VII SA/Wa 2479/13

PostanowienieWSA w Warszawie2018-04-26

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie wyższe niż stawka minimalna za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jeśli nie wykazał nadzwyczajnych okoliczności zwiększających nakład pracy?
Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, które co do zasady nie może przekroczyć 150% stawek minimalnych określonych w przepisach, chyba że wystąpiły nadzwyczajne okoliczności zwiększające nakład pracy. W przypadku braku takich okoliczności, wynagrodzenie powinno być ustalone na poziomie stawki minimalnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata A. D. o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu skarżącemu T. D. w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (WSA) i Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA). WSA uchylił postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, NSA oddalił skargę kasacyjną organu. Adwokat domagał się wynagrodzenia wyższego niż stawka minimalna, powołując się na nierozpoznanie wniosków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. A. D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 442,80 zł, w tym podatek od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. A. D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. przyznano skarżącemu T. D. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Pełnomocnikiem skarżącego wyznaczony został przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] adw. A. D. Wyrokiem z dnia 17 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone przez T. D. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. oraz postanowienie z [...] sierpnia 2013 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 14 kwietnia 2015 r. złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku. Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku. W dniu 2 marca 2018 r. adw. A. D. zwrócił się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu w postępowaniu przez Sądem I instancji oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wskazując na nierozpoznanie złożonych w tym przedmiocie wniosków. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Jak wynika z akt sprawy, adw. A. D. reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, zapoznał się z aktami sprawy, stawił się w dniu 10 lutego 2015 r. na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku z dnia 17 lutego 2015 r. Pełnomocnik brał udział także w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 6 kwietnia 2017 r., w postępowaniu wszczętym skargą kasacyjną złożoną przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku wydanego w dniu 17 lutego 2015 r. W związku z tym, że zarówno postępowanie przed sądem pierwszej instancji, jak i postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zostało wszczęte w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 461), do rozpoznania wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zastosowanie będą miały przepisy tego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z § 22 obowiązującego od 2 listopada 2016 r. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Uprzednie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801) również zawierało przepis przejściowy o treści tożsamej z zacytowanym wyżej (§ 22). Za pomoc prawną udzieloną skarżącemu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie przyznać należy pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., zgodnie z którym stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie innej aniżeli wymienione w pkt a i b wynosi 240 zł. Brak jest podstaw do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia w wysokości 600 zł, o co adwokat A. D. wnioskował w trakcie rozprawy w dniu 10 lutego 2015 r. Stosownie do § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, co daje możliwość zasądzenia nawet sześciokrotności stawki minimalnej (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Zauważyć jednak trzeba, że przepis ten ma zastosowanie jedynie do adwokatów, których strona ustanowiła z wyboru, zgodnie bowiem z § 19 pkt 1 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2012 r. III KO 107/11 LEX nr 1220883, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 lutego 2010 r. I SA/Bk 489/09 LEX nr 565994). W niniejszym przypadku, z uwagi na to, iż adw. A. D. jest pełnomocnikiem skarżącego ustanowionym z urzędu, podwyższenie wynagrodzenia byłoby zatem możliwe jedynie do wysokości 150 % stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu. Podkreślić jednocześnie należy, że jeżeli żadne nadzwyczajne okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocnika pozostała na przeciętnym poziomie, to nie istnieją przesłanki do zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych. Wnosząc o przyznanie wynagrodzenia wyższego niż wskazane w rozporządzeniu stawki minimalne, wyznaczony pełnomocnik winien zatem wskazać okoliczności zdecydowanie zwiększające nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków pełnomocnika i uzasadniające przyznanie wynagrodzenia powyżej minimalnej wysokości. Takich okoliczności adw. A. D. nie wskazał, nie dopatrzył się ich również referendarz sądowy. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie wynagrodzenia w kwocie wyższej aniżeli minimalna. Wobec tego pełnomocnikowi przyznać należy wynagrodzenie za reprezentowanie skarżącego w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, zakończonym wyrokiem z dnia 17 lutego 2015 r., w wysokości 240 zł. Adwokatowi A. D. przysługuje ponadto wynagrodzenie za udzielenie skarżącemu pomocy prawnej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym poprzez udział w rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. – w wysokości 120 zł. Zgodnie bowiem z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Przyznane adw. A. D. wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącemu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz za reprezentowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi zatem łącznie 360 zł, a kwota ta na mocy § 2 ust. 3 rozporządzenia ulega podwyższeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Z uwagi na powyższe, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło