VII SA/Wa 2459/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi [...] Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie zwrotu zażalenia skargę oddala. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r., znak [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie art. 138§1 pkt 2 w związku z art. 127§3 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), i art. 144 k.p.a. oraz art. 66 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dawniej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]) z dnia [...] czerwca 2012 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowienia z dnia [...] maja 2012r., ([...]), którym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie ww. Spółki z dnia [...] września 2011 r na postanowienie Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] sierpnia 2011r., w przedmiocie odrzucenia wniosku z dnia [...]września 2006r., o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzenia Związku Artystów Scen Polskich ( "ZASP") - uchylił własne postanowienie w całości i zwrócił zażalenie. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że skarżąca Spółka wniosła w trybie art. 145a k.p.a. skargę z dnia [...] września 2006 r. o wznowienie postępowań administracyjnych zakończonych orzeczeniami Komisji Prawa Autorskiego. Po złożeniu przez skarżącą Spółkę skargi z dnia [...] listopada 2007 r. na bezczynność Komisji - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2010 r., sygn. akt I SABAA/a 61/09, zobowiązał komisję do rozpoznania ww. wniosku o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Komisja Prawa Autorskiego odrzuciła wniosek skarżącej Spółki na podstawie art. 13§ 2 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1 oraz w zw. z art. 410 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 1101 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631 ze zm.). Postanowienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu [...] września 2011 r. Pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżąca Spółka wniósł za pośrednictwem Komisji Zażalenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podnosząc naruszenie przez Komisję art. 145a §2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie, art. 13§2 w związku z art. 199 §1 pkt 1 oraz w związku z art. 410 § 1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016) - tzw. ustawy nowelizującej, poprzez błędne zastosowanie. Skarżąca wskazała, że ustawa nowelizująca nie obejmuje swym zakresem ani procedury dotyczącej poprzedniego stanu prawnego, ani tym bardziej przepisów postępowania administracyjnego i w związku z tym istnieją podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji administracyjnej o zatwierdzeniu tabel przez Komisję Prawa Autorskiego na podstawie i w trybie przepisów k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zarzucił Ministrowi naruszenie przepisu art. 145a §2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie, art. 13 § 2 w związku z art. 199 §1 pkt 1 oraz w związku z art. 410 §1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej poprzez błędne zastosowanie, naruszenie art. 1101 ustawy o prawie autorskim (...)• W tych warunkach zapadło zaskarżone postanowienie. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że w sytuacji, gdy postanowienie wydał minister, zgodnie z przepisem art. 127§ 3 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., strona niezadowolona z rozstrzygnięcia ma prawo je kwestionować poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podstawę wydania postanowienia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami, organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym uchylając zaskarżone postanowienie w całości lub w części w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Organ wskazał, że postanowienie, objęte wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, zostało podpisane przez Sekretarza stanu P. Ż. w dniu [...] maja 2012 r. W dniu tym, w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, obecny był również Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zgodnie natomiast z Zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 stycznia 2012 r. (opubl. w Dzienniku Urzędowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 stycznia 2012 r. poz. 1). Sekretarz stanu P. Ż. jest uprawniony do zastępowania Ministra podczas jego nieobecności (2 pkt 1). Takie działanie doprowadziło do naruszenia przepisów prawa powodujące wydanie przez organ rozstrzygnięcia obarczonego wadą nieważności z tym, że w przypadku, gdy organ odwoławczy ustali, że decyzja organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 1 k.p.a., zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie stosując art. 138 k.p.a.( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 1981r.. sygn. akt I SA 472/81). Mając na uwadze powyższe Minister oparł swe rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i uchylił w całości zaskarżone postanowienie. Ponadto, Minister stwierdził, że zgodnie z art. 108 ust. