VII SA/Wa 2470/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji skargę oddala Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania R. B. od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011r., znak; [...]- odmawiającej uchylenia własnej decyzji z dnia [...] maja 2006r., znak: [...], uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] kwietnia 2006r., znak: [...] -nakładającą na A. K. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego w L. przy ul. [...] - i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji - utrzymał w mocy ww. decyzję. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Pismem z dnia 22 lutego 2010r. R.B. wniósł o uchylenie na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. opisanej wyżej, ostatecznej decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006r., znak: [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011r., znak: [...], [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2006r., znak: [...]. Następnie zapadła zaskarżona decyzja Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że zgodnie z doktryną prawa administracyjnego, do zastosowania instytucji prawa wskazanej w art. 154 §1 k.p.a., muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: istniejąca w obrocie prawnym ostateczna decyzja, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, oraz za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słusznego interesu stron. W rozpatrywanej sprawie nie jest możliwa zmiana wzmiankowanej decyzji w trybie art. 154 §1 k.p.a., ze względu na jej kasacyjny charakter, nie rozstrzygający o istocie sprawy (organ powołał się na poglądy komentatorów A.Wróbel: Komentarz do art. 154 k.p.a. w : M. Jaśkowska, A.Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego, wydanie 5). W ocenie organu, w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała również druga z przesłanek procesowych umożliwiających zastosowanie instytucji opisanej w art. 154 §1 Kpa, tj. nie można stwierdzić, aby za uchyleniem ostatecznej decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006r. przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Podał, iż w interesie społecznym jest, aby wadliwe decyzje administracyjne były eliminowane z obrotu prawnego, a rozstrzygnięcia kończące sprawy merytorycznie zachowywały standardy ustalone w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Nie można zatem uznać, by interes społeczny opowiadał się za pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji, której wadliwość stwierdzono w toku postępowania odwoławczego. Ponadto organ wskazał, że w sprawach, w których - tak jak w niniejszej - z żądaniem wszczęcia postępowania występują strony o sprzecznych interesach lub gdy do udziału w postępowaniu wszczętym na wniosek jednej ze stron wezwano inne strony mające sprzeczne interesy, nie będzie podstawy do zastosowania przepisu art. 154 k.p.a., bo przynajmniej jedna ze stron może wywodzić swe prawo z decyzji ostatecznej. Interes społeczny nie oznacza interesu partykularnego w sytuacji, gdy jest kilka stron postępowania, słuszny interes winien zatem dotyczyć wszystkich stron postępowania (tu organ powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 1999r. sygn. akt I SA 1644/98 oraz z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 442/4, Lex nr 217369). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. B., dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i 2, art. 80, art. 89 § 2 k.p.a. Stwierdził, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wziął pod uwagę wszystkich zaniedbań i naruszeń prawa popełnionych w całym postępowaniu. Budynek należy do wspólnoty, a nigdy nie skierowano do niej zawiadomienia bądź decyzji. Organy nie uwzględniły jako strony B. K., natomiast potraktowały jako stronę J. P., mimo to, że od 2006 r. nie należała do wspólnoty. Ponadto inwestor nie dostarczył wymaganych dokumentów, po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu, zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiada przepisom prawa. Podstawę prawną kwestionowanej decyzji stanowił art. 154 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem – w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym – nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ponadto, dla zastosowania ww. trybu musi być spełniony jeszcze jeden warunek - zaskarżona decyzja powinna być ostateczna, przy czym na jej mocy żadna ze stron nie nabyła prawa. Decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jest decyzja odmowna dla wszystkich stron, decyzja cofająca w całości przyznanie wcześniej uprawnienie lub stwierdzająca wygaśnięcie tego uprawnienia, decyzja nakładająca obowiązek w najwyższym dopuszczalnym zakresie. W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego dotyczył decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a więc decyzji uchylającej rozstrzygniecie organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Sąd podziela stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji - w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie jest możliwa zmiana decyzji mającej charakter kasacyjny. Decyzja taka nie rozstrzyga bowiem o istocie sprawy i nie podlega zmianie bądź uchyleniu na podstawie art. 154 k.p.a. Ponadto, nie została spełniona także druga z przesłanek, o których mowa w art. 154 k.p.a., tj. przesłanka dotycząca interesu społecznego lub słusznego interesu stron. W trybie art. 154 k.p.a. nie może podlegać zmianie decyzja, która została wydana w okolicznościach sprzecznych interesów stron. W sytuacji, gdy jest kilka stron postępowania, słuszny interes powinien dotyczyć wszystkich stron postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 442/4, Lex nr 217369). W świetle powyższej argumentacji Sąd stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy, prawidłowo organ odmówił uchylenia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania, czyli decyzji kasacyjnej, nie rozstrzygającej o istocie sprawy, a także dotyczącej sprzecznych interesów stron. W odniesieniu do zarzutów zawartych w skardze stwierdzić należy, że dyspozycja przepisu art. 154 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną niejako w "kolejnej instancji" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 411/10, Lex nr 952031). Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w tym przepisie. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).