VII SA/Wa 2459/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-17

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), jeśli nie uzupełnił wniosku zgodnie z wezwaniem sądu?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z wezwaniem sądu, mimo że na nim spoczywał ciężar wykazania tych okoliczności. Brak uzupełnienia wniosku uniemożliwia rzetelną analizę zdolności płatniczych.
Stan faktyczny
M. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z zasiłku rehabilitacyjnego i ponosi wysokie koszty leczenia. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o szereg szczegółowych informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, dochodów i wydatków, a także do przedłożenia dokumentów. Wnioskodawca nie wykonał wezwania w zakreślonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2017r. po rozpoznaniu wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2016r., znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii A, B, C, T postanawia: odmówić M. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy M. Z. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podał, że jest po rozwodzie. Utrzymuje się z zasiłku rehabilitacyjnego w wysokości 3,980 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że obecnie nie jest w pełni sprawną osobą. Jest w okresie rehabilitacji, gdyż jego stan zdrowia wymaga intensywnych zajęć. Jest również w trakcie wielu skomplikowanych operacji poprawiających funkcje ruchowe i czuciowe. Podkreślił, że wszystkie te działania wykonywane są prywatnie i przez własne finansowanie. Całkowite koszty są przewidywane na kilkaset tysięcy złotych. Do ponoszonych wydatków wnioskodawca zaliczył: alimenty 1000 złotych, koszty rehabilitacji ok. 5000 złotych miesięczne, koszty operacji stymulatorów- ok. 55.000 złotych, koszt zastrzyków macierzystych -18.000 złotych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku wezwaniem z dnia 20 marca 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 17 marca 2017r. wezwano wnioskodawcę reprezentowanego przez pełnomocnika do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/lokalu/ domu ( gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (miesięczne, roczne) (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - czy prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak należało wskazać jakiego rodzaju i czy z tego tytułu uzyskuje dochody, jeśli tak należało je podać z trzech ostatnich miesięcy, - czy samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby jeśli tak, należało wskazać ile osób, - wyszczególnienia jakie ponosi miesięczne koszty związane z własnym utrzymaniem tj. wskazania wysokości wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją, wydatków na ( zakup żywności, odzieży, środków chemicznych itp.) lub inne które ponosi, - jakie koszty przewidywane są z leczeniem wnioskodawcy i z jakich środków zamierza pokryć koszty leczenia, - czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość, - z czego lub przy czyjej pomocy zamierza pokryć koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, oraz do nadesłania: - zaświadczenia o przyznaniu zasiłku rehabilitacyjnego, - kopii dokumentu PIT rozliczającego podatek dochodowy za rok 2016r. - wyciągów wnioskodawcy ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych z trzech ostatnich miesięcy. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonał powyższego wezwania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). Pismem z dnia 20 marca 2017r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o dodatkowe informacje i nadesłanie wskazanych w nim dokumentów. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca z powyższego obowiązku nie wywiązał się i nie nadesłał do Sądu żadnych wyjaśnień ani dokumentów. Wnioskodawca nie podał, gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie), czy ponosi koszty związane z ich utrzymaniem, jeśli tak wskazać jakie i w jakiej wysokości. Nie wyjaśnił czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu. Wnioskodawca nie wyjaśnił również czy prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak jakiego rodzaju, czy zatrudnia do pracy jakiej osoby, jeśli tak to ile i czy z tego tytułu uzyskuje dochody, jeśli tak należało je podać z trzech ostatnich miesięcy. Ponadto nie wyszczególnił jakie ponosi miesięczne koszty związane z własnym utrzymaniem tj. wskazania wysokości wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją, wydatków na (zakup żywności, odzieży, środków chemicznych itp.) lub inne które ponosi. Nie podał również jakie koszty są przewidywane z jego leczeniem i z jakich środków zamierza pokryć koszty leczenia. Nie oświadczył także czy posiada oszczędności pieniężne. Poza tym wnioskodawca nie nadesłał dokumentów wskazanych w wezwaniu. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W ocenie orzekającego dane o które został wezwany wnioskodawca były niezbędne do rozpoznania złożonego wniosku. Wskazać należy, iż z bazy CEIDG wynika, że wnioskodawca prowadzi od 1992r. działalność gospodarczą, którą wznowił w 2015r. i ma status aktywny. Wnioskodawca nie udzielając odpowiedzi na ww. wezwanie nie wyjaśnił w pełni swojej sytuacji finansowej. Podane natomiast przez wnioskodawcę w formularzu dane nie pozwalają jednoznacznie i bez wątpliwości ocenić jego rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Tymczasem jak już wskazano wyżej, to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. Uchylenie się wnioskodawcy od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 stycznia 2013r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z dnia 19 grudnia 2012r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z dnia 4 lipca 2013r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło