VII SA/Wa 2480/17

WyrokWSA w Warszawie2018-06-27

Skład orzekający: Tomasz Stawecki, Jadwiga Smołucha, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nie może zostać uchylona ani zmieniona w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tryb ten służy ochronie praw nabytych, a nie sanowaniu skutków naruszenia prawa. Ponadto, decyzja o nakazie rozbiórki jest decyzją związaną, a jej uchylenie prowadziłoby do stanu niezgodnego z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego placu pod składowisko elementów prefabrykowanych, powołując się na art. 155 k.p.a. Organy administracji dwukrotnie odmówiły uchylenia decyzji, argumentując, że decyzja o nakazie rozbiórki jest decyzją związaną i nie podlega zmianie w trybie art. 155 k.p.a., gdyż naruszałoby to prawo. Skarżący twierdzili, że spełnione zostały przesłanki do uchylenia decyzji, a interes społeczny i słuszny interes strony przemawiają za jej zmianą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi G. G. i A. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę 1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej również "GINB" decyzją z [...] września 2017 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania G. i R. G., zwanych dalej "skarżącymi", utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], zwanego dalej "[...]WINB", z [...] czerwca 2017 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Organ drugiej instancji wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej "k.p.a.". Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. 2. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] września 2009 r., znak: [...], nakazał skarżącym rozbiórkę samowolnie wykonanego placu pod składowisko elementów prefabrykowanych wraz z urządzeniami odwadniającymi plac, podłączonymi za pomocą instalacji podziemnej do kraty odwadniającej przy bramie wjazdowej do przedsiębiorstwa "[...]". Przedmiotowy plac zlokalizowany jest na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w [...]. Organ powiatowy stwierdził bowiem, że zrealizowane roboty budowlane są niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla gminy [...] w zakresie w jakim plan ów określał przeznaczenie działki nr [...]. Skarżący złożyli co prawda wniosek o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego, ale dopóki to nie nastąpi organ nadzoru budowlanego nie może uznać zgodności z prawem faktu wyłączenia części działki nr [...] z produkcji leśnej. W przedstawionym stanie rzeczy organ powiatowy miał obowiązek nakazać skarżącym - sprawcom samowoli budowlanej - rozbiórkę przedmiotowego obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej "pr.bud.". Organ powiatowy podkreślił też, że podjął próbę tzw. legalizacji obiektu, tzn. doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem. Z uwagi na charakter wad prawnych inwestycji, próba ta nie mogła wszakże okazać się skuteczną. Ww. decyzja została utrzymana w mocy przez [...] WINB ostateczną decyzją z [...] lutego 2010 r. Skarga na powyższą decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 10 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 198/10, który uprawomocnił się 20 stycznia 2012 r., tj. w dniu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 1954/10 oddalającego skargę kasacyjną skarżących. Następnie, na wniosek skarżących [...] WINB postanowieniem z [...] lipca 2015 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną własną decyzją z [...] lutego 2010 r., po czym decyzją z [...] lipca 2015 r. odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] lutego 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. Wkrótce, w dniu 10 sierpnia 2015 r. do [...] WINB wpłynęło odwołanie skarżących od ww. decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. oraz wiosek skarżących z 5 sierpnia 2015 r. o zmianę ostatecznej decyzji [...] WINB z [...] lutego 2010 r. w trybie art. 155 k.p.a. Odnosząc się do wniosku skarżących z 5 sierpnia 2015 r., [...] WINB pismem z 24 sierpnia 2015 r., wyjaśnił, że wniosek nie może być uwzględniony, bowiem decyzja powyższa jest przedmiotem postępowania wznowieniowego, które nie zostało jeszcze zakończone. W związku z tym, skoro nie jest znane ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, nie jest możliwe wszczęcie kolejnego postępowania nadzwyczajnego w stosunku do wskazanej decyzji. Następnie, rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2015 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję, którą wydał [...] WINB z [...] lipca 2015 r. Skarga skarżących wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję GINB została oddalona wyrokiem z 9 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2690/15. 3. W dniu 21 czerwca 2017 r. [...] WINB po rozpatrzeniu kolejnego wniosku skarżących, wydał decyzję (znak: [...]), którą odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] lutego 2010 r. Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 155 k.