VII SA/Wa 2488/12

WyrokWSA w Warszawie2013-04-18

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Justyna Mazur, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wykonaniu zastępczym może być utrzymane w mocy, gdy decyzja stanowiąca podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego została prawomocnie uchylona?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o wykonaniu zastępczym, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, nie odpowiada prawu i wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego. Skutkiem uchylenia decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego jest brak podstaw do kontynuowania postępowania egzekucyjnego, gdyż odpadła podstawa wystawienia tytułu wykonawczego.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła postanowienie WINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB o skierowaniu obowiązku usunięcia reklamy wielkoformatowej do wykonania zastępczego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, mimo że skarżąca podnosiła, iż zarówno decyzja nakładająca obowiązek, jak i postanowienie o nałożeniu grzywny zostały zaskarżone. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz K.p.a., w tym brak uzasadnienia rozstrzygnięć.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w [...] kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB, organ odwoławczy) postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...]w [...] na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...], w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] a dnia [...] grudnia 2011 r., wynikającego z decyzji [...]WINB Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nakazującej Wspólnocie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], poprzez demontaż reklamy wielkoformatowej – siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą, umieszczonej na elewacji budynku, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy ustalił, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przeprowadził względem Wspólnoty postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z decyzji WINB Nr [...]z dnia [...].11.2011 r. W dniu 8 grudnia 2011 r. zobowiązanej Wspólnocie doręczono upomnienie wzywające do wykonania obowiązku w zakreślonym terminie. Następnie, organ nadzoru budowlanego I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne wystawiając w dniu 16.12.2011 r. tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie zobowiązanej w dniu 2 stycznia 2012 r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...] organ pierwszej instancji uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez Wspólnotę Mieszkaniową, a następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w dniu [...] lutego 2012 r. wydał postanowienie nr [...] nakładające na Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...] w [...] grzywnę w wysokości 50.000 zł z powodu uchylania się od wykonania egzekwowanego obowiązku. Wobec dalszego uchylania się od wykonania egzekwowanego obowiązku PINB dla [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2912 r. skierował obowiązek wynikający z decyzji WINB Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo podmiotu zobowiązanego. Organ odwoławczy uznał, iż zarzut wniesienia skargi na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...]z dnia [...].11.2011 r. nie stanowi przesłanki do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślił również, że zobowiązany nie podjął żadnych działań celem wykonania egzekwowanego obowiązku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w [...] (dalej skarżąca) domagając się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego jak i postanowienia wydanego przez PINB. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229.poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a), w szczególności przepisu art. 127 ww. ustawy i utrzymanie w mocy postanowienia o wykonaniu zastępczym, mimo, że uprzednio wydane postanowienie o nałożeniu kary grzywny zostało przez Wspólnotę zaskarżone, jak również została zaskarżona decyzja stanowiąca podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego poprzez wniesienie skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Drugim argumentem podniesionym w skardze było naruszenie przez organy przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.), w szczególności art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 107 w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym ww. W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił, iż organy obu instancji nie uzasadniły czym kierowały się przy wydawaniu zaskarżonych rozstrzygnięć. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie - stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, iż postanowienie powyższe, jak również postanowienie go poprzedzające nie odpowiada prawu i wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. Tym samym zarzuty skargi okazały się zasadne. Podstawę materialnoprawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego stanowił art. 127 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ww. Przepis ten stanowi, że wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Zgodnie zaś z art. 128 § 1 cytowanej ustawy, w celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127, organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. W stanie faktycznym sprawy zaskarżone postanowienie zostało wydane przez organ egzekucyjny w związku z niewykonaniem przez zobowiązanego nakazu nałożonego decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. wydaną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nie mniej zauważyć należy, że prawomocnym wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 137/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia v.11.2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Uchylona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...].11.2011 r. nakazująca Wspólnocie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], poprzez demontaż reklamy wielkoformatowej – siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą, umieszczonej na elewacji budynku stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji, w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji będącej podstawą wszczętego postępowania egzekucyjnego jego kontynuowanie jest niedopuszczalne i postępowanie egzekucyjne powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powołanej wyżej. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny jest zatem obowiązany do zbadania z urzędu czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badając dopuszczalność prowadzenia egzekucji należy ocenić, czy zachodzą przesłanki pozytywne do prowadzenia egzekucji oraz czy nie zachodzą okoliczności negatywne do prowadzenia egzekucji, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a. Sytuację, w której obowiązek wykonywany w trybie egzekucji wynika z decyzji nie istniejącej w obrocie prawnym ocenić należy jako sytuację, w której zachodzi niedopuszczalność egzekucji ze względów przedmiotowych ( patrz D. Jankowiak - "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji" - Komentarz str.333 ). Stwierdzić zatem należy, że skutkiem uchylenia decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego jest brak podstaw do kontynuowania postępowania egzekucyjnego gdyż odpadła podstawa wystawienia tytułu wykonawczego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien przeanalizować zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego mając na uwadze, że brak jest decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Z tej przyczyny należało uchylić wadliwe postanowienia stosownie do art. 145§1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 ww. ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło