VII SA/Wa 2461/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. I. K. E. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu zażalenia skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r., znak [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w związku z art. 127§3 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), i art. 144 k.p.a. oraz art. 66 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez P. I. K. E. z siedzibą w [...] z dnia [...] maja 2012 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowienia z dnia[...] czerwca 2012r., ([...]), którym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie z dnia [...] września 2011 r. na postanowienie Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] sierpnia 2011r., w przedmiocie odrzucenia wniosku z dnia [...] września 2006r., o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzenia Związku Artystów Scen Polskich (zwanego dalej "ZASP") - uchylił własne postanowienie w całości i zwrócił zażalenie. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że skarżąca wniosła w trybie art. 145a k.p.a. skargę z dnia [...] września 2006 r. o wznowienie postępowań administracyjnych zakończonych orzeczeniami Komisji Prawa Autorskiego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Komisja Prawa Autorskiego odrzuciła wniosek skarżącej na podstawie art. 13§ 2 w zw. z art. 199 § 1 pkt 1 oraz w zw. z art. 410 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 1101 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631 ze zm.). Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 19 września 2011r. Pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżąca wniosła za pośrednictwem Komisji zażalenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podnosząc naruszenie przez Komisję art. 145a §2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie art. 13 § 2 w związku z art. 199 §1 pkt 1 oraz w związku z art. 410 §1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016) - tzw. ustawy nowelizującej, poprzez błędne zastosowanie. Skarżąca wskazała, że ustawa nowelizująca nie obejmuje swym zakresem, ani procedury dotyczącej poprzedniego stanu prawnego, ani tym bardziej przepisów postępowania administracyjnego i w związku z tym istnieją podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji administracyjnej o zatwierdzeniu tabel ZASP przez Komisję Prawa Autorskiego na podstawie i w trybie przepisów k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił zażalenie. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zarzuciła Ministrowi naruszenie przy wydawaniu postanowienia przepisu art. 145a § 2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie, art. 13 § 2 w związku z art. 199 §1 pkt 1 oraz w związku z art. 410 §1 k.p.c. i art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej poprzez błędne zastosowanie, naruszenie art. 1101 ustawy o prawie autorskim (...). Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że rozpoznając sprawę ponownie miał na uwadze przepis art. 138 § 1 k.p.a. zawierający katalog rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym, ponadto art. 127 § 3 k.p.a., zgodnie z którym od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zgodnie z art. 44 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Ponadto, w sytuacji, gdy postanowienie wydał minister, zgodnie z przepisem art. 127§ 3 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., strona niezadowolona z rozstrzygnięcia ma prawo je kwestionować poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że podstawę wydania postanowienia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami, organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym uchylając zaskarżone postanowienie w całości lub w części, w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Badając ponownie sprawę stwierdził, że postanowienie, objęte wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, zostało podpisane przez Sekretarza stanu P. Ż. w dniu [...] maja 2012 r. W dniu tym, w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, obecny był również Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zgodnie natomiast z Zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 stycznia 2012 r. (opubl. w Dzienniku Urzędowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 stycznia 2012 r. poz. 1). Sekretarz stanu P. Ż. jest uprawniony do zastępowania ministra podczas jego nieobecności ( 2 pkt 1). Takie działanie doprowadziło do naruszenia przepisów prawa powodujące wydanie przez organ rozstrzygnięcia obarczonego wadą nieważności z tym, że w przypadku, gdy organ odwoławczy ustali, że decyzja organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156§1 k.p.a., zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie stosując art. 138 k.p.a.(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 1981 r. sygn. akt I SA 472/81). Mając na uwadze powyższe Minister oparł swe rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i uchylił w całości zaskarżone postanowienie. Ponadto, Minister stwierdził, że zgodnie z art. 108 ust. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 października 2010r. od orzeczeń Komisji wydanych w sprawach o zatwierdzenie bądź odmowę zatwierdzenia tabel wynagrodzeń służyło odwołanie do ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Na podstawie art. 1 pkt 6 ww. ustawy nowelizującej art. 108 został uchylony. Zażalenie skarżącej Spółki zostało wniesione do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego już po wejściu w życie ustawy nowelizującej. Na skutek przepisów ustawy nowelizującej przepisy dotyczące działania Komisji Prawa Autorskiego zostały gruntownie zmodyfikowane (również w zakresie trybu procedowania Komisji oraz postępowania odwoławczego). W wyniku nowelizacji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przestał pełnić rolę organu właściwego do rozpatrywania odwołań od orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego. Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej nie uregulowały kwestii właściwości Ministra w zakresie odwołań od orzeczeń Komisji. W odniesieniu do spraw o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń ustawodawca ograniczył się do postanowienia, zgodnie z którym postępowania wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń oraz w sprawach o wskazanie organizacji właściwej w rozumieniu art. 107 ustawy o prawie autorskim (...), i nie zakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, umarza się (art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej). W myśl obecnie obowiązujących przepisów jedynym organem kompetentnym do rozpoznawania wniosków, odwołań, a także zażaleń odnoszących się do orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego jest Sąd Okręgowy w Poznaniu (art. 11020 i art. 11021 ustawy o prawie autorskim (...) w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 lutego 2011 r. w sprawie wyznaczenia sądu okręgowego właściwego do rozpoznawania niektórych spraw z zakresu prawa autorskiego i praw pokrewnych, Dz. U. Nr 36, poz. 186). Minister stwierdził, że wniosek skarżącej o wznowienie postępowania powinna rozpoznać Komisja Prawa Autorskiego, jednak przedmiotem ustalenia w niniejszym postępowaniu jest to, kto winien rozpoznać środek zaskarżenia od orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego, nie zaś wniosek o wznowienie postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń. Zgodnie z art. 110 ze znaczkiem 14 ww. ustawy, podmiot niezadowolony z orzeczenia Komisji w sprawie o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń może złożyć, w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu orzeczenia z uzasadnieniem, wniosek o zatwierdzenie albo odmowę zatwierdzenia tabeli wynagrodzeń, w całości albo w części, przez sąd. Kognicja Komisji Prawa Autorskiego, Sądu Okręgowego w Poznaniu, a przed nowelizacją Ministra została ustanowiona poprzez określenie rodzaju spraw, a niepostępowań. Poprzez pojęcie "sprawa" należy rozumieć pewną kwestię, problem do rozstrzygnięcia, przedmiot postępowania w znaczeniu materialnoprawnym. Natomiast poprzez pojęcie "postępowanie" należy natomiast rozumieć zespół reguł, zgodnie z którymi dana kwestia jest rozstrzygana. Sprawy o zatwierdzenie tabel będzie dotyczyć każde postępowanie mające związek z procesem zatwierdzenia tabel wynagrodzeń. Postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń cechują co prawda pewne elementy samodzielności w stosunku do postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, ale jednocześnie postępowania te pozostają w ścisłym związku zależności. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia jest bowiem powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Przedmiotem rozstrzyganej sprawy jest przedmiot sprawy uprzednio załatwionej. Nowe orzeczenie rozstrzygające o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. W istocie zatem postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania może prowadzić do orzekania w przedmiocie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń. Z powyższego wywieść należy kognicję Sądu Okręgowego w Poznaniu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji Prawa Autorskiego. Ocenie w tym postępowaniu podlegać bowiem może ostatecznie kwestia praw i obowiązków stron postępowania, a zatem kwestia materialno-prawna wyznaczająca przedmiot tego postępowania. Minister stwierdził, że podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd wyrażony między innymi przez Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 25 marca 2010 r. (sygn. akt II SA/Op 145/10), zgodnie z którym organy administracji publicznej "winny dokonać oceny i podjąć rozstrzygniecie w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji. Obowiązek ten dotyczy przy tym również sytuacji, gdy przepisy prawa ulegną zmianie w czasie miedzy wszczęciem postępowania, a rozpatrzeniem sprawy. W takim przypadku zachowując jej tożsamość organy winny przy orzekaniu uwzględnić nowy stan prawny, jeżeli z nowych przepisów nie wynika co innego."(podobnie także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt SA/Kr 541/09). Reasumując organ stwierdził, że skoro w myśl przepisów obowiązujących w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, jak również w chwili rozpoznawania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie ma kompetencji do rozpatrywania odwołań od jakichkolwiek orzeczeń Komisji Prawa Autorskiego, a w przepisach przejściowych nie zastrzeżono utrzymania właściwości Ministra do jakichkolwiek spraw z tego zakresu, należy uznać, że zażalenie skarżącej zostało wniesione do niewłaściwego organu i należało je zwrócić. Ewentualne rozpoznanie przez Ministra takiego odwołania stanowiłoby w jego ocenie rażące naruszenie prawa. Organem kompetentnym do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd Okręgowy w Poznaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożyła P. I. K. E. z siedzibą w [...] Wniosła o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia oraz orzeczenia Komisji. Zarzuciła naruszenia art. 3 ust 4 oraz art. 110 20 ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, art. 145 a , art. 66 § 3 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni akceptuje prawną argumentację, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do stanowiska skarżącej Sąd stwierdza, że postanowienie Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. stanowiło rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, tymczasem zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczyło właściwości organu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji. Zarzuty skarżącej Spółki są formułowane w taki sposób, że zdają się świadczyć o braku rozróżnienia tych dwu trybów rozpoznania sprawy przez organy administracji. Zarzuty skarżącej są nietrafne i w nieuzasadniony sposób w okolicznościach sprawy dotyczą kwestii merytorycznego rozpoznania sprawy o wznowienie postępowania w przedmiocie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Minister, wydając zaskarżone postanowienie nie mógł naruszyć przepisu art. 145a § 2 k.p.a., art. 149 k.p.a. i art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przepisy te w ogóle nie mogły mieć zastosowania w sprawie, skoro jej przedmiotem była ocena właściwości Ministra do rozpoznania zażalenia. Podkreślmy jeszcze raz - Minister nie rozstrzygał kwestii wznowienia postępowania o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, lecz jedynie kwestię właściwego organu do rozpoznania środka zaskarżenia złożonego od postanowienia Komisji Prawa Autorskiego. W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej. Minister nie dopuścił się naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej, gdyż przepis ten nie był w niniejszej sprawie stosowany. Przepis nie dotyczy kwestii, które są przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie tj. kompetencji organu do rozpoznania zażalenia. Wreszcie, wbrew zarzutom skarżącej, nie doszło również przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia do naruszenia art. 11020 ustawy o prawie autorskim (...), gdyż bezsprzecznie, w okolicznościach niniejszej sprawy, jak prawidłowo to wywiódł organ, właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie Komisji jest Sąd Okręgowy w Poznaniu. Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu odpowiada dyspozycji przepisu art. 19 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość organu musi wynikać z wyraźnego umocowania, właściwości organu nie można domniemywać. Przepis z art. 66 § 3 k.p.a. stanowi zaś, że kiedy podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. 2012r., poz. 270).