VII SA/Wa 248/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżąca w skardze na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r., znak [...] wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej skarżącej pozwolenia na przebudowę budynku byłego młyna z przeznaczeniem na pokoje gościnne, zaplecze gastronomiczne, pomieszczenia rekreacyjne wraz z zagospodarowaniem przyległego terenu przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że na podstawie zaskarżonej decyzji, która jest ostateczna zostało wszczęte postępowanie przed organami nadzoru budowlanego, co niewątpliwie może powodować nieodwracalne skutki prawne i będzie wiązać się z nadmiernymi uciążliwościami w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., zwana dalej ppsa) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika, iż wprowadzona w § 3 cyt. przepisu ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w cyt. § 1 tego artykułu. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może mieć bowiem miejsce tylko w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie, a sąd rozstrzygając w oparciu o ww. przepis jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych w nim zawartych. Tak więc instytucja wstrzymania może zostać zastosowana wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Wskazać przy tym trzeba, iż w myśl art. 61 § 3 ppsa sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania na wniosek skarżącego, a wobec tego to skarżący zobowiązany jest - poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń - wykazać, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa powyżej. Tak więc uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/2004). Rozpoznając niniejszy wniosek Sąd przede wszystkim zauważa, iż o możliwości przyznania ochrony, na podstawie art. 61 § 3 ppsa nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony, przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może polegać na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 ppsa i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku wykonania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę chodzi więc o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi, sąd uznałby, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W przypadku wstrzymania wykonania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na przebudowę obiektu budowlanego, nie chodzi więc o ocenę, czy zasadne jest przywrócenie obiektu do poprzedniego stanu, czy rozbiórka dokonanej przebudowy, ale czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na przebudowę, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja o pozwoleniu na budowę jest prawidłowa. Wykonanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na przebudowę przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Należy bowiem zauważyć, że wykonanie ostatecznej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na przebudowę wiąże się z możliwością wszczęcia postępowania naprawczego, które jak wskazała we wniosku skarżąca już zostało wszczęte, a które w konsekwencji może prowadzić nawet do rozbiórki części obiektu wybudowanej w oparciu o kwestionowaną decyzję. W razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o pozwoleniu na przebudowę była wadliwa, a w międzyczasie zostało wszczęte postępowanie naprawcze, w wyniku którego zostały nałożone na skarżącą obowiązki (np. rozbiórka części obiektu). W takiej sytuacji może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na przebudowę. Tym samym wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć inwestora (skarżącą). Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.