VII SA/Wa 2487/10

PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-27

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, uchylając własne postanowienie na skutek uwzględnienia zażalenia, powinien zasądzić koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu obejmujące zarówno postępowanie przed sądem pierwszej instancji, jak i postępowanie zażaleniowe?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny pierwszej instancji, uchylając własne postanowienie na skutek uwzględnienia zażalenia, powinien zasądzić koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu obejmujące czynności podjęte w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz w postępowaniu zażaleniowym. W przypadku, gdy zażalenie jest oczywiście uzasadnione, sąd pierwszej instancji może na posiedzeniu niejawnym uchylić zaskarżone postanowienie i rozpoznać sprawę na nowo, uwzględniając prawidłowo wszystkie należne koszty.
Stan faktyczny
Skarżący J.C. uzyskał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji przyznał część wnioskowanych kosztów, co zostało zaskarżone zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji. Następnie sąd pierwszej instancji przyznał inną kwotę, na co adwokat ponownie wniósł zażalenie, wskazując na nieuwzględnienie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd pierwszej instancji, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił swoje poprzednie postanowienie i przyznał pełnomocnikowi z urzędu wyższą kwotę kosztów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2012 r. i przyznano adwokatowi R.A. kwotę 619,92 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia I. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2012 r. II. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. R.A., kwotę 504 zł (pięćset cztery złote) oraz kwotę 115,92 zł (sto piętnaście złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze) stanowiącą 23 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - łącznie kwotę 619,92 zł. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2011r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu J.C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Pismem z dnia 19 września 2011r. pełnomocnik skarżącego J.C. adw. R.A. złożył do Sądu wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, za sporządzenie opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, jednocześnie przesyłając ww. opinię do wiadomości Sądu. Wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej w wysokości 150 % stawki minimalnej wskazując na zakres i znaczny nakład pracy, zapoznanie się z aktami, rozważenie wszystkich możliwości podstaw kasacyjnych oraz sporządzenie obszernej i wyczerpującej opinii prawnej. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego podał, że koszty pomocy prawnej z urzędu nie zostały pokryte przez stronę ani w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia 13 października 2011 r. Sąd przyznał adw. R.A. kwotę 147,60 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Adw. R.A. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. postanowienie. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2012 r. Sąd przyznał adw. R.A. kwotę 324,72 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Adw. R.A. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wskazując, iż Sąd I instancji nie zasądził kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. - wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokata uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163 poz. 1348). Na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c cyt. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi 240 złotych. W niniejszej sprawie pomoc prawna z urzędu sprowadza się do zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, która polegała na: sporządzeniu przez adwokata opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd w dniu 28 czerwca 2011 r. wyroku. Opinia ta wpłynęła do Sądu w dniu 22 września 2011 r. A także na udziale w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie zaś z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. Rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnikowi z urzędu, jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji, należy się - 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, jednak nie mniej niż 120 zł. Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, przy czym podstawę zasądzenia owej opłaty stanowią stawki minimalne określone w stosownych przepisach. Opłata ta nie może być jednocześnie wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Tym samym w przyjętych stawkach minimalnych oddana została swoista wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił możliwość uwzględnienia przez sąd orzekający pewnych nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają diametralnie nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest więc przesłanek do zasądzania wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w sprawie, w której żadne ekstraordynaryjne okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności adwokata pozostawała na przeciętnym poziomie. Zgodzić należy się bowiem z prezentowanym w orzecznictwie stanowiskiem, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia obrońcy za sprawowaną obronę z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekraczała granic zwykłej staranności obrońcy (postanowienie SA w Krakowie z dnia 13 września 2006 r., II AKz 350/06, KZS 2006/10/21). (vide postanowienie SA w Katowicach z dnia z dnia 30 września 2009 r., II AKz 643/09, Lex nr 553823, Lex nr 610260). Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że w niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu nie uzasadnił w przekonujący sposób szczególnych okoliczności wymagających zwiększonego nakładu pracy, wykraczającego poza typowe sytuacje przewidziane przez ustawodawcę, a więc na czym miałaby polegać owa szczególna aktywność i znaczny zakres i nakład pracy w sprawie, wymagające uwzględnienia przy ustalaniu wynagrodzenia w wysokości 150 % stawki minimalnej za podjęte czynności w sprawie. Aktywność pełnomocnika w niniejszym postępowaniu przejawiała się w sporządzeniu trzech pism procesowych. Mając na względzie czynności podejmowane przez pełnomocnika z urzędu w niniejszej sprawie oraz nakład pracy przy sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a także nakład pracy związany z udziałem w postępowaniu zażaleniowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b cyt. rozporządzenia, zasądził na rzecz adw. R.A. - kwotę 324,72 zł (w tym 23% podatku VAT), a także na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d ww. rozporządzenia - zasądził kwotę 295,20 zł (w tym 23% podatku VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zgodnie z art. 195 § 2 p.p.s.a jeżeli zażalenie jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Mając powyższe na względzie uznać należało, że zażalenie wniesione przez adwokata R.A. jest oczywiście uzasadnione, albowiem przyznane koszty powinny być powiększone o koszty postępowania zażaleniowego, a nie jak błędnie przyjęto w postanowieniu jedynie koszty za sporządzenie opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. Dlatego stosownie do art. 195 § 2 p.p.s.a orzeczono o uchyleniu postanowienia Sądu z dnia 16 stycznia 2012 r. i przyznano pełnomocnikowi z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej w prawidłowej wysokości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło