VII SA/Wa 246/07
WyrokWSA w Warszawie2007-03-26
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji nakazującej wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest prawidłowa, jeśli nałożone obowiązki polegają na złożeniu dokumentów, a nie na wykonaniu konkretnych czynności?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji organu I instancji, została uchylona. Sąd uznał, że nałożenie obowiązku przedstawienia dokumentów (np. ekspertyzy technicznej, inwentaryzacji geodezyjnej) nie jest nałożeniem obowiązku wykonania czynności w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego powinny były nałożyć taki obowiązek w formie postanowienia na podstawie art. 81c Prawa budowlanego, a nie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja organu I instancji nakazywała wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych (montaż stacji bazowej) do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca spółka kwestionowała prawidłowość zastosowania przepisów Prawa budowlanego, wskazując na brak ustaleń co do zakresu prac i podstaw do zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzje organów obu instancji, powołując się na naruszenie art. 153 PPSA w związku z wcześniejszym wyrokiem NSA. NSA uchylił ten wyrok, wskazując na nieprawidłowe zastosowanie art. 153 PPSA oraz brak oceny prawnej decyzji organu I instancji przez NSA w poprzednim postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej P. [...] Sp. z o. o. kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2007 r. sprawy ze skargi P. [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej P. [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa,
po rozpatrzeniu odwołania P [...] Sp. z o.o. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r., stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w Powiecie [...] z dna [...] listopada 1999 r., nakazującej wykonanie
w terminie do 31 stycznia 1999 r. określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonanych robót, polegających na montażu stacji bazowej firmy [...]
na istniejącej wieży kratowej, zlokalizowanej na nieruchomości przy ul. [...], do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie – utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję.
W oceni organu odwoławczego inwestor rozpoczął roboty budowlane, które należało zakwalifikować, wbrew twierdzeniom Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie jako montaż lecz jako budowę obiektu budowlanego na istniejącej wieży kratowej. Zdaniem organu na skutek wykonanych robót budowlanych polegających na wzmocnieniu istniejącej wieży kratowej i zamontowaniu na niej anten nadawczo-odbiorczych, ustawienia na żelbetonowym fundamencie kontenera (szafy technicznej) stacji bazowej, wykonaniu instalacji zasilającej, powstała budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową w rozumieniu art. 3 pkt 1b Prawa budowlanego.
W powyższych okolicznościach organ II instancji rozstrzygniecie o stwierdzeniu nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 1999 r. wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, należało uznać za prawidłowe. Nałożenie bowiem w przedmiotowej decyzji obowiązku wykonania czynności na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi rażące naruszenie tego przepisu.
Skargę na powyższą decyzję wniosła P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia
[...] października 2004 r.
Zdaniem skarżącej organy obu instancji nie ustaliły zakresu prac związanych
z wykonywaniem przedmiotowej stacji telefonii komórkowej i nie rozważyły czy
w sprawie zaistniały podstawy do zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego.
Jednocześnie skarga podnosi, iż Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w [...], rozpatrując skargę na decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej, w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] grudnia 2003 r. (sygn. akt [...]) nie dostrzegł, aby decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Zdaniem Sądu decyzje te zapadły z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). sąd wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek zamiejscowy w [...] w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] .12.2003 r. wyraził ocenę, że tryb przewidziany art. 51 i 55 Prawa budowlanego jest właściwy dla przedmiotowej decyzji. Zatem stanowisko to w myśl art. 153 p.p.s.a. jest wiążące dla organów i Sądu
i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku rozpoznawanej sprawy. Naruszenie powyższego przepisu uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożyła Spółka "[...]" SA
w [...] i na skutek jej uwzględnienia Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem
z dnia 25 stycznia 2007 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż skoro wyrok NSA OZ w [...] w sprawie [...] zapadł w dniu [...].12.2003 r.,
to nie może w sprawie mieć zastosowania art. 153 p.p.s.a., bowiem ustawa ta weszła
w życie 1 stycznia 2004 r.
Za uzasadniony uznał także Naczelny Sąd Administracyjny zarzut, iż we wskazanym wyroku NSA z dnia [...].0.12004 r. nie dokonano ani wykładni ani żadnej oceny prawnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]
z dnia [...].11.1999 r. nakładającej na inwestora obowiązki celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Przedmiotem badania legalności przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w [...] była wyłącznie decyzja Wojewody [...]
i decyzja ją poprzedzająca dotycząca pozwolenia na użytkowanie inwestycji stacji bazowej telefonii komórkowej firmy [...] Sp. z o.o.
Wojewódzki Sąd Administracyjny przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej podniesionych, które jednak Sąd bada w toku rozpoznawania sprawy z urzędu.
Decyzja, która podlegała kontroli w trybie postępowania nadzorczego wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...]
w dniu [...] listopada 1999 r., wskazują za podstawę art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożyła na inwestora wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem
i uzyskania pozwolenia na użytkowanie:
- złożenie oświadczenia kierownika budowy o wykonaniu robót budowlanych zgodnie z załączonym do wniosku nie zatwierdzonym projektem budowlanym,. Przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami;
- złożenie ekspertyzy technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę specjalności konstrukcyjnej dot. stanu technicznego wieży kratowej z uwzględnieniem zainstalowanych na niej wszystkich obiektów i elementów oraz jej zdatności
do użytkowania,
- złożenie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wykonanych przyłączy;
- oświadczenie inwestora o braku sprzeciwu ze strony organów wymienionych
w art. 56 Prawa budowlanego, w tym pisemne stanowisko Inspekcji Ochrony Środowiska co do możliwości użytkowania dwóch istniejących stacji bazowych (firm [...] i [...]).
W obszernym orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został jednolity pogląd, iż nałożenie obowiązku przedstawienia określonych dokumentów nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Bowiem tego typu dokumenty, jak inwentaryzacja geodezyjna czy ekspertyza techniczna są odzwierciedleniem istniejącego stanu faktycznego niezgodnego z prawem i samo ich przedłożenie organowi nie może doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Organy nadzoru budowlanego miały prawo nałożyć na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, jednak winny to uczynić w formie postanowienia, a nie decyzji i na podstawie art. 81c, a nie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nakładając na inwestora obowiązek dostarczenia wskazanych dokumentów w drodze decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego pozbawił się możliwości nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, bowiem nie ma prawnej możliwości ponownego rozstrzygania w oparciu o ten przepis (vide wyrok NSA z dnia 16.01.2001 r., sygn. akt
I SA/Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa 1556/00; wyrok WSA
w Warszawie z dnia 19.11.2004 r., sygn. akt 7/IV SA 2017/03, wyrok WSA
w Warszawie z dnia 17.11.2004 r., sygn. akt 7/IV SA 2010/03, wyrok WSA
w Warszawie z dnia 17.11.2004 r., sygn. akt 7/IV SA 3506/03, wyrok NSA z dnia 28.06.2005 r., sygn. akt OSK 1780/04, Lex nr 179100).
Należy również zwrócić uwagę na wadliwość sformułowania decyzji z dnia
[...] listopada 1999 r., bowiem organ nałożył obowiązek przedstawienia określonych dokumentów między innymi "w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie", podczas gdy w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji mowa jest jedynie o celu jakim jest "doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie pozwolenia na wznowieni robót". Tak więc organ nadzoru budowanego przekroczył normę prawa materialnego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia wskazując, iż złożenie określonych dokumentów skutkować będzie udzieleniem pozwolenia na użytkowanie.
Te wszystkie względy, mając na uwadze rodzaj i charakter naruszeń oraz ich społeczno-gospodarczy skutek będą przedmiotem ponownej analizy organów nadzoru budowlanego w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 1999 r.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż zaskarżona decyzja zapadła
z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i art. 107 § 3 kpa, co skutkuje jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło