VII SA/Wa 2473/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-27
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniono to tym, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 KPA) poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz wadliwe uzasadnienie decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wymagało to przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego w całości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie dobudowanego budynku gospodarczego. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, uznając, że inwestycja nie spełnia warunków do legalizacji ze względu na nieprawidłowości w mapie do celów projektowych i odległość od granicy działki. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi M. G. i P. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Sygnatura akt VIISA/Wa 2473/16
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nakazał S. K. i W. K. rozbiórkę samowolnie dobudowanego do budynku produkcyjnego budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] w miejscowości R., gm. K.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 10.02.2015r. przeprowadził czynności kontrolne na działce nr ew. [...] w miejscowości R., gmina K. w wyniku których stwierdzono, iż we wrześniu 2014r. do hali produkcyjnej został dobudowany obiekt o konstrukcji stalowej o wymiarach 8,85 m x 4,10 m i wysokości około 10-11 m, w odległości 5,25 m od ogrodzenia z działką sąsiednią o nr ew. [...] (mierzone po najkrótszym odcinku). Według oświadczenia M. K. - współwłaściciela firmy W. Sp. j. do której należy obiekt, na realizację przedmiotowej inwestycji nie uzyskano pozwolenia na budowę.
Zawiadomieniem z dnia 17.02.2015r. poinformowano strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie dobudowy do budynku produkcyjnego budynku gospodarczego usytuowanego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości R., gmina K. W dniu 17.02.2015r. W. K. przedłożył w siedzibie PINB w O. 4 egzemplarze projektu budowlanego budynku gospodarczego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2015r. organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestorów – S. K. i W. K. obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w celu zalegalizowania przedmiotowej inwestycji.
Pismem z dnia 23.10.2015r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował organ powiatowy, iż nie ma podstaw prawnych do zajęcia stanowiska w omawianej sprawie. Ponadto w dniu 21.01.2016r. do PINB w O. wpłynęło pismo Gminy K. informujące, że w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie zawarto szczegółowych zapisów dla terenów oznaczonym symbolem P - tereny przemysłu, na których zrealizowano sporny obiekt, w zakresie powierzchni biologicznie czynnej i wysokości budynku.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2016r. zobowiązano S. K. i W. K. do usunięcia w wyznaczonym terminie nieprawidłowości w złożonej przez nich dokumentacji poprzez: dostarczenie aktualnej mapy do celów projektowych, wykonanie projektu zagospodarowania działki na aktualnym oryginale mapy do celów projektowych z jednoznacznym określeniem granicy pomiędzy działkami nr ew. [...],[...],[...] w miejscowości R., gmina K., dostarczenie projektu konstrukcyjnego wykonanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Inwestorzy udzielili odpowiedzi przy piśmie z dnia 16.05.2016r.
Ponadto pismem z dnia 18.05.2016r. PINB w O. zwrócił się do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. (PODGiK) o udzielenie informacji czy przedłożona mapa do celów projektowych spełnia wymogi obecnie obowiązujących przepisów dotyczących wykonania ww. mapy.
W odpowiedzi, udzielonej przy piśmie z dnia 31.05.2016r. wskazano, że przedstawiona przez inwestorów mapa do celów projektowych została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami, lecz punkty graniczne pomiędzy działkami o nr ew. [...],[...] i [...] nie spełniają standardów dokładnościowych, bo na tej mapie nie można projektować budynków w odległości nie większej niż 4 m. Zauważono także, że linia od której na mapie zaznaczono odległość 5,25 m, nie jest granicą lecz ogrodzeniem, a granicę pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] przedstawia linia ciągła zielona.
Po przeanalizowaniu sprawy, mając na wadze ww. opinię PODGiK, organ nadzoru budowlanego uznał, iż zasadnym jest nakazanie rozbiórki
S. K. W. K. wnieśli odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. Domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zatwierdzenie projektu budowlanego, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1) art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez nakazanie rozbiórki obiektu, w sytuacji gdy spełnili warunki do legalizacji;
2) art. 49 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez niezatwierdzenie projektu budowlanego w sytuacji, gdy złożyli dokumenty pozwalające na legalizację;
3) art. 107 § 1 i § 3 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak odpowiedniego uzasadnienia decyzji;
4) art. 9 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie;
5) art. 7 kpa poprzez wydanie decyzji administracyjnej naruszającej interes prawny strony w sytuacji, gdy interes społeczny nie wymagał jej wydania;
6) art. 77 § 1 kpa, które miało istotny wpływ na wynika sprawy, poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego i pełnego postępowania dowodowego;
7) art. 10 kpa, poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.
W uzasadnieniu odwołania wskazali, że złożyli wymagane dokumenty. Organ wezwał ich do usunięcia nieprawidłowości w dokumentacji tj. złożenia mapy do celów projektowych z jednoznacznym określeniem granic działki. Odwołujący złożyli wyjaśnienia w tym zakresie wskazując, że złożona mapa do celów projektowych pozwala na ocenę spełniania wszystkich warunków do zalegalizowania samowoli. Organ zwrócił się o opinię do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, po czym wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu.
Z uzasadnienia decyzji nie wynika, na jakiej podstawie prawnej została ona wydana oraz jakie uchybienia zaistniały w zakresie spełnienia przesłanek do legalizacji obiektu. Organ nie zarzucił niezgodności projektu zagospodarowania z przepisami o planowania i zagospodarowaniu przestrzennym, niekompletności projektu budowlanego czy też wykonania projektu przez osobę bez uprawnień. Uzasadnienie decyzji jest lakoniczne.
Jak można się domyślać, powodem nakazania rozbiórki jest opinia PODGiK w zakresie mapy do celów projektowych. Zgodnie z pismem PODGiK z dnia 31 maja 2016 roku, granicę pomiędzy działkami [...] i [...] przedstawia linia ciągła zielona.
Skoro organ opierał się na tej opinii, to niezrozumiałym było wydanie decyzji o nakazaniu rozbiórki. Wskazane zostało, gdzie na przedstawionej mapie do celów projektowych znajduje się granica działki [...], dlatego żądanie organu do złożenia innej mapy z jednoznacznym wskazaniem granicy było bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na przedstawionej mapie do celów projektowych nie można projektować budynku w odległości nie większej niż 4m, natomiast odległość od nieustalonej granicy do nowopowstałego budynku, zgodnie z planem zagospodarowania działki wynosi 3,15m.
Granice działki są niesporne (nie są kwestionowane przez sąsiadów), a ich przebieg jest prawnie stwierdzony w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe. Istniejąca obecnie rozbieżność pomiędzy granicą ukazaną na aktualnej mapie zasadniczej, a stanem własności (potwierdzonym danymi z ewidencji gruntów) nie stanowi podstawy dla stwierdzenia, że granica działki jest nieustalona, lub że rozbieżność ta może stanowić podstawę do odmowy legalizacji samowoli budowlanej.
Nawet, jeżeli odległość obiektu od tej granicy wynosi 3.15m, to odległość była wystarczająca do stwierdzenia, ze obiekt nieposiadający otworów okiennych i drzwiowych, spełnia warunki techniczno-budowlane w zakresie odpowiedniej odległości od granicy działki.
Obiekt znajduje się ponad 4m od granicy prawnej działki wynikającej ze stanu własności potwierdzonego danymi w ewidencji gruntów i budynków, które mają decydujące znaczenie w zakresie stwierdzenia powierzchni i granic działki [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania S. K. i W. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...].07.2016r., nakazującej rozbiórkę samowolnie dobudowanego do budynku produkcyjnego budynku gospodarczego usytuowanego na działce o nr ew. [...] w miejscowości R., gmina K. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż bezsporne było że inwestorzy samowolnie zrealizowali we wrześniu 2014r. budynek gospodarczy o wymiarach 8,85 m x 4,10 m i wysokości około 10-11 m, dobudowany do budynku produkcyjnego usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości R., gmina K.
Na wykonanie tego typu prac, tj. rozbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Przez budowę rozumie się: "wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego".
Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. We ust. 2 ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno - budowlanych.
Z analizy sprawy wynika, że ww. obiekt spełnia warunki do zastosowania procedury legalizacyjnej.
W dniu 17.02.2015r. W. K. przedłożył wymaganą postanowieniem dokumentację. Niemniej jednak organ powiatowy zastosował art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, orzekając nakaz rozbiórki przedmiotowej inwestycji.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z opinii Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. wynika, że przedstawiona przez inwestorów mapa do celów projektowych została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami, lecz punkty graniczne pomiędzy działkami o nr ew. [...],[...] i [...] nie spełniają standardów dokładnościowych, bo na mapie nie można projektować budynków w odległości nie większej niż 4 m, natomiast odległość od nieustalonej granicy do nowopowstałego budynku gospodarczego zgodnie z planem zagospodarowania działki wynosi 3,15 m.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił stanowiska organu I instancji, że okoliczność powyższa spowodowała, że organ zobligowany był do zastosowania trybu przewidzianego w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, w przypadku spełnienia określonych obowiązków, skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki.
Obowiązek nałożony postanowieniem nr [...] został przez inwestorów spełniony, a zatem orzeczenie rozbiórki obiektu było nieuzasadnione. Niezrozumiałym była argumentacja PINB w O. zawarta w decyzji rozbiórkowej.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że usytuowanie obiektu w odległości 3,15 m od granicy z działką sąsiednią nie obliguje organu do nakazania rozbiórki.
Zgodnie z § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12.04.2002r., odległość budynku od granicy działki sąsiedniej powinna wynosić nie mniej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy oraz 3 m-gdy jest zwrócony ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.
Z materiału dowodowego wynika, że sporna dobudowa usytuowana jest w odległości 3,15 m - mierzonej po najkrótszym odcinku - od strony z działką sąsiednią o nr ew. [...] i nie zawiera w tej części otworów okiennych ani drzwiowych.
W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ powiatowy w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, co stanowiło naruszenie art. 7 Kpa. Obowiązki określone w tym przepisie precyzuje art. 77 § 1 Kpa, stanowiący, iż organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ponadto na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa).
PINB w O. naruszył także art. 107 § 3 K.p.a. Organ powinien zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Uzasadnienie skarżonej decyzji nie odpowiada tym wymaganiom.
M. G. i P. G. wnieśli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1) art. 7 w zw. z art. 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzenia materiału dowodowego,
2) § 79 pkt 5 i 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego,
3) § 8, 11, 12 i 13a Rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego
4) § 216 w zw. z § 212 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął czynności w celu zalegalizowania stwierdzonej samowoli polegającej na rozbudowie budynku produkcyjnego na działce o nr ew. [...] w gminie K. Zobowiązał S. K. i W. K. do przedłożenia dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w celu zalegalizowania inwestycji.
Inwestor złożył dokumentację jednakże Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego uznał, że dokumentacja ta jest niewystarczająca, ponieważ na złożonej mapie do celów projektowych punkty graniczne pomiędzy działkami o nr ew. [...],[...] i [...] nie spełniały standardów dokładnościowych, bo nie można na niej projektować budynków w odległości nie większej niż 4 m, natomiast odległość od nieustalonej granicy do nowopowstałego budynku gospodarczego, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego działki wynosi 3,15m.
Zdaniem [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. inwestorzy wywiązali się z obowiązku złożenia dokumentów, a orzeczenie rozbiórki obiektu nieuzasadnione.
Jednakże w myśl § 79 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w przypadku gdy przedmiotem planowanej inwestycji są budynki sytuowane w odległości nie większej niż 4,0 m od granicy nieruchomości, a jednocześnie w zasobach geodezyjnych brak jest danych określających położenie punktów granicznych z wymaganą dokładnością, wykonawca pozyskuje niezbędne dane dotyczące tych punktów w drodze pomiaru.
Przedłożona mapa, choć została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami, powoduje ograniczony zakres jej zastosowania na co wskazywał Wydział Geodezji i Kartografii Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w piśmie z dnia 31 maja 2016 r.
Przedłożona mapa nie pozwalała na projektowanie budynków w odległości nie większej niż 4 metry, a projektowany budynek ma mieć odległość mniejszą niż 4 metry to przedłożona mapa jest bezużyteczna i nie spełnia wymagań potrzebnych do zalegalizowania samowoli.
Ponadto złożony do akt sprawy projekt budowlany nie spełniał wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, szczególnie w § 8, 11, 12 i 13a ww. rozporządzenia, w zakresie niekompletności projektu pod względem wymagań zawartych w przytoczonych przepisach.
Skarżący wskazali, że brak schematów instalacji wewnętrznych, brak określenia warunków ochrony przeciwpożarowej w stosunku do istniejącego budynku i działek sąsiednich, brak określenia rozwiązań technicznych dotyczących wydzielenia stref pożarowych, brak określenia obszaru oddziaływania obiektu w stosunku do działek i terenów sąsiednich.
Ponadto zdaniem skarżących zostały naruszone przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - § 212 i 216. W przypadku obecnego usytuowania budynku produkcyjnego wraz z rozbudową w odległości ok. 3 m. od granicy z nieruchomością sąsiednią, ściana budynku zbliżona do granicy nieruchomości powinna posiadać klasę odporności pożarowej odpowiednią do klasy odporności pożarowej budynku.
Wątpliwości budził również fakt zakwalifikowania wykonanej samowoli jako dobudowy budynku gospodarczego do budynku produkcyjnego. W istocie jest to rozbudowa istniejącego budynku produkcyjnego i jako taki obiekt powinien zostać zakwalifikowany.
Organ umożliwił poprawę dokumentacji poprzez wydanie postanowienia z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]. Inwestor nie skorzystał z tego prawa, co poskutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.)
Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów, skarga nie mogła być uwzględniona.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Rozstrzygnięcie kasacyjne, organ odwoławczy może zatem podjąć tylko wówczas, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Są to jedyne przesłanki stanowiące podstawę do podjęcia przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., stanowiące wyjątek od zasady dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, o czym mowa w art. 15 k.p.a.
W razie spełnienia ustawowych przesłanek, dokonanie ustaleń mających istotny wpływ na wynik sprawy dopiero przez organ odwoławczy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a., ponieważ ustalenia te nie mogłyby zostać zakwestionowane w trybie postępowania zwyczajnego. Jednocześnie wymaga zauważenia, że organ drugiej instancji może na podstawie 136 k.p.a. przeprowadzić lub zlecić jego przeprowadzenie organowi pierwszej instancji jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, a zatem nie takie, którego wpływ na wynik postępowania będzie miało charakter istotny.
Zakres koniecznego do rozstrzygnięcia postępowania wyjaśniającego organ winien ocenić ustalając wymiar, w jakim mają być gromadzone dowody, wyjaśniane fakty i na nowo interpretowane prawo bądź stosowane nowe prawo i w oparciu o te ustalenia podjąć decyzję o ewentualnym zastosowaniu dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a.
Możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia est wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalne jest rozszerzające interpretowanie tego przepisu, czyli wydawanie decyzji kasacyjnych w innych sytuacjach, niż zostały w przepisie tym wskazane.
Analiza dowodów zebranych w niniejszym postępowaniu administracyjnym oraz argumentacji stron, prowadzi do wniosku, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo podjął rozstrzygnięcie kasacyjne. Wobec ujawnionych uchybień organu I instancji dotyczących oceny tego, czy przedmiotowy obiekt spełnia warunki zastosowania procedury legalizacyjnej.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z opinii Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. wynika, że przedstawiona przez inwestorów mapa do celów projektowych została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami, lecz punkty graniczne pomiędzy działkami o nr ew. [...],[...] i [...] nie spełniają standardów dokładnościowych, bo na mapie nie można projektować budynków w odległości nie większej niż 4 m, natomiast odległość od nieustalonej granicy do nowopowstałego budynku gospodarczego zgodnie z planem zagospodarowania działki wynosi 3,15 m.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie nie podzielił stanowiska organu I instancji, że okoliczność powyższa obligowała organ organu I instancji do zastosowania rozstrzygnięcia z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Obowiązek nałożony postanowieniem nr [...] został przez inwestorów spełniony, a zatem orzeczenie rozbiórki obiektu było nieuzasadnione. Niezrozumiałym była argumentacja PINB w O. zawarta w decyzji. Usytuowanie obiektu w odległości 3,15 m od granicy z działką sąsiednią dawało możliwość prowadzenia w dalszym ciągu postępowania legalizacyjnego.
Zgodnie z § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12.04.2002r., odległość budynku od granicy działki sąsiedniej powinna wynosić nie mniej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy oraz 3 m-gdy jest zwrócony ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Sporna dobudowa usytuowana jest w odległości 3,15 m - mierzonej po najkrótszym odcinku - od strony z działką sąsiednią o nr ew. [...] i nie zawiera w tej części otworów okiennych ani drzwiowych. Ponadto gdyby omawiana inwestycja naruszała przepisy techniczne, bezzasadnym byłoby wszczynanie przez PINB w O. procedury legalizacyjnej, co w niniejszej sprawie nastąpiło.
Organ powiatowy w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, co stanowi naruszenie art. 7 Kpa, który nakłada obowiązek wnikliwego zbadania sprawy. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 Kpa, stanowiący, iż organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ponadto na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa). Także uzasadnienie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. narusza art. 107 § 3 K.p.a.
Wszystkie te okoliczności dowodzą, że postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a. w stopniu uniemożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do istoty.
W przedmiotowej sprawie niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co wypełnia dyspozycję art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres postępowania wyjaśniającego, które należy przeprowadzić wykraczał poza unormowania art. 136 K.p.a.
Istotne dla sprawy okoliczności wymagają przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego w całości, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016r., poz. 718), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło