VII SA/Wa 2472/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Bożena Więch -Baranowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w odległości mniejszej niż trzy metry od granicy z działką sąsiednią na terenie posesji położonej w miejscowości [...] gm. [...], przy ul. [...], na działkach o nr ewid. [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że na wniosek B. S. działającej w imieniu małoletniego syna J. K. właściciela nieruchomości o nr ew. [...] zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2006 r. stwierdzono, że na sąsiedniej nieruchomości złożonej z działek [...] wybudowano budynek mieszkalny oddalony od granicy 1,7 m. Inwestor i właściciel nieruchomości T. J. przedstawiła decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 1992 r, Wójta Gminy [...] o pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku i decyzję z [...] września 1993 r. Wójta Gminy [...] o pozwoleniu na użytkowanie tego budynku. Z tych względów organ I instancji uznał, że postępowanie jest bezprzedmiotowe i jako takie winno być umorzone. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania B. S. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł: na podstawie art. 105 § 1 umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działkach o nr ew. [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, zaś kwestie podnoszone w odwołaniu pozostają bez wpływu na kształt zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodzić należy się z twierdzeniem strony skarżącej, iż wybudowanie przedmiotowego budynku w odległości 1,7 m od granicy z działką sąsiednią narusza wymagania zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednak ten stan rzeczy został usankcjonowany w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Zgodnie z linią orzecznictwa sądowo – administracyjnego przepis art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie daje podstaw do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami techniczno – budowlanymi, jeżeli stan ten został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy wskazał jednak, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] powinien powołać dokładną podstawę prawną w swojej decyzji, tj. konkretny paragraf art. 105 kpa i tym samym wskazać, który z nich stał się przesłanką umorzenia postępowania administracyjnego. Z tego powodu należało uchylić decyzję organu I instancji i orzec na podstawie art. 105 § 1 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie norm prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz naruszenie norm prawa procesowego, tj. art. 77, 107 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – wniósł o jej oddalenie – podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga jest zasadna. Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 kpa wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. /por. wyrok NSA z dnia 26 września 2001 r. sygn. akt V SA 381/01 Lex nr 78917/. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę, jak i przez organ z urzędu. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Tak więc nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym. /por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r. sygn. akt SA/Łd 2424/94/. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczlnego Sądu Administracyjnego, jak i doktryną prawa bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego – takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli brakuje któregokolwiek z elementów stosunku materialnoprawnego. /por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r. sygn. akt II SA 70/98 Lex nr 43205/. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Nie istnieją bowiem okoliczności, które czyniłyby wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwe. Brak zaś ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, a ewentualnie bezzasadnym. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. /por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r. sygn. akt II SA 70/98 Lex nr 43205; wyrok NSA z dnia 9 marca 2000 r. sygn. akt IV SA 12/98 Lex nr 77609/. Strona składając konkretny wniosek do organu, tak jak to uczyniła B. S. składając wniosek w dniu [...] sierpnia 2005 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] – ma prawo domagać się rozstrzygnięcia. Umorzenie w takim wypadku postępowania jest uchylaniem się organu od rozstrzygnięcia sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ma obowiązek rozpoznać sprawę merytorycznie – czy to pozytywnie czy negatywnie. Organ I instancji powinien więc rozpoznać sprawę merytorycznie, bowiem nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania skoro istnieje sprawa i jest osoba, która w tej sprawie domaga się konkretnego rozstrzygnięcia. Tak więc w przedmiotowej sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego I i II instancji nie odpowiadają prawu, gdyż został naruszony art. 105 § 1 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 145 § 1 ust 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm./.