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja PINB nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, wydana na podstawie art. 48 pr.bud., nie może być uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. Powołany art. 48 pr.bud. należy bowiem traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, na podstawie art. 155 k.p.a. Jak wskazał organ, w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie wyrażony jest pogląd, że decyzja o nakazie rozbiórki ma charakter związany, tzn. brak jest w takim postępowaniu luzu decyzyjnego, stąd też tryb przewidziany w art. 155 k.p.a. nie może służyć uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Dodatkowo [...] WINB podkreślił, że charakter oraz bezwzględność sankcji nakazu rozbiórki prowadzi do konkluzji, że poprzez zastosowanie nadzwyczajnego trybu, o którym mowa w art. 155 lub art. 154 § 1 k.p.a. nie można sanować skutku samowoli budowlanej. Takie postępowanie prowadziłoby w konsekwencji do obejścia prawa. 4. Pismem z 20 lipca 2017 r. odwołanie od ww. decyzji wnieśli skarżący, zarzucając jej naruszenie art. 155 k.p.a. Skarżący wystąpili z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] WINB z [...] lutego 2010 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zdaniem skarżących rozpoznając wniosek o zastosowanie art. 155 k.p.a., organ administracji winien zbadać jedynie, czy w konkretnej sprawie zachodzą przesłanki wymienione w powołanym przepisie. Oznacza to, że organ powinien sprawdzić, czy: (1) decyzja ostateczna nakłada obowiązek (przyznaje prawo) stronie określonej decyzji, (2) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie danej decyzji, oraz (3) przepisy szczególnie nie sprzeciwiają się weryfikacji decyzji ostatecznej. Podstawowe znaczenie dla zastosowania trybu określonego w art. 154 i 155 k.p.a. ma stwierdzenie, że interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji. Zdaniem skarżących wszystkie trzy przesłanki wystąpiły w przedmiotowej sprawie. 5. Po rozpatrzeniu odwołania skarżących Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie [...] WINB z [...] czerwca 2017 r. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że ocena, czy strona nabyła lub nie nabyła prawa z decyzji ostatecznej, powinna być dokonywana na podstawie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej. Podstawę prawną decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2009 r., nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego placu pod składowisko elementów prefabrykowanych, wraz z infrastrukturą, którą to decyzję utrzymał w mocy [...] WINB kwestionowaną decyzją z [...] lutego 2010 r., stanowił art. 48 pr.bud. Wskazany przepis wyraża normę bezwzględnie wiążąca, czyli niedopuszczającą odstępstwa, ani modyfikacji w ramach swobodnego uznania organu administracji, nawet w porozumieniu ze stroną postępowania. Jeśli zaistniały okoliczności faktyczne stanowiące przesłanki nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, organ ma obowiązek taki nakaz orzec i nie można z tego powodu czynić mu zarzutu naruszenia prawa. W ocenie organu, gdy ustawodawca w sposób sztywny narzuca określone zachowanie organu administracyjnego, takie jakie miało miejsce w przypadku nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, wówczas uchylenie lub zmiana zaskarżonej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie jest możliwa, tzn. nie jest dopuszczalna. Tym samym, dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, nieskuteczne są – zdaniem organu odwoławczego – zarzuty podniesione w rozpatrywanym odwołaniu. 6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z 10 października 2017 r. skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, lub ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię. Organ uznał bowiem, że słuszny interes strony i interes społeczny nie przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji nakładającej na stronę obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego. Stał się tak, pomimo że z powołanego przepisu wynika, iż każda "decyzja ostateczna" może zostać wzruszona. Ponadto w niniejszej sprawie spełnione zostały wszelkie przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej. 7. Odpowiadając w dniu 31 października 2017 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały przedstawione w jej uzasadnieniu. Ustosunkowując się do zarzutów i wywodów zawartych w skardze organ stwierdził, że w świetle uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostają one bez wpływu na treść wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 8. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że niewątpliwie doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.". Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. 