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 października 2010r. od orzeczeń Komisji wydanych w sprawach o zatwierdzenie bądź odmowę zatwierdzenia tabel wynagrodzeń służyło odwołanie do ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Na podstawie art. 1 pkt 6 ww. ustawy nowelizującej art. 108 został uchylony. Zażalenie skarżącej Spółki zostało wniesione do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego już po wejściu w życie ustawy nowelizującej. Na skutek przepisów ustawy nowelizującej przepisy dotyczące działania Komisji Prawa Autorskiego zostały gruntownie zmodyfikowane (również w zakresie trybu procedowania Komisji oraz postępowania odwoławczego). W wyniku nowelizacji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przestał pełnić rolę organu właściwego do rozpatrywania odwołań od orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego. Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej nie uregulowały kwestii właściwości Ministra w zakresie odwołań od orzeczeń Komisji. W odniesieniu do spraw o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń ustawodawca ograniczył się do postanowienia, zgodnie z którym postępowania wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń oraz w sprawach o wskazanie organizacji właściwej w rozumieniu art. 107ustawy o prawie autorskim (...), i nie zakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, umarza się (art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej). W myśl obecnie obowiązujących przepisów jedynym organem kompetentnym do rozpoznawania wniosków, odwołań, a także zażaleń odnoszących się do orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego jest Sąd Okręgowy w Poznaniu (art. 1 1020 i art. 11021 ustawy o prawie autorskim (...) w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 lutego 2011 r. w sprawie wyznaczenia sądu okręgowego właściwego do rozpoznawania niektórych spraw z zakresu prawa autorskiego i praw pokrewnych, Dz. U. Nr 36, poz. 186). Minister stwierdził, że wniosek skarżącej Spółki o wznowienie postępowania powinna rozpoznać Komisja Prawa Autorskiego, jednak przedmiotem ustalenia w niniejszym postępowaniu jest to, kto winien rozpoznać środek zaskarżenia od orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego, nie zaś wniosek o wznowienie postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń. Zgodnie z art. 110 ze znaczkiem 14 ww. ustawy, podmiot nie zadowolony z orzeczenia Komisji w sprawie o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń może złożyć, w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu orzeczenia z uzasadnieniem, wniosek o zatwierdzenie albo odmowę zatwierdzenia tabeli wynagrodzeń, w całości albo w części, przez sąd. Kognicja Komisji Prawa Autorskiego, Sądu Okręgowego w Poznaniu, a przed nowelizacją Ministra została ustanowiona poprzez określenie rodzaju spraw, a nie postępowań. Poprzez pojęcie "sprawa" należy rozumieć pewną kwestię, problem do rozstrzygnięcia, przedmiot postępowania w znaczeniu materialnoprawnym. Natomiast poprzez pojęcie "postępowanie" należy natomiast rozumieć zespół reguł, zgodnie z którymi dana kwestia jest rozstrzygana. Sprawy o zatwierdzenie tabel będzie dotyczyć każde postępowanie mające związek z procesem zatwierdzenia tabel wynagrodzeń. Postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń cechują co prawda pewne elementy samodzielności w stosunku do postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, ale jednocześnie postępowania te pozostają w ścisłym związku zależności. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia jest bowiem powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Przedmiotem rozstrzyganej sprawy jest przedmiot sprawy uprzednio załatwionej. Nowe orzeczenie rozstrzygające o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. W istocie zatem postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania może prowadzić do orzekania w przedmiocie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń. Z powyższego wywieść należy kognicję Sądu Okręgowego w Poznaniu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji Prawa Autorskiego. Ocenie w tym postępowaniu podlegać bowiem może ostatecznie kwestia praw i obowiązków stron postępowania, a zatem kwestia materialno-prawna wyznaczająca przedmiot tego postępowania. Minister stwierdził, że podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd wyrażony między innymi przez Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 25 marca 2010 r. (sygn. akt II SA/Op 145/10), zgodnie z którym organy administracji publicznej "winny dokonać oceny i podjąć rozstrzygniecie w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji. Obowiązek ten dotyczy przy tym również sytuacji gdy, przepisy prawa ulegną zmianie w czasie miedzy wszczęciem postępowania, a rozpatrzeniem sprawy. W takim przypadku zachowując jej tożsamość organy winny przy orzekaniu uwzględnić nowy stan prawny, jeżeli z nowych przepisów nie wynika co innego."(podobnie także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt SA/Kr 541/09). Reasumując organ stwierdził, że skoro w myśl przepisów obowiązujących w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, jak również w chwili rozpoznawania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej Postanowieniem, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie ma kompetencji do rozpatrywania odwołań od jakichkolwiek orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego, a w przepisach przejściowych nie zastrzeżono utrzymania właściwości Ministra do jakichkolwiek spraw z tego zakresu, należy uznać, że zażalenie skarżącej Spółki zostało wniesione do niewłaściwego organu i należało je zwrócić. Ewentualne rozpoznanie przez Ministra takiego odwołania stanowiłoby w jego ocenie rażące naruszenie prawa. Organem kompetentnym do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd Okręgowy w Poznaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożył [...] Polska sp.z o.o. ( dawniej [...] sp.z o.o.). Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzuciła naruszenia art. 145 § 2 k.p.a. oraz art. 149 k.p.a., a także art. 170 p.p.s.a. poprzez nie zastosowanie, naruszenie art. 13 § 2 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1 oraz w zw. z art. 410 § 1 k.p.c. poprzez błędne zastosowanie, ponadto naruszenie przepisów, art. 3 ust 4 ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz art. 1 10 20 ustawy o prawie autorskim (...). Skarżąca Spółka podniosła zasadność jej wniosku o wznowienie postepowanai w świetle stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności art. 108 ust 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Stwierdziła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku rozpoznania sprawy w przedmiocie bezczynności Ministra, zobowiązali organ do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania . po sześciu latach komisja wniosek o wznowienie odrzuciła . Orzeczenie to jest błędne, wniosek o wznowienie postępowania wszczął to postępowania w dacie jego złożenia tj. [...] września 2006r., Organem właściwym zatem do rozpoznania wniosku jest Komisja praw Autorskich. Postępowanie nie dotyczy zatwierdzenia tabel , a zostało wniesione w przedmiocie wznowienia postępowania . Sąd cywilny nie jest władny rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania, bo ten należy do organów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni akceptuje prawną argumentacje, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do stanowiska skarżącej Spółki Sąd stwierdza, że postanowienie Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. stanowiło rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, tymczasem zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczyło właściwości organu do rozpoznania zażalenia, na postanowienie Komisji. Zarzuty skarżącej Spółki są formułowane w taki sposób, że zdają się świadczy o braku rozróżnienie tych dwu trybów rozpoznania sprawy przez organy administracji. Zarzuty skarżącej Spółki są nietrafne i w nie uzasadniony sposób w okolicznościach sprawy dotyczą kwestii merytorycznego rozpoznania sprawy o wznowienie postępowania w przedmiocie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Minister, wydając zaskarżone postanowienie nie mógł naruszyć przepisu art. 145a §2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie, gdyż przepisy te w ogóle nie mogły mieć zastosowania w sprawie, skoro jej przedmiotem była ocena właściwości Ministra do rozpoznania zażalenia. Podkreślmy jeszcze raz - Minister nie rozstrzygał kwestii wznowienia postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, lecz jedynie kwestię właściwego organu do rozpoznania środka zaskarżenia złożonego od postanowienia Komisji Prawa Autorskiego. Dodatkowo, Sąd stwierdza, że orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2010 r., na które powołuje skarżąca Spółka, nie dotyczyło Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, lecz Komisji. Sąd zobowiązał Komisję do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2006 r. o wznowienie postępowania w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Przedmiotem postępowania przed Sądem była wyłącznie kwestia bezczynności Komisji w rozpoznaniu wniosku skarżącej Spółki. Sąd nie oceniał zatem sprawy merytorycznie. Wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji nie wskazywał, jakiego rodzaju rozstrzygnięcie winno zostać wydane w sprawie, ani nie udzielał wskazówek co do merytorycznego rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 13 § 2 w związku z art. 199 § 1 pkt 1 i art. 410 § 1 k.p.c., który zresztą poza jego zgłoszeniem nie został uzasadniony przez skarżącą Spółkę. Oczywiste jest, że Minister nie dopuścił się naruszenia przywoływanych wyżej przepisów gdyż jako organ administracji nie jest uprawniony do ich stosowania i przepisów tych w niniejszej sprawie nie stosował. Podobnie zgłoszony zarzut naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej, nie został przez Skarżącą Spółkę uzasadniony. Sąd stwierdza, że Minister nie dopuścił się naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej, gdyż przepis ten nie był w niniejszej sprawie stosowany. Przepis nie dotyczy kwestii, które są przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie tj. kompetencji organu do rozpoznania zażalenia. Wreszcie, wbrew zarzutom skarżącej Spółki, nie doszło również przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia do naruszenia art. 1 1020 ustawy o prawie autorskim (...).gdyż bezsprzecznie, w okolicznościach niniejszej sprawy, jak prawidłowo to wywiódł organ, właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd Okręgowy w Poznaniu. Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu odpowiada dyspozycji przepisu art. 19 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość organu musi wynikać z wyraźnego umocowania, właściwości organu nie można domniemywać. Przepis z art. 66 § 3 k.p.a. stanowi zaś, że kiedy podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270).