VII SA/Wa 2487/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G., zwany dalej PINB w Powiecie G. decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) - oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej kpa. nakazał Dyrektorowi Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w G. wykonanie robót remontowo- budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w G., zmierzających do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym poprzez : poprawienie (udrożnienie) wentylacji grawitacyjnej z lokalu nr [...] zainstalowanie wentylacji mechanicznej wymianie zagrzybionych trwale elementów wyposażenia lokalu nie osłanianie ponownie sufitu plafonierą wykonanie docelowo docieplenia ściany szczytowej północnej, w terminie do 30 września 2010 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dotyczącego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ulicy [...] w G. ustalono, że lokal mieszkalny nr [...] w tym budynku jest w nieodpowiednim stanie technicznym mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, oraz bezpieczeństwa mienia. Z tego względu, organ postanowieniem nr [...] z dnia [...] nałożył na Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w G. obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej lokalu mieszkalnego nr [...], określającej w szczególności jakie czynności należy podjąć w celu doprowadzenia obiektu do stanu umożliwiającego bezpieczne użytkowanie lokalu. Organ zaznaczył, że złożona w dniu 14.07.2010 r. opinia o przyczynach wystąpienia wilgoci i plam w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w G. sporządzona przez dr inż. J. J. wskazała konieczność wykonania nakazanych w decyzji robót remontowo-budowlanych. Organ wskazał, że art. 61 ustawy Prawo budowlane nakłada na właściciela lub zarządcę obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy tj. w sposób zgodny z jego przeznaczeniem, wymaganiami ochrony środowiska oraz w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Organ uznał, że stwierdzone nieprawidłowości wskazują niewątpliwie, że obowiązki nałożone przepisami-Prawa budowlanego nie są przez właściciela bądź zarządcę wykonywane. W wyniku rozpoznania odwołania J. C. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków powinno podlegać ocenie na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, również w zakresie ustalenia interesu prawnego odwołującego się. Jeżeli natomiast subiektywne twierdzenie wnoszącego odwołanie, iż decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków, nie zostanie w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowane, należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa. W niniejszej sprawie organ stwierdził, że bezpośrednie zainteresowanie J. C. rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy świadczy jedynie o jego interesie faktycznym, który nie jest przesłanką do uznania go za stronę postępowania przed organem. Z dokumentów sprawy zgromadzonych na etapie postępowania odwoławczego wynika bowiem, że J. C. jest lokatorem zajmującym lok. [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w G. na podstawie umowy najmu lokalu komunalnego. Przymiot stronty w takim przypadku związany jest z własnością lokalu. Interes prawny lub obowiązek legitymujący do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ma obiektywny charakter i wynikać musi z ustawowego źródła. Z tego względu organ uznał, że brak jest podstaw do uznania J. C. za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. C. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że nie jest stroną w sprawie, gdyż konsekwencje zaniechania remontu instalacji elektrycznej oraz poprawy stanu technicznego sanitariatów w budynku, co pominął w decyzji nakazowej organ I instancji obciążają wyłącznie jego. Skarżący podniósł, że ma prawo domagać się aby instalacja elektryczna w lokalu nie stwarzała zagrożenia. Podniósł, iż z tego względu wnosi o wydanie orzeczenia przez Sąd, czy w tej konkretnej sprawie ponosząc konsekwencją zaniedbań urzędów i instytucji może występować będąc najemcą jako strona postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, którą umorzono postępowanie odwoławcze w wyniku rozpatrzenia odwołania J. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. z dnia [...] nr [...] nakazującej, na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego Dyrektorowi Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w G. wykonanie wymienionych w decyzji robót remontowo-budowlanych zmierzających do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w G. Zasadniczą kwestią podlegającą kontroli sądowej było zbadanie zasadności zastosowania przez organ II instancji przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa, zgodnie z treścią którego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Artykuł ten uprawnia organ odwoławczy do podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Artykuł 138 § 1 pkt 3 kpa nie określa przesłanek umorzenia postępowania, wobec powyższego w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że podstawę umorzenia postępowania odwoławczego stanowi przepis art. 105 kpa. Zgodnie z tym przepisem bezprzedmiotowość postępowania oznacza, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe i przedmiotowe. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych lub na skutek zdarzeń prawnych. W każdym przypadku bezwzględnym obowiązkiem organu jest badanie, czy odwołanie bądź wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pochodzi od osoby, której przysługuje przymiot strony postępowania. Przepis art. 28 kpa, definiujący pojęcie strony postępowania administracyjnego wskazuje, że decydującym kryterium uznania podmiotu za stronę jest wystąpienie interesu prawnego lub obowiązku prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego. Jeżeli organ ustali, że osoba, która wniosła odwołanie nie jest stroną postępowania, obowiązany jest na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa - umorzyć postępowanie odwoławcze (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/10). Przystępując zatem do rozpoznania niniejszej sprawy ustalić należy, czy J. C. ma przymiot strony - w rozumieniu art. 28 kpa, w sprawie zakończonej decyzją PINB w Powiecie G., którą nałożono, na podstawie art. 66 ust.1 Prawa budowlanego na Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w G. obowiązek wykonania wskazanych w decyzji robót remontowych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w G. Na gruncie Prawa budowlanego jest oczywistym, że obowiązki o których mowa w art. 63, art. 64, art. 66, art. 68, art. 70 mogą być skierowane jedynie do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Niewątpliwie jest więc on stroną m. in. postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Inne podmioty są stronami takiego postępowania, tylko wtedy gdy spełniają warunki art. 28 kpa. Stosownie do tego ostatniego przepisu stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jeżeli tak, to materialnoprawną podstawę do udziału w postępowaniu określonego podmiotu w charakterze strony, stanowią konkretne normy prawne regulujące określony stosunek prawny. O tym czy jest się stroną postępowania administracyjnego decyduje więc nie sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny. W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawą prowadzonego postępowania był art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, a jego stroną niewątpliwie zarządca budynku mieszkalnego wielorodzinnego-Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w G. To na zarządcy bądź właścicielu budynku spoczywają bowiem obowiązki wynikające z rozdziału 6 prawa budowlanego (utrzymanie obiektów budowlanych). Trafnie zatem uznał organ, że przymiot strony w tym postępowaniu nie przysługuje skarżącemu, który nie jest ani właścicielem ani zarządcą. Lokal będący przedmiotem nakazanych przez organ I instancji robót remontowo-budowlanych skarżący zamieszkuje na podstawie umowy najmu lokalu komunalnego, która nie rodzi uprawnień strony w Prawie budowlanym. Skarżący może jedynie dochodzić ochrony swoich faktycznych interesów na gruncie ustawy z dnia z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminnym i o zmianie kodeksu cywilnego. Wprawdzie skarżący jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem kwestii dotyczącej nieprawidłowości w stanie technicznym lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w G., w którym zamieszkuje, to jednak jednocześnie tego zainteresowania nie może poprzeć żadnym przepisem prawa materialnego, mogącym stanowić podstawę żądania określonej czynności przez organ. Skoro skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, zasadnie organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. Jak bowiem wyjaśnił NSA w uchwale składu 7 sędziów z dnia 5 lipca 1999 roku (OPS 16/98 ONSA 1999, nr 4, poz. 119) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Mając na uwadze powyższą argumentację skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.).