowiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów, stanowisk. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za niezasadne, wskazując jednocześnie, że większość z nich odnosi się do całego toku postępowania egzekucyjnego, nie zaś ściśle do zaskarżonego postanowienia w sprawie zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd poddał ocenie legalność zaskarżonego w sprawie postanowienia Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 1a pkt 7 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej: upea), organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. W myśl art. 20 § 1 pkt 1 upea organem mającym ogólną właściwość do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązków niepieniężnych jest wojewoda. Egzekucji administracyjnej podlegają m. in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt 10 upea). W rozpatrywanej sprawie obowiązkiem tym jest wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947 ze zm.) obowiązek poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wymienionym w treści zaskarżonego postanowienia. Obowiązek ten został skonkretyzowany przepisami, wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 182, poz. 1086 ze zm.), w szczególności przepisem § 3 tego rozporządzenia. Jest on także konkretyzowany komunikatami Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie programu szczepień ochronnych na dany rok, wydawanymi na podstawie art. 17 ust. 11 ww. ustawy. Wierzycielem w opisanym postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 upea). Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 upea, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy jest m. in. dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa – organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. W rozpatrywanej sprawie podmiotem tym pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, co wynika z treści art. 2, art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.). Ten ostatni przepis ustanawia domniemanie kompetencji właściwego miejscowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego w tego rodzaju sprawach. Zasadnym jest także wskazać, że zobowiązanym w takim postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej jak też osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 upea). W rozpatrywanej sprawie podmiotem zobowiązanym są rodzice dziecka, co do których istnieje ustawowy obowiązek poddania go szczepieniom ochronnym, co wynika z treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W myśl tego przepisu w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r. poz. 159 i 742). W myśl art. 26 § 1 upea organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zasadniczo z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w wyniku wystawienia wobec skarżącej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. w dniu [...] lutego 2014 r. tytułu wykonawczego nr [...]. Tytuł ten wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej został przesłany do Wojewody [...], który, jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając zobowiązanej odpis tytułu wykonawczego oraz wydane w dniu [...] lipca 2014 r. postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zobowiązanej, na podstawie art. 33 § 1 upea przysługiwało uprawnienie do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, z którego to też -z zachowaniem terminu- skorzystała. Zważyć przy tym należy, iż zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2, stanowiska wierzyciela nie wymaga się (art. 34 § 1 upea). Postanowienie wierzyciela jest w postępowaniu egzekucyjnym zaskarżalne. Zgodnie z art. 34 § 2 upea, przysługuje bowiem na nie zażalenie. Środek ten w niniejszej sprawie nie został przez skarżącą wykorzystany, a to oznacza, że postanowienie wierzyciela zawierające stanowisko co do zgłoszonych przez nią (w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r.) zarzutów, stało się ostateczne (v. postanowienie PPIS w O. z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] oraz pismo wierzyciela z dnia [...] lutego 2015 r. informujące o braku wniesienia zażalenia na to pierwsze). Stosownie zatem do art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny w osobie Wojewody [...], po otrzymaniu ostatecznego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela mógł wydać postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, które następnie Minister Zdrowia jako organ II instancji utrzymał w mocy, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Zdaniem Sądu, wskazane orzeczenie Ministra Zdrowia odpowiada prawu. Organ ten, działając na skutek zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniesionych przez skarżącą zarzutów dotyczących prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego, ponownie zarzuty te poddał ocenie biorąc przy tym pod uwagę tryb uregulowany w ww. art. 34 upea. W konsekwencji organ ten wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Rozwijając tę ocenę warto dostrzec, iż zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym - zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 upea. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są więc sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Co równie istotne, zgodnie z omawianą regulacją zasadą jest, że postanowienie organu egzekucyjnego winno być poprzedzone ostatecznym postanowieniem wierzyciela, które w przypadkach wskazanych w art. 34 § 1 ma charakter wiążący dla organu egzekucyjnego. Minister Zdrowia orzekając w sprawie miał na uwadze powyższe. Dostrzegł, iż skarżąca w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. zgłosiła zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 (brak wymagalności obowiązku), pkt 5 (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym) oraz pkt 8 (zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego). Wierzyciel uznał wszystkie te zarzuty za nieuzasadnione, a wobec tego w zakresie zarzutu dotyczącego wymagalności i wykonalności obowiązku, stanowisko to było dla organu egzekucyjnego wiążące. Znalazło to też wyraz w kontrolowanym przez Sąd orzeczeniu Ministra Zdrowia. Organ ten odniósł się też do trzeciego z ww. zarzutów, a ocena w tej materii również nie stanowi o naruszeniu prawa. Uwzględnia ona charakter obowiązku podlegającego egzekucji, jak i zasadę zastosowania najmniej uciążliwego środka. Stąd też Sąd nie znalazł podstaw do wzruszenia ww. orzeczenia Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. Jednocześnie Sąd dostrzega, iż zarzuty skargi dotyczą nie tyle wskazanego orzeczenia Ministra Zdrowia i wyrażonej w nim oceny, co całego toku postępowania egzekucyjnego (na co słusznie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę). Niemniej odnosząc się do treści skargi Sąd stwierdza, że stanowisko skarżącej odnośnie naruszenia w sprawie art. 29 upea poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej, która zdaniem skarżącej była niedopuszczalna ze względu brak uprawnień Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz nieistnienie obowiązku, jest całkowicie chybione. Powtórzyć trzeba, że zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do jej zadań należy ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Tym samym przepis ten przyznaje organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej pozycję wierzyciela - uprawnionego do żądania wykonania obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (art. 1a pkt 13 upea). Zgodnie bowiem z art. 5 § 1 pkt 2 upea, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku. Nadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisu prawa, nie ma zatem podstawy prawnej do jego konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do: poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z kolei art. 17 ust. 1 tej ustawy stanowi, że osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi. W myśl art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia: m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Przepis ten stanowi podstawę obowiązywania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym ustalono zakres obowiązkowych szczepień ochronnych, ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach oraz w jakim okresie życia podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie. W dalszej kolejności podnieść należy, że w oparciu o art. 17 ust. 11 cyt. ustawy, Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. Taki sposób regulacji pozwala przyjąć, że obowiązek poddania szczepieniu ochronnemu istnieje i wynika bezpośrednio z mocy przepisów ustawowych, w szczególności z cyt. wyżej rozporządzenia. Natomiast w ogłaszanym na dany rok przez Głównego Inspektora Sanitarnego komunikacie o Programie Szczepień Ochronnych zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczepienia; nie można z niego więc wywieść dodatkowych norm, niż te wynikające z cyt. wyżej ustawy i rozporządzenia (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 1312/13; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1509/13, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 628/15). Nie ma zatem powodu, aby ustanowiony na podstawie powszechnie obowiązujących źródeł prawa obowiązek, nie mógł być wykonalny. Mając na uwadze argumenty skarżącej odwołujące się do wynikającego z konstytucyjnych wolności człowieka uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu w oparciu o art. 16 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta dodać należy, iż ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z tego uprawnienia. Wynikające z ww. ustawy uprawnienie pacjenta do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych albo odmowy takiej zgody, jest bowiem wyłączone w przypadkach, gdy przepisy odrębne stanowią inaczej (art. 15 tej ustawy) a zatem, między innymi, w odniesieniu do szczepień ochronnych obowiązkowych z mocy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Kontynuując rozważania i odnosząc się do wymagalności będącego przedmiotem niniejszego postępowania obowiązku wskazać należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, nie świadczy o powyższym brak aktualnego badania kwalifikacyjnego spowodowany niestawiennictwem rodzica z dzieckiem we wskazanym podmiocie leczniczym. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ww. ustawy). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Powyższych uregulowań nie można rozumieć inaczej niż, w ten sposób, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Nie można zatem skutecznie podnosić zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom, wskazując na brak badania kwalifikacyjnego wynikający wyłącznie z faktu niestawiennictwa w podmiocie leczniczym. Konieczność wykonania takiego badania bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia sprawia, iż odmowa wzięcia w nim udziału uniemożliwia wykonanie szczepienia. Jest zatem w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, któremu jak już wspomniano nie można przeciwdziałać wykorzystując art. 16 ustawy o prawach pacjenta. Odnośnie zarzutów wskazanych w punktach od 4 do 6 wniesionej skargi Sąd zauważa, iż zmierzają one do podważenia zasadności postanowienia o nałożeniu grzywny oraz prawidłowości postępowania prowadzącego do jego wydania. Zarzuty takie winny więc być podniesione w odrębnym postępowaniu, dotyczącym postanowienia organu egzekucyjnego o wymierzeniu grzywny. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu w ich przedmiocie wykraczałoby poza przedmiot niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.