9. W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i z tego względu skarga jest niezasadna. W ocenie Sądu prawidłowość zaskarżonej decyzji wynika z dwóch podstawowych przesłanek. Po pierwsze, interes społeczny i interes strony na który powołują się skarżący w rozpatrywanej sprawie nie mieszczą się w kategorii interesów chronionych przez nadzwyczajny tryb postępowania uregulowany w art. 155 k.p.a. Po drugie, z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jasno, że nadzwyczajnych trybów postępowania uregulowanych w art. 154 i art. 155 k.p.a. nie stosuje się do takich decyzji jak decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie i sprzecznie z prawem wybudowanych obiektów budowlanych. Rozwijając obie sformułowane tezy należy stwierdzić, co następuje. W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie zasadnie został zastosowany przez organy administracji art. 155 k.p.a., a nie art. 154 k.p.a. Organ uczynił to zgodnie z wnioskiem samych skarżących. Uznano bowiem słusznie, że nawet decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego powinna być traktowana jako "decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo". Stwierdzenie takie w potocznym rozumieniu może się wydawać niezgodne z intuicją, gdyż istotnym składnikiem decyzji wydanej na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 pr.bud. wydaje się być wyłącznie obowiązek rozbiórki, a nie uprawnienie inwestora. W orzecznictwie sądów przyjmuje się jednak, że pojęcie nabycia prawa użyte w obu wskazanych przepisach należy interpretować szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa" (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 22 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1050/15). Jak wskazuje Sąd w Krakowie, uznaje się bowiem, że nabycie prawa może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/01, z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 771/07). Ponadto, w wyroku z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt IV SA 251/97 (LEX nr 48251) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że znamiona prawne decyzji, z której strona "nabywa prawa", ma również decyzja nakładająca na stronę określone obowiązki. Zmiana takiej decyzji może bowiem powodować nałożenie obowiązku w większym wymiarze bądź na mniej korzystnych warunkach (np. zmiana terminu wykonania obowiązku), a tym samym pogorszyć sytuację prawną strony. Zatem obejmuje ono również sytuację, kiedy ostateczna decyzja administracyjna nakłada na stronę obowiązki, a więc wpływa na jej sytuację prawną. Kwestię powyższą wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1188/04. Zgoda skarżących i organów administracji na zastosowanie art. 155 k.p.a. nie rozwiązuje jednak problemów rozpatrywanej sprawy. Skarżący nie uwzględnili bowiem okoliczności, że szczególny tryb postępowania przewidziany w art. 155 k.p.a. ma na celu realizację konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych, wywodzonych z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Taki cel wprowadzenia powołanych przepisów podkreśla nauka prawa uzasadniając przy tym odrębność możliwości zmiany bądź uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 154 i art. 155 k.p.a. od innych trybów nadzwyczajnych, które mogą prowadzić do takiego samego skutku, choć ze względu na całkowicie inne przesłanki, tzn. wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji (patrz J. Borkowski w: Barbara Adamiak, Janusz Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 13. wydanie, Warszawa 2014, str. 627-628). Jeśli jednak przedmiotem ochrony mają być prawa nabyte, to należy odwołać się do bogatego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z rozstrzygnięciami Trybunału, wydanymi w odniesieniu do art. 2 Konstytucji, wskazuje się wyraźnie, że ochronie podlegają tylko takie prawa podmiotowe (uprawnienia), co do których można przyjąć, że zostały one nabyte słusznie. Działanie strony, która powołuje się na taką ochronę prawną, musi zatem wynikać z zachowania się przez nią zgodnie z prawem, a nie z naruszenia prawa. Wspomniana zasada ustrojowa łączy się bowiem bezpośrednio z zasadą zaufania obywatela do państwa a także zasadą pewności prawa. Inaczej mówiąc, chroni się te prawa podmiotowe obywateli, które państwo przyznało adresatom przepisów prawnych w założeniu zgodnego z tymi przepisami działania obu stron: zarówno państwa, jak i obywatela (vide: I. Wróblewska w: Zasada państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego RP, Toruń 2010, str. 122-134; E. Morawska w: Klauzula państwa prawnego w Konstytucji RP na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Toruń 2003, str. 252-260). Przedstawioną wyżej ideę ochrony praw słusznie nabytych, a nie każdych uprawnień wynikających z przepisów prawa bądź decyzji administracyjnych, odzwierciedlają również omawiane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które uzależniają zmianę lub uchylenie decyzji od tego, czy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Dlatego też, w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że owe interesy nie mogą być rozumiane jako kwestionowanie decyzji administracyjnej ze względu na to, że - zdaniem strony wnioskującej - decyzja taka jest wadliwa merytorycznie i tym samym krzywdząca dla strony (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 182/15, LEX nr 1927147). W powyższym świetle nie można twierdzić, że interes strony skarżącej, która przeciwstawia się uzasadnionej prawnie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego -placu składowego, powołując się na chęć kontynuowania własnej działalności gospodarczej. Decyzja o rozbiórce została bowiem wydana w konsekwencji naruszenia przez skarżących przepisów prawa budowlanego, poprzez samowolne wykonanie przedmiotowego placu oraz uczynienie tego z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Interes skarżących trudno zatem uznać za słuszny, a przez to za uzasadniający ochronę w świetle art. 155 k.p.a. Sądy administracyjne nie mają wątpliwości co do przedstawionej interpretacji przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że "nie można oczekiwać, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego po latach, kiedy już podlega egzekucji, może być uchylona lub zmieniona przez ten sam organ wyłącznie z tego powodu, że przemawia za tym ‘słuszny interes strony’ (art. 154 k.p.a.), która przez lata nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji o nakazie rozbiórki" (wyrok z 23 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2911/14, LEX nr 1987183). 10. Drugi argument uzasadniający stanowisko Sądu potwierdzające legalność zaskarżonej decyzji i bezzasadność skargi odnosi się do przedmiotu decyzji, którą skarżący chcieliby uchylić na podstawie art. 155 k.p.a. Stwierdzić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się mocno stanowisko, że nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego przewidzianych w art. 154 i art. 155 k.p.a. nie stosuje się w stosunku do tzw. decyzji związanych wydanych w postępowaniu zwykłym, gdyby zmiana lub uchylenie takiej decyzji w trybie art. 154 lub art. 155 k.p.a. mogło prowadzić do stanu niezgodnego z prawem (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 1932/13, LEX nr 1569025). Przedstawiona zasada prawa dokładnie odpowiada stanowi faktycznemu i prawnemu rozpatrywanej sprawy. Gdyby bowiem organy nadzoru budowlanego uchyliły decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego, samowolnie wykonanego placu składowego, okazałoby się, że dopuściły tym samym naruszenie przepisów ustawy Prawo Budowlane poprzez uznanie za zgodny z prawem obiektu który został wybudowany przez skarżących bez uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto uchylenie ww. nakazu rozbiórki stanowiłoby naruszenie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dla działki nr ewid. [...] przewidywał inny sposób zagospodarowania. Z akt sprawy wynika, że w okresie powstania placu składowego na wymienionej działce była ona działką leśną, podlegającą ochronie również na podstawie innych przepisów. Wykładnia funkcjonalna art. 155 k.p.a., czyli wykładnia prawa polegająca na uwzględnieniu skutków zastosowania interpretowanego przepisu, nie dopuszcza więc takiego zastosowania, które prowadziłoby do utrzymania stanu naruszenia prawa. Z powołanego wyżej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego i z wielu podobnych wynika również, że z nadzwyczajnego trybu postępowania na podstawie art. 155 k.p.a. nie stosuje się do decyzji związanych. Są to takie decyzje, w których organowi administracji przepisy prawa nie przyznają istotnego zakresu swobodnego uznania, czyli możliwości ukształtowania treści decyzji według wyboru organu i na podstawie kryteriów, które organ uzna za zasadne. W rozpatrywanej sprawie nie ma wątpliwości, że decyzja organu nadzoru budowlanego wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 pr.bud. jest decyzją związaną. W świetle tych przepisów właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, jeśli obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, albo wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy. Należy podkreślić, że przepis ten nie wyraża kompetencji fakultatywnej, tzn. nie posługuje się wyrażeniem "może nakazać", ani w inny sposób nie upoważnia organu właściwego do rozstrzygania, czy nakazać rozbiórkę czy też nie. Jeśli wystąpią przesłanki przewidziane w art. 48 ust. 1 i 48 ust. 4 pr.bud., organ ma obowiązek nakazać taką rozbiórkę. W rozpatrywanej sprawie okoliczności faktyczne i prawne wskazywały na taki właśnie obowiązek organu nadzoru budowlanego. Podjęta została próba legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, tj. placu składowego. Prowadzone w tym zakresie postępowanie wykazało jednak niezgodność zrealizowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a więc również prawem powszechnie obowiązującym. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł wydać innej decyzji niż decyzja o rozbiórce obiektu. 11. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło