VII SA/Wa 2486/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-05

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Daria Gawlak - Nowakowska, Bożena Więch – Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ochrony zabytków może odmówić pozwolenia na budowę ogrodzenia, jeśli budynki wspólnoty mieszkaniowej nie leżą na terenie wpisanym do rejestru zabytków jako założenie urbanistyczne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy powołał się na decyzję wpisującą do rejestru zabytków Rynek Starego Miasta w W. jako założenie urbanistyczne, jednakże z materiału dowodowego wynikało, że budynki wspólnoty mieszkaniowej nie leżą na terenie objętym tą decyzją. Brak jednoznacznego ustalenia podstawy prawnej i faktycznej objęcia budynków ochroną konserwatorską uniemożliwił sądowi ocenę legalności rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Wspólnoty Mieszkaniowe wniosły skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję Konserwatora Zabytków odmawiającą pozwolenia na wykonanie ogrodzenia. Organ odwoławczy uznał, że planowane ogrodzenie naruszy spójność urbanistyczną Starego Miasta w Warszawie, wpisanego do rejestru zabytków. Skarżące zarzuciły organom naruszenie przepisów k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Wspólnot Mieszkaniowych zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnot Mieszkaniowych [...] w W. i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy pozwolenia na wykonanie ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Wspólnot [...] w W. i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. kwotę 100 złotych (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją znak: [...] wydaną dnia [...] sierpnia 2012 r. na podstawie art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 89 pkt 1 art. 93 ust.1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 Nr 98 poz.1071) utrzymał w mocy decyzję [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2012 r. odmawiającą Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w W. pozwolenia na wykonanie ogrodzenia na terenie pomiędzy budynków przy ul. [...] i ul. [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, ze decyzja Konserwatora Zabytków jest zgodna z prawem, została podjęcia po przeanalizowaniu całości materiału, a jej uzasadnienie dokładnie wyjaśnia motywy rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wydanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że kompetencje organu ochrony zabytków do wypowiadania się w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wynikają z faktu, że obszar Starego Miasta w W. został wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Miejskiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] lipca 1965 r., jako założenie urbanistyczne. Planowane przez wnioskujących zamierzenie miałoby polegać na budowie ażurowego ogrodzenia, od strony Barbakanu, pomiędzy budynkami przy ul. [...], przy ul. [...] w W. Organ odwoławczy podkreślił, że [...] Konserwator Zabytków w uzasadnieniu rozpatrywanej decyzji ustalił, że przestrzeń pomiędzy budynkami Wspólnoty ma kształt prostokąta; poprzez celowe pozostawienie jednego z boków tego prostokąta jako niezabudowanego i otwarcie go na ciąg komunikacyjny przebiegający wzdłuż murów miejskich. Teren ten został włączony w ten trakt; dzięki temu ciąg komunikacyjny wzdłuż murów jest urozmaicony, zyskał zieleń i otworzył się na ciekawe widoki perspektywiczne; perspektywę tę zamykają otwarte galerie ciągnące się wzdłuż tylnych elewacji kamienic przy ul. [...]. Takie rozwiązanie było nieprzypadkowe i świadczy o tym, że miejsce to zostało zaplanowane jako jeden z istotnych elementów traktu wzdłuż murów miejskich. Planowane ogrodzenie, choć ażurowe, zamknie fizycznie przestrzeń zaprojektowaną jako ogólnodostępną. Doprowadzi to do rozbicia do tej pory spójnego wnętrza i zakłócenia relacji przestrzeni tworzących założenie urbanistyczne Starego Miasta. Z konserwatorskiego zaś punktu widzenia, istotną kwestią jest zachowanie oryginalnego rozplanowania, co przyczynia się do zachowania dawnego programu użytkowego i ideowego tego założenia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły Wspólnoty Mieszkaniowe [...] i [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżące zarzuciły organowi naruszenie art. 7 i 8 kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnosząc o jej oddalenie podtrzymywał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Uwzględniając powyższą regulację, w ocenie sądu należy uznać, iż skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Konserwatora Zabytków (działającego z upowaznienia Prezydenta [...])- odmawiającą zgody na wykonanie ogrodzenia pomiędzy budynkami przy ul. [...] i ul. [...] w W. Organ I instancji jako podstawę swojej odmowy wskazał, iz obszar Starego Miasta został wpisany do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] lipca 1965 r. Nr [...] wpisującą do rejestru zabytków obszar Starego Miasta w W. jako założenia urbanistycznego, co pozwala na stwierdzenie, że ochroną konserwatorską objety jest układ urbanistyczny z uwagi na historyczne rozplanowanie, funkcje terenów, wielkośc działek budowlanych a także gabaryty zabudowy i relacje przestrzenne pomiedzy elemntami zabudowy i zagospodarowaniem terenu. W tym miejscu nalezy podnieść, że przywołaną przez organ odwoławczy decyzją (przedstawioną w aktach administracyjnych) z dnia [...] lipca 1965 r. wydaną przez Konserwatora Zabytków [...] organ wpisał do rejestru zabytków pod nr [...] jako założenie urbanistyczne Rynek Starego Miasta w W. Z materialu dowodowego wynika, że budynki Wspólnoty nie leżą na terenie objętym tą decyzją. Z uwagi na fakt, iz decyzje organów ochrony konserwatorskiej podejmowane są w ramach uzania administracyjnego, obowiązkiem organów jest szczególnie wszechstronne i wnikliwe przeprowadzenie postepowania wyjaśniającego oraz szczegółowe wyjaśnienie przyczyn z uwagi na które organ podjął określone rozstrzygnięcie. Dopiero bowiem tak przeprowadzone postępowanie i wydane rozstrzygnięcie pozwala sądowi na ocenę czy organ rozstrzygając sprawę nie przekroczył uznania administracyjnego. Powołanie dwóch różnych decyzji w rozstrzygnięciach organów orzekających w rozpoznawanej sprawie (przy czym brak w aktach sprawy decyzji wskazanej przez organ I instancji) nie pozwala sądowi na przeprowadzenie takiej kontroli. Z tych względów należy uznać, iz decyzje podjęte w niniejszej sprawie z uwagi na naruszenie art. 7,77 i 107 § 3 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.00.98.1071) winny zostać uchylone. Ponownie rozstrzygając wniosek Wspólnoty obowiązkiem organu bedzie ustalenie czy budynki Wspólnoty są usytuowane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków (i na podstawie jakiej decyzji, a jeśli tak to - biorąc pod uwagę treśc tej decyzji)- podjąć rostrzygnięcie w zakresie zgłoszonego wniosku, zaś wydane rozstrzygnięcie uzasadnić zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa . Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło