VII SA/Wa 2497/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-01

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący gospodarstwo rolne i posiadający dochody z emerytury, sprzedaży mleka i bydła oraz dopłat unijnych, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że poniesienie kosztu wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 zł mogłoby spowodować uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu. Jednakże, biorąc pod uwagę jego stałe dochody z emerytury i sprzedaży produktów rolnych, okazjonalne dochody ze sprzedaży bydła i dopłat unijnych, a także wsparcie rodziny, uznano, że jest w stanie ponieść pozostałe koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy został uwzględniony jedynie w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Ministra Infrastruktury w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne, utrzymuje się z emerytury, sprzedaży mleka i bydła oraz dopłat unijnych, a także korzysta ze wsparcia matki i pomocy brata. Po analizie złożonych przez wnioskodawcę wyjaśnień i dokumentów, sąd uznał, że poniesienie kosztu wpisu sądowego od skargi mogłoby spowodować uszczerbek w jego utrzymaniu, jednakże pozostałe koszty postępowania jest w stanie ponieść samodzielnie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. M. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 złotych, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia : I. przyznać J. M. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 złotych, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 22 grudnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek J. M., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką i bratem. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest dochód uzyskiwany z tytułu emerytury w wysokości 851,97 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 61 m ², ½ budynku obory oraz nieruchomość rolną o powierzchni 13 ha. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że obowiązujące wymogi właściwego gospodarowania nieruchomością oraz utrzymania w dobrym stanie zwierząt (bydło mleczne), jak również zakup środków do produkcji generują koszty, których sprzedawana ilość mleka oraz dopłaty unijne nie rekompensują. Wnioskodawca dodał, że wnoszona przez matkę do wspólnych dochodów emerytura stwarza możliwość skromnego życia. Ze względu na niewystarczające dane do oceny rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy zarządzeniem z dnia 27 grudnia 2011 r. wezwano go do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, czy wnioskodawca lub jego brat uzyskuje dochody z tytułu zatrudnienia, renty, prac dorywczych, sezonowych, umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, oraz do wskazania, czy brat jest osobą bezrobotną, a jeśli tak, to czy ma przyznany zasiłek dla osób bezrobotnych czy też nie, jeśli tak, należało podać jego wysokość. Ponadto wezwano wnioskodawcę do złożenia oświadczenia, czy uzyskuje a jeśli tak, to w jakiej wysokości dochód z tytułu posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni 13 ha, oraz czy otrzymuje dopłaty unijne lub inne, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy uzyskuje dochód z tytułu posiadania inwentarza żywego, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz jaki uzyskuje dochód z tytułu ich sprzedaży, bądź też ze sprzedaży produktów zwierzęcych, (np. jaj, pierza, skóry, wełny, itp.) oraz jaką kwotę miesięcznie uzyskuje ze sprzedaży mleka. Zapytano wnioskodawcę, czy uzyskuje dochody z tytułu uprawy zbóż bądź innych płodów rolnych, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość oraz czy posiada pojazdy mechaniczne lub maszyny rolnicze jeśli tak, należało wskazać markę, rok produkcji, wartość rynkową oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenia, naprawy). Wezwano wnioskodawcę do podania jaką kwotę miesięcznie przeznacza na zakup środków do produkcji rolnej oraz jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni 61 m ², należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości stałych lub płynnych, podatek od nieruchomości, ubezpieczenia, itp.) oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, na zakup żywności, odzieży, środków czystości, itp. Ponadto, wezwano wnioskodawcę do nadesłania kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta bankowego za trzy ostatnie miesiące, jeśli posiada konto bankowe. W dniu 12 stycznia 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty. Z nadesłanych do sprawy wyjaśnień wynika, że wnioskodawca posiada 13 ha nieruchomości rolnej, którą stanowią gleby V i IV b klasy. Są to w szczególności pastwiska, łąki oraz 2,5 ha ziemi ornej pod uprawę zboża i ziemniaków, co zapewnia w znacznej części zapotrzebowanie na pasze dla hodowanego bydła mlecznego. Wnioskodawca oświadczył, że pozostałą część paszy kupuje na wolnym roku. Wnioskodawca podał, że posiada 10 sztuk bydła mlecznego i 3 sztuki młodej jałowizny na odnowienie stada. Poinformował, że jego przychody z gospodarstwa rolnego pochodzą ze środków ze sprzedaży mleka i cieląt oraz otrzymywanych dopłat unijnych ONW i obszarowe. Wnioskodawca poinformował, że do końca 2011 r. sprzedał około 26 tys. litrów mleka po średniej cenie 1,20 złotych za litr oraz 7 sztuk cieląt po około 500,00 złotych każda. Wskazał, że otrzymał dopłatę unijną ONW w wysokości 2.300,00 złotych, natomiast nie otrzymał jeszcze dopłaty obszarowej. Wnioskodawca oświadczył, że nie korzysta z żadnych ulg, zapomóg, kredytów oraz nie wykonuje żadnych dodatkowych prac zarobkowych. Wyjaśnił, że brat od 4 lat pomaga mu w gospodarstwie i wspólnie z nim zamieszkuje, nie jest jednak zarejestrowany jako osoba bezrobotna, a utrzymuje się korzystając ze środków finansowych z gospodarstwa. Oświadczył, iż matka jest osobą starszą i schorowaną przeznaczającą znaczną część otrzymywanej emerytury w wysokości 730,00 złotych na leczenie i zakup lekarstw. Wnioskodawca poinformował, iż posiada niezbędne maszyny i urządzenia do pracy w gospodarstwie rolnym, które mają już swoje lata, ale nadal służą do wykonywania prac polowych. Wnioskodawca wyliczył, że posiada : ciągnik Ursus C 4011 z lat 60 do remontu, ciągnik Ursus C 355 z lat 70 – tych, samochód Peugeot 406 z 2000 r., zakupiony w 2006 r., przyczepę, kosiarkę i inne drobne sprzęty, które, jak zaznaczył są bardzo zużyte i stare. Wnioskodawca oznajmił, że na zakup nawozów sztucznych i środków ochrony roślin przeznacza 50 % całych dopłat, na zakup paliwa (olej napędowy) od września wydał 3.000,00 złotych, zaznaczając, że w okresie letnim wydatki są znacznie wyższe. Oświadczył, że ponosi także koszty związane z zakupem środków higieny i myjących oraz części wymiennych do dojarki mleka, zakupem nasion, traw na obsiew łąk, wykonanie remontu dachu na oborze, zapłatę za wynajem prasy i kombajnu. Wnioskodawca dodał, że posiadane zabudowania zostały wybudowane przed wojną i wymagają remontu, zwłaszcza dom, w którym zachodzi konieczność wymiany dachu. Wnioskodawca zaznaczył, że ponosi koszty związane z opłatami na Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w wysokości 345,00 złotych, za energię elektryczną w wysokości 175,00 złotych miesięcznie, podatek rolny w wysokości 174,00 złotych, wodę w wysokości około 129,00 złotych, tytułem ubezpieczenia samochodu OC w wysokości 470,00 złotych, za gaz z butli, wywóz nieczystości oraz utrzymanie zwierząt domowych. Wnioskodawca podkreślił, że prowadząc gospodarstwo rolne trzeba liczyć się z możliwością wystąpienia nieprzewidzianych wydatków takich jak choroba zwierząt, awaria maszyny lub urządzenia, czy anomalia pogodowe. Do tego dochodzą koszty związane z zakupem żywności i odzieży. Wnioskodawca zaznaczył, że dochody uzyskiwanego przez niego z tytułu emerytury oraz posiadanego gospodarstwa rolnego to niezbędna kwota, aby żyć na skromnym poziomie i zapewnić podstawowe potrzeby własne i rodziny. Wnioskodawca dołączył kserokopie wyciągu z konta bankowego za okres od 1 października 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. z którego wynika, że z tytułu sprzedaży mleka wnioskodawca w dniu 7 października 2011 r. uzyskał dochód w wysokości 4.616,44 złotych oraz w dniu 10 listopada 2011 r. w wysokości 4.316,35 złotych, a w dniu 8 grudnia 2011 r. w wysokości 2.837,53 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych. Stwierdzono, że poniesienie kosztu związanego z uiszczeniem wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 złotych mogłoby spowodować uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny. Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do uznania, iż wnioskodawca posiadający stały dochód miesięczny z tytułu emerytury oraz sprzedaży mleka, jak również okazjonalny dochód ze sprzedaży bydła oraz dopłat unijnych, przy wsparciu finansowym matki i pomocy brata nie jest w stanie ponieść ewentualnych pozostałych kosztów sądowych w sprawie. Zaznaczyć należy, że ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie takie jak wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 250,00 złotych, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100,00 złotych czy ewentualny wpis od zażalenia w wysokości 100,00 złotych są kosztami, które mogą wystąpić w sprawie bądź też nie pojawić się w niej w ogóle, co zależy też w części od działań samego wnioskodawcy. Z tego względu, w pozostałym zakresie wniosek oddalono. Stwierdzono, że przy wysokości uzyskiwanego stałego dochodu i ograniczeniu niektórych wydatków nie będących niezbędnymi wnioskodawca będzie w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jego płynności finansowej. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło