VII SA/Wa 2494/14

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2015r. po rozpoznaniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 1 grudnia 2014r. do Sądu wpłynął na formularzu PPPr wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S., zwanej dalej Wspólnotą Mieszkaniową w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym formularzu Wspólnota Mieszkaniowa wskazała, że poza częściami wspólnymi nieruchomości przy ul. [...] w S. nie posiada odrębnego majątku i nie osiąga dochodów. Podała, że członkowie Wspólnoty-właściciele lokali posiadający ponad 50 % udziału nieruchomości wspólnej od dnia nabycia lokali w budynku przy ul. [...] listopada [...] w S. nie uiszczają zaliczek na utrzymanie nieruchomości wspólnej zgodnie z uchwałami podjętymi w oparciu o ustawę o własności lokali. Zaznaczyła, że toczą się postępowania sądowe o zaległe płatności. Wspólnota wskazała, że zaliczki wpłacane przez pozostałych członków Wspólnoty pokrywają jedynie niezbędne koszty utrzymania nieruchomości wspólnej. Wspólnota oświadczyła, że obecny stan zgromadzonych środków na koncie bankowym Wspólnoty uniemożliwia uiszczenie wpisu. Podała, że na koncie bankowym posiada kwotę w wysokości 10,46 złotych. Zarządzeniem z dnia 30 grudnia 2014r. wezwano wnioskującą Wspólnotę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - ilu właścicieli lokali tworzy Wspólnotę, - czy ustalono wysokość zaliczki na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną i jaka miesięcznie kwota wpłacana jest przez członków Wspólnoty, - czy Wspólnota posiada lokaty bądź inne konta bankowe jeśli tak, należało wskazać wysokość posiadanych środków jeśli takie posiada, - jakie miesięcznie koszty ponosi Wspólnota i co się na te koszty składa, - jakie czynności zostały podjęte w celu zgromadzenia środków na pokrycie kosztów sądowych, oraz do nadesłania : - rocznego sprawozdania z działalności za rok 2013 r. i pierwszy kwartał 2014 r. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 30 stycznia 2015r. do Sądu wpłynęła odpowiedź Wspólnoty na powyższe. Wskazać należy, iż w sprawie uwzględniono również wyjaśnienia Wspólnoty z dnia 3 lutego 2015r. nadesłane do sprawy VII SA/Wa 2129/14, w których Wspólnota także występowała o przyznanie prawa pomocy. Z nadesłanych do Sądu ww. pismach wyjaśniono, że przedmiotową Wspólnotę Mieszkaniową tworzy 7 właścicieli. Podano, że podczas rocznych zebrań Wspólnoty podejmowane są uchwały o wysokości zaliczek na koszty zarządu nieruchomością wspólną oraz na fundusz remontowy. Właściciele lokali posiadający lokale o pow. ponad 1100 m² co stanowi ponad 60 % udziału w nieruchomości wspólnej, od dnia nabycia lokali odmawiają uiszczania zaliczek na pokrycie kosztów zarządu, czyli nie uczestniczą w żadnych kosztach utrzymania budynku. Wobec tego właściciele lokali mieszkalnych aby utrzymać budynek w należytym stanie pokrywają w całości koszty utrzymania nieruchomości. Wspólnota zaznaczyła, że złożyła pozew o zapłatę 165 888 złotych przeciwko większościowemu właścicielowi i przed Sądem Okręgowym w [...] toczy się postępowanie o zapłatę zaległych płatności. Wspólnota wskazała, że ze względu na wyjątkowo trudną sytuację materialną wynikającą z braku wpłat od większościowych właścicieli pokrywa jedynie konieczne niezbędne wydatki na utrzymanie części wspólnych nieruchomości. Podkreśliła, że wpłaty pozostałych 5 właścicieli nie są w stanie pokryć w całości bieżących kosztów. Nadmieniła, że aby zmniejszyć koszty utrzymania budynku (zrezygnowano z usług firmy sprzątającej klatkę schodową, z ogrzewania na klatce schodowej). Wspólnota podała, że w celu zgromadzenia środków na pokrycie kosztów sądowych członkowie Wspólnoty utworzyli fundusz celowy z którego pokryte zostały częściowo koszty sądowe postępowań o zapłatę zaległych płatności. Dodała także, że w celu utrzymania budynku w należytym stanie technicznym Wspólnota podjęła uchwałę o zaciągnięciu pożyczki. Wspólnota wyjaśniła, że posiada jeden rachunek bankowy, który podała we wniosku, lokat bankowych nie posiada. Wspólnota nadesłała sprawozdanie finansowe za rok 2013r. z którego wynika, że przychody wynikające z podjętych uchwał o zaliczkach miały wynosić 96.157,80 złotych, faktycznie uzyskane przychody-wpłaty wyniosły 47.776,05 złotych, poniosła koszty w wysokości 51.596,52 złotych. Na koniec okresu sprawozdawczego za rok 2013r. wspólnota wykazała stratę w wysokości 3.820,47 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bądź w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia z kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a ). Podkreślić należy, iż prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Z tego względu powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o przyznanie prawa pomocy osoba prawna (inna jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów procesu, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 587). Przewidując zatem uruchomienie drogi sądowej strona powinna zabezpieczyć się na tego rodzaju ewentualność i dokonać czynności zmierzające do pokrycia związanych z tym wydatków. W przypadku wspólnoty mieszkaniowej chodzi zatem o ujęcie w planach finansowych rezerwy na taki właśnie cel, a w sytuacji, gdy takie zastrzeżenia nie zostały poczynione, to w grę wchodzi zwołanie zebrania właścicieli i podjęcie na nim stosownej uchwały tj. zwiększającej jednorazowo dotychczasowo obciążenie członków wspólnoty. Wskazać bowiem należy, że prawo pomocy to instytucja wyjątkową, której celem jest wsparcie podmiotów o braku jakichkolwiek dochodów i nie posiadających realnych możliwości na ich uzyskanie. Zgodnie bowiem z art. 199 p.p.s.a to strony postępowania obowiązane są do ponoszenia wszelkich związanych z nim kosztów. Koszty te nie powinny być zaś stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokojenia. Mając powyższe na uwadze uznano, iż wniosek Wspólnoty o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Wspólnota nie wykazała, iż została spełniona określona w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Trzeba zauważyć, że fakt, iż wspólnota jest finansowa jedynie z zaliczek wpłacanych przez jej 5 członków, nie uzyskuje dochodów, zaciągnęła pożyczkę na utrzymanie nieruchomości nie uzasadnia przyznania prawa pomocy ze środków publicznych. Fakt dochodzenia należnych składek w postępowaniu sądowym także nie usprawiedliwia domaganie się zwolnienia od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie. Podkreślić bowiem należy, iż podanych informacji wynika, iż w Sądzie Okręgowym w W. toczy się przeciwko większościowemu właścicielowi postępowanie o zapłatę Wspólnocie kwoty 165 888 złotych zaległych płatności. Analizując złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczyć należy, iż Wspólnota w nadesłanych wyjaśnieniach nie podała jaką ustalono wysokość zaliczki na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną i jaka miesięcznie kwota wpłacana jest przez członków Wspólnoty. Wskazać jednak należy, iż nawet w przypadkach gdy wpływy z tytułu składek wystarczają tylko na pokrycie bieżących potrzeb, to stosownie do treści art. 31 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 ze zm.), zarząd lub zarządca może zwołać zebranie członków wspólnoty mieszkaniowej celem przedstawienia okoliczności związanych z koniecznością poniesienia dodatkowych wydatków, zaś właściciele lokali mogą podjąć uchwałę, mocą której określone środki zostałyby przeznaczone na przewidziany cel. Pismem z dnia 31 grudnia 2014r. wezwano stronę wnioskującą do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących jego sytuacji materialnej, w tym do wykazania, jakie czynności zostały podjęte w celu zgromadzenia środków na pokrycie kosztów sądowych. W odpowiedzi na powyższe Wspólnota w nadesłanych do sprawy VII SA/Wa 2129/14 wyjaśnieniach poinformowała, że w celu zgromadzenia środków na pokrycie kosztów sądowych utworzyła fundusz celowy z którego pokryte zostały częściowo koszty sądowe postępowań o zapłatę zaległych płatności. Wspólnota nie podała jednak jaką konkretnie rezerwę finansową w planach finansowych przeznaczono na taki właśnie cel zarówno w 2013r. jak i 2014r. Niemniej jednak uznano, że skoro Wspólnota wnioskuje o przyznanie prawa pomocy nie posiada w tym budżecie rezerwy finansowej pozwalającej pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie. Jak wyżej wskazano, w przypadku braku bieżących środków pieniężnych na pokrycie nieprzewidzianych wydatków Wspólnota może podjąć czynności w celu zgromadzenia środków na pokrycie kosztów sądowych. Podjęciu określonych działań zmierzających ku zdobyciu rzeczonych środków mogłaby służyć uchwała w kwestii wygospodarowania dodatkowych funduszy na utrzymanie nieruchomości wspólnej, w tym prowadzenie sprawy sądowej dotyczącej tej nieruchomości (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2008r. sygn. akt II OZ 1114/08). Z akt sprawy nie wynika, jednak żeby Wspólnota podejmowała jakiekolwiek działania w celu pozyskania kwot na pokrycie kosztów postępowania. W związku z powyższym stwierdzić należy, że Wspólnota nie wykazała, iż wykorzystała wszelkie dostępne oraz wystarczające w danych okolicznościach środki, by zgromadzić wymaganą kwotę na pokrycie kosztów postępowania przed sądem. Tym samym uznano, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącej Wspólnocie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku nie przemawia wykazanie straty za rok podatkowy 2013r. w wysokości 3.820,47 złotych. Skarżąca bowiem uzyskała zarówno przychody w wysokości 47.776,05 złotych oraz poniosła koszty w wysokości 51.596,52 złotych. Ujemny wynik może być stanem przejściowym, który skarżącej uda się usunąć dzięki podjęciu określonych działań, na przykład egzekucję należnych składek z tytułu zaliczek, analizę kosztów i ich zmniejszenie. Z przedstawionych wyjaśnień wynika, że takie działania Wspólnota podjęła. Nadto zauważyć należy, iż Wspólnota w 2013r. poniosła znaczne koszty sądowe w wysokości 6.848,44 złotych. Świadczy to o tym, iż jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200 złotych ( wpis od skargi). Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.