VII SA/Wa 2485/11
WyrokWSA w Warszawie2012-05-16
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta została już uchylona w całości i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta została już wyeliminowana z obrotu prawnego (np. przez uchylenie) i nie istnieje jako przedmiot weryfikacji. Brak przedmiotu postępowania stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący D. i M. W. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, która z kolei odmawiała stwierdzenia nieważności decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zbiornika na nieczystości płynne. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, wskazując, że decyzja ta została już uchylona przez GINB i przekazana do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi D. W. i M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego T. L. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy).
VII SA/Wa 2485/11
UZASADNIENIE
Postanowieniem z [...] czerwca 2011r. Główny Inspektor Nadzoru
Budowlanego utrzymał w mocy własne Postanowienie z dnia [...] kwietnia 2011r. znak [...] odmawiające wszczęcia, na wniosek D. i M. W. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r. Nr [...] odmawiającej stwierdzenia, na wniosek D. i M. W. nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] czerwca 2009r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. Z., E. Z. oraz B. Z. pozwolenia na budowę zbiornika na nieczystości płynne do obsługi budynku jednorodzinnego na działce nr ewid.: [...], obręb [...].
Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wskazywał, że, prawnie niedopuszczalne i logicznie nieuzasadnione jest prowadzenie postępowania nieważnościowego w stosunku do decyzji, która materialnie nie istnieje w obrocie prawnym. W sytuacji nieistnienia aktu niemożliwe jest ustalenie czy wskazana przez stronę decyzja w sposób nie budzący wątpliwości narusza prawo.
W oparciu o akta sprawy organ ustalił, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r. Nr [...], na skutek odwołania D. i M. W. została uchylona w całości decyzją GINB z dnia [...] czerwca 2010r.. znak: [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W związku z powyższym w niniejszej sprawie zachodzi przedmiotowa przesłanka niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, która skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Brak jest bowiem przedmiotu weryfikacji, której żądają wnioskodawcy. Zasadna była zatem odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r.
Odnosząc się do zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosku dotyczącego przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek wymienionych w przepisie
art. 89 k.p.a. Tym samym przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne do wyjaśnienia omawianej sprawy, która nie ma charakteru skomplikowanego.
Zdaniem organu bezpodstawne również pozostają zarzuty naruszenia art. 75
§ 1 i 77 § 1 k.p.a. bowiem niniejsza sprawa rozpatrzona została w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, pozwalający na pełną ocenę okoliczności faktycznych. Organ nie podzielił także zarzutów wydania przedmiotowego postanowienia z rażącym naruszeniem art. 6 - 15, 24, 25, 35 - 38, 145 § 1 i § 2 oraz 156 § 1 k.p.a. W ocenie organu również podniesione przez skarżących zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 35 Prawa budowlanego pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Skargę na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wywiedli D. W. i M. W.
Zarzucali rażące naruszenie prawa i Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w tym art.2,7,21. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący wyrażali swoje niezadowolenie z przebiegu postępowania w tej sprawie i innych toczonych przez nich postępowaniach administracyjnych. Podnosili między innymi, że wymogi art.35 prawa budowlanego powinny być przedmiotem rzetelnego sprawdzenia przez organ. W razie niekompletności projektu co do wymaganej dokumentacji, właściwy organ nakłada na inwestora w drodze postanowienia obowiązek uzupełnienia projektu o niezbędne dokumenty w określonym terminie. Zdaniem skarżących organ powinien był odmówić pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucali, że PINB nie brał pod uwagę żadnych wyjaśnień strony skarżącej i nie chciał stwierdzić nieważności decyzji. Skarżący zarzucali też m.in. rażące naruszenie art. 6,7,8,9,10,11,12,15,24,25 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w
ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji (postanowienia) pod względem celowości czy słuszności.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie i postanowienie utrzymane nim w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Zdaniem Sądu w pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotowa spraw dotyczy wyłącznie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r. Nr [...] odmawiającej stwierdzenia, na wniosek D. i M. W. nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] czerwca 2009r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. Z., E. Z. oraz B. Z. pozwolenia na budowę zbiornika na nieczystości płynne do obsługi budynku jednorodzinnego na działce nr ewid.: [...], obręb [...]. Przy tym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r. została uchylona w całości decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2010r., sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zgodnie z art.157 § 2k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Zgodnie z art.61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Poglądy doktryny wskazują, że uchylenie art. 157 § 3 k.p.a. skutkuje koniecznością uwzględnienia art. 61a. Oznacza to, że także odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, powinna być wyrażana w drodze zaskarżalnego postanowienia (Maciejko Wojciech, Zaborniak Paweł artykuł, Sł.Pracow. 2011/8/1-4).
W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko organu, iż dopuszczalność prowadzenia postępowania administracyjnego uzależniona jest od istnienia przedmiotu tego postępowania, rozumianego jako istnienie w obrocie prawnym aktu administracyjnego, który miałby zostać poddany weryfikacji. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, której nieważność miałaby zostać stwierdzona przesądza
o braku przedmiotu postępowania, co stanowi o konieczności odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż podniesione zarzuty pozostają bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie zarzuconych naruszeń Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, naruszeń
prawa materialnego, ani naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd podziela stanowisko organu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły wymienione w art.89 k.p.a. przesłanki stanowiące o konieczności wyznaczenia rozprawy administracyjnej. Sprawa rozpatrzona została w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, pozwalający na pełną ocenę okoliczności faktycznych istotnych w sprawie.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie dopuścił się naruszeń prawa
materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło