VII SA/Wa 2475/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Tadeusz Nowak po rozpoznaniu w dniu 5 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. W. , W. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: 1. przyznać J. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 1 czerwca 2011 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. W. , w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał J. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, w pozostałym zaś zakresie wniosek oddalił. W dniu 3 sierpnia 2011 r., do Sądu wpłynął sprzeciw wnioskodawczyni na ww. postanowienie. W sprzeciwie nie zgodziła się z twierdzeniem, że jest w stanie opłacić koszty sądowe oraz wyraża w nim niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Wnioskodawczyni wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia pkt 2 i przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594 ). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). W sytuacji, gdy strona posiada jakiekolwiek środki majątkowe lub finansowe powinna partycypować w kosztach postępowania. Jednocześnie zakres w jakim zostanie przyznane prawo pomocy zależy od rzeczywistej potrzeby, która podlega ocenie przy uwzględnieniu możliwości finansowych strony. W związku z powyższym zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono z uwzględnieniem obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu oraz jej możliwości finansowe. Biorąc powyższe pod uwagę oraz kierując się celem instytucji prawa pomocy jakim jest zapewnienie stronie dostępu do sądu należało uznać, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, nie jest natomiast zasadny w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawczyni wraz z mężem uzyskują stały miesięczny dochód z tytułu emerytur w wysokości 2.997,84 złotych. Wykazała, że posiada mieszkanie o pow. 60 m ², dom drewniany na wsi liczący 63 lata, dwie działki na wsi ( V klasa użytku rolnego ) o łącznej pow. 0,35 ha. W sprzeciwie podała, że spłaciła kredyt, którego miesięczna rata wynosiła 592,72 złote. Miesięczne wydatki poniesione w miesiącu kwietniu jakie strona wskazała to: czynsz 553,77 złotych , telewizor 126 złotych, PZU 113,97 złotych, życie i środki czystości oraz kosmetyki, fryzjer 830,00 złotych , leki 317,94 złotych, telefon 207,87 złotych , znaczki pocztowe 92,55 złotych , ksero 113,16 złotych, materiały biurowe 14,48 złotych , odsetki i prowizje bankowe 12,78 złotych, trzy wpisy do WSA w Białymstoku 300,00 złotych , przejrzenie akt w [...]13 złotych. Zarówno w formularzu jak i w sprzeciwie podkreśliła że są z mężem osobami schorowanymi. W związku z czym ponosi z mężem wysokie wydatki na leczenie i rehabilitację. Nadmieniła, że nie czerpie dochodów z działek. Wnioskodawczyni zaznaczyła również , że ponosi wysokie koszty prowadzenia postępowań administracyjnych i sądowych. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawczyni uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu , brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą , że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wraz z małżonkiem ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wspólnie uzyskują tj. kwotę 2.997,84 złotych miesięcznie. Posiadanie przez wnioskodawczynię i jej męża miesięcznych dochodów w powyższej wysokości wyklucza możliwość, uznania jej ze osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść kosztów z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, strona posiada stałe dochody. Należy podkreślić, że wszczynając spór przez Sądem, wnioskodawczyni powinna mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Mając na względzie powyższe stwierdzono, że skarżąca jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Skarżąca zaznaczyła w sprzeciwie, że spłaciła kredyt, którego miesięczna rata wynosiła 592, 72 złote, a zatem stwierdzić należy, że posiada ona płynność finansową umożliwiającą gromadzenie oszczędności. Zauważyć także należy, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni uiściła należny wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200,00 złotych. Zatem koszty na obecnym etapie postępowania, nie będą wyższe niż te dotychczas poniesione. Porównując natomiast jej sytuację majątkową z obciążeniem finansowym wynikającym z zastępstwa pełnomocnika należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.