VII SA/Wa 2475/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-23

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, student pozostający na utrzymaniu rodziców, którzy wynajmują dom i otrzymują zasiłki, jest w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie administracyjnej, czy też jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna skarżącego, który wraz z rodziną dysponuje miesięcznymi dochodami w kwocie około 1806 euro przy wydatkach około 1227 euro, pozwala na wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych (wpis od skargi 200 zł). Sąd podkreślił, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i może być przyznane jedynie w przypadku, gdy strona wykaże uszczerbek w koniecznym utrzymaniu, a nie w przypadku jakiegokolwiek uszczerbku.
Stan faktyczny
Skarżący K. Z., student, złożył wraz ze skargą na decyzję Ministra Finansów wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że mieszka z rodzicami i bratem, rodzice wynajmują dom za 800 euro miesięcznie (z dofinansowaniem 226 euro), a rodzina utrzymuje się z zasiłków (matka 217 euro tygodniowo, ojciec 233 euro tygodniowo). Skarżący podniósł, że wydatki rodziny wynoszą ok. 1000 euro miesięcznie, a także ponoszą koszty leczenia związane z astmą i opieką medyczną matki. Sąd ocenił, że dochody rodziny (ok. 1806 euro miesięcznie) przy wydatkach (ok. 1227 euro miesięcznie) pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu K. Z. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania skarżącemu K. Z. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. K. Z. wraz ze skargą wniesioną na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2013 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, iż skarżący jest studentem, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami oraz bratem. Z akt sprawy wynika, że skarżący wraz z rodziną mieszkają w I.. K. Z. wskazał, że rodzice wynajmują dom, za który płacą 800 euro, po dofinansowaniu – 226 euro. Wskazał, że matka uległa wypadkowi w pracy, nie pracuje już zawodowo. Rodzina skarżącego utrzymuje się z zasiłku dla niepełnosprawnych otrzymywanego przez matkę w kwocie 217 euro tygodniowo oraz zasiłku opiekuńczego otrzymywanego przez ojca skarżącego w kwocie 233 euro tygodniowo. Skarżący oświadczył, że wydatki rodziny na zakup żywności, odzieży, środków czystości i paliwa wynoszą ok. 1000 euro miesięcznie. Wskazał, że ponoszą ponadto wydatki na leki i opiekę medyczną w związku z tym, że obaj z bratem mają astmę, a matka po przebytej gruźlicy pozostaje pod stałą opieką lekarską. Podniósł, że na zakup działki i budowę domu w P. jego rodzice przeznaczyli wszystkie oszczędności. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Jak już wskazano, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże podkreślić trzeba, że zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Biorąc pod uwagę okoliczności wynikające ze złożonego wniosku oraz z akt sprawy uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wraz z bratem pozostaje na utrzymaniu rodziców, wszyscy mieszkają w I.. Matka skarżącego otrzymuje zasiłek dla niepełnosprawnych w kwocie 217,80 euro tygodniowo, a jego ojciec - zasiłek opiekuńczy w wysokości 233,80 euro tygodniowo. Rodzina mieszka w wynajmowanym domu, za który czynsz wynosi 800 euro, jednakże otrzymuje dofinansowanie do czynszu w kwocie 573 euro miesięcznie. Według oświadczenia zawartego we wniosku wydatki na zakup żywności, odzieży, środków czystości i paliwa wynoszą ok. 1000 euro miesięcznie, ponadto rodzina skarżącego ponosi też wydatki związane z leczeniem, których wysokości nie podano. Jak wynika z treści wniosku, łączne dochody rodziny wynoszą zatem ok. 1806 euro miesięcznie. Miesięczne wydatki wynoszą natomiast ok. 1227 euro (czynsz po dofinansowaniu – 227 euro, wydatki na żywność, odzież i paliwo – ok. 1000 euro). Sytuacja taka umożliwia wygospodarowanie środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nawet przy uwzględnieniu konieczności ponoszenia wydatków związanych z leczeniem. Należy bowiem podkreślić, że wpis od skargi należny jest w wysokości 200 zł, natomiast wysokość innych wpisów, które mogłyby się pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w sprawie orzeczeń wynosiłaby 100 zł. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie przy pomocy rodziców ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło