VII SA/Wa 248/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant Spec. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2014 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionego odpisu dokumentu I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), zaś tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku J. H. i V. T. z dnia 29 listopada 2013 r., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...] odmówił J. H. i V.T. wydania uwierzytelnionego odpisu protokołu z kontroli utrzymania obiektu hydrotechnicznego z dnia 26 sierpnia 2008 r., obejmującego jaz żelbetowy - węzeł wodny z regulacją, budowlami piętrzącymi i ujęciem wodnym. J. H. wniósł zażalenie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia J. H., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dziale II rozdziale 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.p.a. zostały uregulowane kwestie związane z udostępnianiem stronom przez organy administracji akt sprawy. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a., w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Z przepisu tego wynika, że na organie ciążą dwa obowiązki: umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy oraz umożliwienia jej sporządzania notatek, kopii lub odpisów z akt sprawy. Strona ma ponadto prawo żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub kopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem (art. 73 § 2 k.p.a.). Strona domagając się wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów winna wykazać w tym swój ważny interes. Organ rozpatrując takie żądanie dokonuje oceny, czy ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał faktycznie ważny interes, w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że J. H. nie podał żadnych okoliczności świadczących o posiadaniu ważnego interesu, warunkującego wydanie mu uwierzytelnionego odpisu protokołu z dnia 26 sierpnia 2008 r., jak również nie wykazał braku możliwości sporządzenia odpisów z akt sprawy. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego argumentacja przedstawiona w zażaleniu wskazująca, że żądany protokół jest potrzebny J. H. w celu usunięcia wątpliwości powstałych w postępowaniach dotyczących węzła "[...]", nie uzasadnia wydania uwierzytelnionego odpisu dokumentu. Okoliczność, iż skarżący jest osobą niepełnosprawną oraz nieporadną i posiada ograniczony udział w postępowaniach administracyjnych również nie wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie występuje "ważny interes strony" warunkujący wydanie żądanego dokumentu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. wniósł J. H. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art.138 § 2 w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 61 § 2, art. 73 § 2 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 82 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. W skardze ponownie podniósł, że żądany protokół jest potrzebny w celu wykazania nieprawidłowości powstałych w licznych postępowaniach administracyjnych dotyczących kontroli legalności budowy punktu odprowadzania wody ze stawów pstrągowych zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] oraz w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...] o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego, a także w związku z podejrzeniem przekroczenia uprawnień przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...]. Powołał się na sprawę toczącą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pod sygn. akt II SAB/Łd 147/13. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu wskazał, że konieczność posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach w świetle art. 73 § 2 k.p.a. nie jest wystarczającym argumentem stanowiącym o posiadaniu ważnego interesu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji orzeczenia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia J. H., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...] odmawiające J. H. wydania uwierzytelnionego odpisu protokołu z kontroli utrzymania obiektu hydrotechnicznego z dnia 26 sierpnia 2008 r., obejmującego jaz żelbetowy - węzeł wodny z regulacją, budowlami piętrzącymi i ujęciem wodnym. Odmawiając wydania uwierzytelnionego odpisu protokołu z kontroli organy obu instancji zajęły stanowisko, że stosownie do art. 73 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), skarżący – J. H. nie wykazał ważnego interesu uzasadniającego wydanie żądanego dokumentu. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii bądź odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w § 1 dokonywane są w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (art. 73 § 1a k.p.a.). Na podstawie art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Treść art. 73 § 2 k.p.a. jednoznacznie wskazuje na prawo strony do wydania jej na wniosek uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Oznacza to, że nie każdy wniosek musi być zawsze uwzględniony przez organ, ale obowiązek taki po stronie organu powstaje wówczas, gdy strona swój wniosek uzasadni ważnym interesem. Pojęcie "ważnego interesu strony" w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Skarżący wniosek o wydanie uwierzytelnionego odpisu protokołu z kontroli uzasadnił koniecznością weryfikacji ustaleń protokołu w związku z postępowaniem administracyjnym zakończonym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] kończącą postępowanie wszczęte na wniosek [...] Sp. z o.o. z dnia 23 lipca 2008 r. w zakresie dotyczącym kontroli legalności budowy punktu odprowadzania wody ze stawów pstrągowych zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że co do zasady ważnym interesem w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych (zob. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1998 r. sygn. akt SA/Łd 770/96, publik. nr LEX 31771, wyrok NSA z 2 września 2009 r. sygn. akt II GSK 19/09). Jednak zdaniem Sądu, przy ocenie ważnego interesu skarżącego w żądaniu wydania uwierzytelnionego odpisu protokołu kontroli z dnia 26 sierpnia 2008 r., należy uwzględnić ustalenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 176/14 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...] r. nakazującą V. T. rozbiórkę rozbudowanej części obiektu stawowego pstrągowego, zlokalizowanego w miejscowości [...], ul. [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą. W uzasadnieniu wyroku z dnia 26 czerwca 2014 r. Sąd wskazał, że: "W sprawie niniejszej organ prawidłowo ustalił, iż J. H. był inwestorem obiektów budowlanych objętych postępowaniem legalizacyjnym i właścicielem nieruchomości, na której je posadowiono. Jednak wobec wyzbycia się swojej własności, nowym właścicielem stała się V. T. i weszła w jego prawa i obowiązki. Prawidłowo więc PINB skierował nakaz rozbiórki do podmiotu, który jako legitymujący się tytułem prawnym do nieruchomości na której znajdują się samowolnie wzniesione obiekty ma prawną możliwość wykonania nałożonego obowiązku. Tak więc adresatem decyzji jak i stroną w niniejszym postępowaniu, dotyczącym nakazu rozbiórki mogła być tylko właścicielka nieruchomości, na której samowolnie wzniesiono obiekty budowlane, czyli V. T.Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący miał legitymację do kwestionowania w drodze odwołania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego." Skarżący w skardze powołał się na sprawę toczącą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pod sygn. akt II SAB/Łd 147/13, która zakończona została wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r. oddalającym skargę J. H. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie legalności budowy punktu odprowadzania wody z upustów dennych stawów pstrągowych. Z uzasadnienia wyroku wynika, że organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż wniosek skarżącego, zawierający uwagi dotyczące prawidłowości wszczętego postępowania w sprawie legalności rozbudowy obiektu stawowego, został potraktowany jako pismo złożone w toku postępowania, które zostało zakończone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...]. nakazującą V. T. (obecnej właścicielce) rozbiórkę rozbudowanej części obiektu stawowego pstrągowego. Decyzja rozbiórkowa została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 176/14 wyeliminował ją z obrotu prawnego. Stwierdził bowiem, że wydana została w wyniku rozpoznania odwołania J. H., któremu nie przysługiwał status strony w tym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe, w niniejszej sprawie Sąd uznał, że J. H. nie posiada ważnego interesu, w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a., żądając wydania uwierzytelnionego odpisu protokołu z kontroli z dnia 26 sierpnia 2008 r. Skoro skarżący nie jest już stroną postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...], to wykazanie istnienia ważnego interesu skarżącego poprzez konieczność weryfikacji ustaleń protokołu z postępowaniem zakończonym decyzją z dnia [...] września 2013 r., czy też w celu przedłożenia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...]o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego, na co skarżący wskazał w skardze, jest niewystarczające. W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, iż skarżący nie wykazał ważnego interesu strony, w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. Tym samym wniosek skarżącego z dnia 29 listopada 2013 r. musiał zostać rozpatrzony odmownie. Wbrew zarzutom zawartym w skardze organ, wydając zaskarżone postanowienie, nie naruszył przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).