VII SA/Wa 2454/14

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2014 r. po rozpoznaniu wniosku I. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi I. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014r., znak; [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: 1). przyznać I. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych (dwieście złotych) 2). w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 14 listopada 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy I. P. wniesiony i podpisany przez jej pełnomocnika S. P. We wniosku przedstawiono sytuację finansową, majątkową i rodzinną wnioskodawczyni. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a ) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawczyni gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem i synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 3.021,88 złotych miesięcznie, co w przeliczeniu na członka rodziny wynosi 1.007,29 złotych. Na kwotę tą składa się renta uzyskiwana przez wnioskodawczynię w wysokości 1.233,43 złotych miesięcznie (po zajęciu w wysokości ¼ części uzyskiwanego dochodu) i emerytura uzyskiwana przez małżonka wnioskodawczyni wysokości 1.788,45 złotych. Podano we wniosku, że wnioskodawczyni i jej małżonek są osobami starszymi, schorowanymi, niepełnosprawnymi wymagającymi opieki oraz wysokich kosztów leczenia. Syn wnioskodawczyni także jest osobą niepełnosprawną od wielu lat bezrobotną na utrzymaniu rodziców. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem oświadczyła, że nie posiadają przedmiotów wartościowych ani samochodu oraz innych dochodów niż wyżej wymienione. We wniosku wyszczególniono wydatki ponoszone przez wnioskodawczynię i jej małżonka w ostatnim okresie tj. opłatę za gaz w wysokości ok. 800 złotych, opłatę za prąd w wysokości 150,00 złotych, opłatę za wodę w wysokości 196,00 złotych, opłatę za wywóz śmieci w wysokości 36,00 złotych, ubezpieczenie 360,00 złotych (rocznie), internet w wysokości 19,00 złotych, opłatę za telefon 40,00 złotych. Nadto wnioskodawczyni wraz z małżonkiem ponoszą wydatki związane z zakupem wyżywienia, środków czystości, odzieży, lekarstw, dojazdów do lekarzy i szpitali, remontów i napraw, wymianą urządzeń, drzewa, węgla. Biorąc pod uwagę powyższe dane uznano, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku i zwolnienie wnioskodawczyni z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 (dwieście) złotych, który jest obecnie jedynym kosztem jakim wnioskodawczyni jest zobowiązana ponieść. Stwierdzono, że uzyskiwane dochody przy uwzględnieniu wydatków ponoszonych przez wnioskodawczynię i członków jej rodziny zwłaszcza na leczenie nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym ich utrzymaniu. Uznano, że konieczność uiszczenia wszystkich opłat w pełnej wysokości byłaby obciążeniem, które powodowałoby faktyczne zamknięcie drogi sądowej. Prawo do Sądu zostanie jednak zachowane, a prawa strony zostaną nie naruszone w sytuacji częściowego uwzględnienia wniosku wnioskodawczyni w niniejszej sprawie. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie. Należy podkreślić, że wnioskodawczyni uzyskuje z małżonkiem stały dochód miesięczny. Świadczy to o tym, że nie pozostaje w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Dochód miesięczny uzyskiwany przez wnioskodawcę i jej małżonka w wysokości 3.021,88 złotych miesięcznie stanowi stałe źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed sądem, skarżąca powinna mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winna zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawczyni mając z małżonkiem stały dochód miesięczny powinna partycypować w kosztach sądowych. W ocenie orzekającego pozostałe ewentualne koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania, są w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawczyni, która uzyskując z małżonkiem stały miesięczny dochód będzie w stanie ponieść je samodzielnie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie i rodziny utrzymaniu. Wskazać należy, iż wpis sądowy od skargi w wysokości 200,00 złotych od którego wnioskodawczyni została zwolniona jest największym z istniejących w niniejszej sprawie ciężarów finansowych postępowania. Natomiast pozostałe koszty sądowe będą zależne od przebiegu sprawy jednak nie będą wyższe niż kwota wpisu. Podkreślenia wymaga również to, że jeżeli koszty te pojawią się, będą rozłożone w czasie, stąd strona ma możliwość odpowiednio wcześnie się do nich przygotować. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.